II SA/Wa 996/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie Asesor WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Jacek Fronczyk (spr.), Protokolant Joanna Cygan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...] marca 2006r. nr [...] Prezydent W., działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 10, art. 7 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), przyznał T. B. na okres od dnia [...] marca 2006 r. do dnia [...] sierpnia 2006 r. dodatek mieszkaniowy w wysokości 22 zł 8 gr. W dniu 13 marca 2006 r. T. B. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] odwołanie od powyższej decyzji. Wskazał w nim, że sytuacja jego rodziny nie uległa zmianie od czasu przyznania mu poprzedniego dodatku mieszkaniowego, który był wyższy. W dalszym ciągu bowiem oboje z żoną utrzymują się z jego świadczenia przedemerytalnego. Wniósł o przyznanie większego dodatku, powołując się na swoją niepełnosprawność i złą sytuację finansową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W., nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. W motywach rozstrzygnięcia SKO [...] podało, że organ ustalający i wypłacający dodatek mieszkaniowy jest zobowiązany brać pod uwagę dochody z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Ze złożonych dokumentów wynika, że żona wnioskodawcy w styczniu 2006 r. otrzymała wypłatę ostatniego zasiłku dla bezrobotnych, toteż dochody zostały właściwie przyjęte i podliczone. Sytuacja finansowa rodziny jest obecnie taka sama jak przed rokiem, ponieważ również wtedy dochodem było jedynie świadczenie wnioskodawcy, tymczasem do dodatku przyjmuje się dochody z okresu, w którym również żona uzyskiwała dochód. W dalszej części uzasadnienia organ zwrócił uwagę, że przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych mają charakter związany i nie dają organom możliwości zastosowania uznania administracyjnego. Organ przyznający dodatek stosuje wzór wyliczenia, jaki ustawodawca zawarł w przepisach i końcowa kwota stanowi wielkość dodatku mieszkaniowego. Nie ma możliwości zwiększenia tej kwoty w zależności od potrzeb ubiegającego się. Wskazano przy tym na wadę decyzji, jaką jest brak należytego uzasadnienia. W obliczu zmniejszenia kwoty dodatku w stosunku do poprzednio przyznanego, Prezydent W. nie wyjaśnił stronie przyczyn tego faktu. Jednak ze względu na to, że brak ten nie miał bezpośredniego wpływu na wynik sprawy, zaś świadczenie zostało wyliczone właściwie, zdaniem SKO [...], decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. B. wyraził swoje niezadowolenie z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. Uznał ją za bardzo krzywdzącą. Powołał się na przedstawioną w postępowaniu administracyjnym złą sytuację materialną i rodzinną. Szczególną uwagę zwrócił na brak środków finansowych i swój zły stan zdrowia. W jego ocenie, przysługuje mu dodatek mieszkaniowy w kwocie wyższej, gdyż sytuacja, w jakiej się znajduje, czyni zadość przepisom prawa, które regulują to zagadnienie, natomiast stanowisko organu odbiera mu szansę ubiegania się o to świadczenie w przyszłości. Wniósł o zmianę decyzji i o zasądzenie od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie, wskazując na bezzasadność skargi i powołując się na podstawy faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a mianowicie sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednakże sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt P 4/05 (Dz. U. z dnia 18 maja 2006r. Nr 84, poz. 587) stwierdził, że przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) jest niezgodny z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Stosownie natomiast do ust. 4 powołanego przepisu Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Potwierdzeniem powołanej normy konstytucyjnej na gruncie przepisów regulujących postępowanie administracyjne jest art. 145 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" przywołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z treści decyzji Prezydenta W. wynika, że przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, objęty przytoczonym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, stanowił podstawę prawną zawartego w niej rozstrzygnięcia o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w wysokości 22 zł 8 gr. W świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego przepis § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia nie mógł być w sprawie stosowany. Oznacza to, że przyjęta do obliczeń przez Prezydenta W. kwota wydatków nie mogła stanowić 90% tych wydatków (winna zostać uwzględniona w pełnej wysokości). Fakt ten wskazuje na wadliwość wydanych w sprawie decyzji, podjętych z naruszeniem przepisów prawa, a jako przesłanka wznowieniowa rodzi po stronie Sądu obowiązek ich uchylenia. Wobec treści wyroku zbyteczne są rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze, gdyż sprawa z wniosku T. B. o przyznanie dodatku mieszkaniowego musi zostać ponownie rozpoznana z uwzględnieniem wprost przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, co daje podstawę do wydania korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi. Według art. 239 pkt 1 lit. "a" tej ustawy T. B. jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z akt sądowych sprawy nie wynika zaś, aby skarżący poniósł koszty postępowania, o których mowa w art. 205 § 1 i § 2 powołanej ustawy, co w konsekwencji skutkuje nieuwzględnieniem przez Sąd wniosku o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.