II SA/Wa 996/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-12
Skład orzekający: Adam Lipiński, Andrzej Góraj, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie "ważnego interesu służby" (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) jest uzasadnione w przypadku popełnienia wykroczenia i zatajenia tego faktu w procesie rekrutacyjnym, a także czy organ administracji prawidłowo ocenił, że interes społeczny przeważa nad interesem policjanta?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjantki ze służby na podstawie "ważnego interesu służby" było uzasadnione, ponieważ popełnienie wykroczenia (kradzież sklepowa) i świadome zatajenie tego faktu w procesie rekrutacyjnym narusza zasady deontologii zawodowej policjanta i podważa zaufanie społeczne do Policji. Sąd podkreślił, że pojęcie "ważnego interesu służby" pozostawione jest uznaniu administracyjnemu, które musi być jednak zgodne z art. 7 Kpa. W ocenie sądu, interes społeczny, utożsamiany z interesem służby i dobrem Policji, zdecydowanie przeważał nad interesem indywidualnym policjantki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwolnienia M. S. ze służby w Policji. Powodem zwolnienia było popełnienie przez nią wykroczenia (kradzież sklepowa) w 2009 r., za które została ukarana mandatem, oraz zatajenie tego faktu w oświadczeniu składanym przy przyjęciu do służby w Policji w 2010 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, uznając, że wymaga tego ważny interes służby. M. S. zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i art. 107 § 3 Kpa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Sławomir Antoniuk, , , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji – oddala skargę.
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2012 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] października 2011 r. o zwolnieniu funkcjonariuszki ze służby w Policji.
W uzasadnieniu rozkazu Komendant Główny Policji wskazał, co następuje:
W związku z ujawnioną w dniu [...] stycznia 2011 r. informacją o ukaraniu M. S. (przyjętej do służby w Policji z dniem [...] grudnia 2010 r.) mandatem karnym w dniu [...] listopada 2009 r. za popełnione wykroczenie przewidziane w art. 119 Kw, Komendant Wojewódzki Policji w L. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia policjantki ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy. Organ ustalił także, iż fakt ten M. S. zataiła w oświadczeniu składanym przy przyjęciu do służby w Policji. Powiadomiony o sprawie, zgodnie z treścią art. 43 ust. 3 ustawy pragmatycznej, Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w L. nie wniósł uwag, co do sposobu i trybu zwolnienia (uchwała nr [...] z dnia [...] września 2011 r.). W wyniku powyższego postępowania Komendant Wojewódzki Policji w L. rozkazem personalnym z dnia [...] października 2011 r. zwolnił M. S. z dniem [...] października 2011 r. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności uzasadniony ochroną interesu służby, tożsamego z interesem społecznym, gdyż wykonanie przedmiotowej decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania służy niezwłocznemu odsunięciu od zadań służbowych funkcjonariuszki, celem przeciwdziałania zachowaniom, które mogłyby pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej.
M. S. odwołała się do Komendanta Głównego Policji, który podzielił zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ uznał, że za zwolnieniem funkcjonariuszki przemawia ważny interes służby. W sprawie nie budzi wątpliwości, że wymieniona w dniu [...] listopada 2009 r. w sklepie [...] mieszczącym się w [...], popełniła wykroczenie polegające na [...], w wyniku czego została ukarana mandatem karnym w wysokości [...] zł. Nie budzi także wątpliwości, że w dniu [...] lipca 2010 r. M. S. złożyła oświadczenie kandydata do służby wskazując, iż w ciągu 10 lat nie była karana za popełnienie przestępstwa, przestępstwa skarbowego, wykroczenia, wykroczenia skarbowego (pkt 1 Oświadczenia kandydata do służby stanowiącego część C Kwestionariusza osobowego kandydata do służby).
Każdy policjant przed przyjęciem do służby ślubuje m.in. pilnie przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych, a także strzec honoru i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej (art. 27 ust. 1 ustawy pragmatycznej). Policja jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z tych instytucji, która dysponuje bardzo dolegliwymi dla obywateli środkami realizacji władzy państwowej. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga, dla skutecznego i prawidłowego działania, także przestrzegania innych - poza normami prawa karnego - przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerowanie w sferę wolności i praw obywatelskich. Dlatego też, policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji.
Dokonanie kradzieży, której dopuściła się [...] M. S. oraz zatajenie tego faktu w toku postępowania kwalifikacyjnego jest zdarzeniem nagannym i nie licuje z honorem funkcjonariusza Policji. Należy również dodać, iż policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i w świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, naruszenie obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to jaki charakter ma owo naruszenie, może być uznane za sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Dlatego też w świetle powyższego należy stwierdzić, że nie do pogodzenia jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, który dopuścił się tak karygodnego wykroczenia, co następnie z premedytacją zataił w toku postępowania kwalifikacyjnego. Fakt ten uzasadnia zwolnienie go ze służby.
Organ zważył też, stosownie do art. 7 Kpa. słuszny interes strony oraz interes społeczny, zasadnie dając prymat temu drugiemu. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby - pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji.
Zgromadzone w powyższym postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości, co do konieczności zwolnienia M. S. ze względu na ważny interes służby. Pozostawienie wymienionej w służbie w Policji jest niemożliwe, gdyż mogłoby pozbawić tę formację wiarygodności w oczach opinii publicznej oraz wpłynąć demoralizująco na innych policjantów. Zaznaczyć tu należy, iż właściwy organ związkowy NSZZ Policjantów nie wniósł uwag, co do zwolnienia policjantki w powyższym trybie.
W ocenie organu II instancji, zasadne było także nadanie rozkazowi o zwolnieniu rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na obawę o obniżenie zaufania społecznego do Policji i policjantów, spowodowanego ujawnieniem opisanego przypadku i dalszym pozostawaniem M. S. w służbie.
M. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, wnosząc o stwierdzenie jego nieważności wraz z rozkazem poprzedzającym, ewentualnie o uchylenie rozkazów obu instancji. Zaskarżonemu rozkazowi zarzuciła:
- rażące naruszenie przepisu art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji poprzez nie wskazanie jakichkolwiek rzeczywistych okoliczności mogących stanowić "ważny interes służby", wymagajmy wydalenia skarżącej z Policji;
- rażące naruszenie przepisu art. 107 § 3 Kpa, poprzez brak odniesienia do okoliczności wskazanych w odwołaniu.
W uzasadnieniu odwołania M. S. podniosła, iż ukaranie za wykroczenie nie pozbawia ukaranego przymiotu nieposzlakowanej opinii.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny sprawując tę kontrolę, rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna.
Chybiony jest zarzut skargi, rażącego naruszenia przez oba organy art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji, poprzez brak wskazania rzeczywistych okoliczności mogących stanowić "ważny interes służby", przemawiający za zwolnieniem skarżącej z Policji.
Zgodnie przepisem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. Użycie w tym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie policjanta w oparciu o tę podstawę prawną ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Organ dysponuje zatem możliwością wyboru skutku prawnego. Możliwość skorzystania przez organ z przyznania mu w ten sposób przez ustawodawcę uprawnień nie oznacza dowolności i nieograniczonego (arbitralnego) czynienia użytku z przyznanych kompetencji. Stąd, decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu powinny uwzględniać wymogi przewidziane w art. 7 Kpa. Zatem Sąd administracyjny nie ingeruje w celowość rozstrzygnięcia organu, ale ocenia zgodność decyzji z art. 7 Kpa.
Analizując sprawę pod tym kątem, wskazać należy iż postępowanie przed organami obu instancji niezbicie wykazało, że przed przystąpieniem do służby w Policji, M. S. została w dniu [...] listopada 2009 r. ukarana mandatem karnym za popełnienie wykroczenia przeciwko mieniu – art. 119 Kw. ([...]) i następnie w dniu [...] lipca 2010 r. składając oświadczenie kandydata do służby zataiła powyższy fakt. Nadmienić tu należy, iż oświadczenie to zawierało pytanie o karalność kandydata za popełnienie przestępstwa, przestępstwa skarbowego, wykroczenia, wykroczenia skarbowego w ciągu ostatnich 10 lat.
Organ realizując wymogi uznania administracyjnego oba powyższe zachowania skarżącej ocenił pod kątem wymogów etycznych stawianych przez policjantami, wskazując tu w szczególności na rotę składanej przez nich przysięgi. W ocenie organu nie do pogodzenia z zasadami deontologi jest pełnienie służby przez policjanta, który był karany za popełnienie wykroczenia przeciwko mieniu, zwłaszcza tzw. kradzieży sklepowej oraz który zataił ten fakt przed organami w procesie przyjmowania do służby. W odczuciu społecznym policjant taki nie może urzeczywistniać szczytnych przymiotów służby. Nie sposób uznać argumentacji organu za chybioną. Jak wynika z treści uzasadnienia rozkazu personalnego, Komendant Główny Policji waży interes społeczny (tożsamy tu z interesem służby) z interesem policjantki i trafnie, wskazując na wagę dobrego imienia Policji, daje prymat interesowi służby.
Skarżąca formułując powyższy zarzut - rażącego naruszenia przez oba organy art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, w ogóle nie dostrzega roli społecznej, jaką pełnią policjanci i jakimi przymiotami winni się oni legitymować. Można oczywiście dyskutować na temat, czy fakt ukarania za wykroczenie a priori pozbawia osobę ukaraną przymiotu posiadania nieposzlakowanej opinii, jednakże naruszenie zasad deontologi w niniejszej sprawie nie dotyczy jedynie faktu popełnienia wykroczenia, ale także świadomego zatajenia przez skarżącą tego faktu w procesie kandydowania do służby w Policji, a zatem zatajania niewygodnych dla kandydata faktów dotyczących go osobiście i dotyczących jednocześnie istotnych zdarzeń z jego życia, popełnienia wykroczenia - [...], które to wykroczenie jest negatywnie odnotowywane w społeczeństwie. Zatem szczególnie istotna w niniejszej sprawie jest swoista nieprzystawalność powyższych faktów dotyczących skarżącej ze społecznym wzorcem policjanta.
Skarżąca podnosi okoliczność braku zbadania przez organ okoliczności towarzyszących poddaniu się przez nią ukaraniu mandatowemu w dniu [...] listopada 2009 r., upatrując w takim działaniu naruszenie przez organ art. 107 § 3 Kpa. W swoich obszernych wyjaśnieniach dotyczących okoliczności zdarzenia z dnia [...] listopada 2009 r. skarżąca prezentuje tezę, iż nie wie w jaki sposób [...] i sugeruje, iż mogło się tak stać wskutek niezauważonych przez nią zachowań towarzyszącego [...] małoletniego dziecka. Fakt poddania się karze skarżąca tłumaczyła atmosferą wywołaną samym zatrzymaniem i płaczem jej dziecka. Okoliczności te skłoniły ją do uiszczenia mandatu karnego, aby jak najszybciej opuścić [...].
W aktach sprawy administracyjnej znajduje się protokół służb ochrony [...], z którego wynika, iż ochrona [...] z monitoringu kamer zauważyła jak skarżąca [...].
Wskazać tu należy, iż rzeczywisty przebieg niniejszego zdarzenia nie ma w niniejszej sprawie decydującego znaczenia, wobec faktu przyznania się przez skarżącą do popełnionego wykroczenia, a zatem przyznania do winy i poddania karze – natychmiastowa zapłata wystawionego przez policjanta mandatu. Wzruszenie w takim trybie, jak to chce uczynić skarżąca, mandatu za powyższe wykroczenie nie jest już możliwe. Dwie okoliczności – przyznanie winy i poddanie się karze w istocie czynią niezasadne dalsze ustalanie przebiegu zdarzenia z dnia [...] listopada 2009 r., tym bardziej, iż jego przebieg ochrona [...] tłumaczy odmiennie niż skarżąca. Nadto skarżąca, sama zrezygnowała z procesowych form udowodnienia swojej wersji zdarzenia, które w odpowiednim do tego czasie mogła realizować w trybie postępowania o wykroczenia. Natomiast w chwili orzekania o zwolnieniu z Policji oczywistym faktem było, że skarżąca figurowała w kartotece osób karanych za wykroczenie przewidziane w art. 119 Kw i nadto fakt ten zataiła podczas naboru do tej służby.
Zatem z powyższej analizy wynika, iż nieustosunkowanie się Komendanta Głównego Policji do powyższego aspektu sprawy nie ma wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Nadto nie można zapominać, iż każda z podanych przez organ okoliczności: fakt ukarania za wykroczenie oraz zatajenie tego ukarania podczas procedury naboru do służby, w zasadzie może stanowić odrębną przyczynę do uznania, iż dalsze pozostawanie skarżącej w szeregach Policji, co zresztą organ udowodnił i w drodze uznania administracyjnego wykazał, jest niemożliwe i godzi w dobre imię Policji.
Skarżąca podnosi w uzasadnieniu skargi fakt pozbawienia ją certyfikatu poświadczenia bezpieczeństwa. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że decyzje dotyczące poświadczenia bezpieczeństwa nie są przedmiotem niniejszej sprawy.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż w niniejszej sprawie oba organy prawidłowo zinterpretowały normę art. 41 ust. 2 pkt 5 cytowanej ustawy i prawidłowo, zgodnie z zasadami uznania administracyjnego, zgodnie z wymogami art. 7 Kpa, wykazały z jakich przyczyn podjęły decyzję o zwolnieniu policjantki ze służby. Zarówno rozkaz personalny organu I instancji jak i zaskarżony rozkaz nie są obarczone cechami rażącego naruszenia prawa ani też nie kwalifikują się do uchylenia.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło