II SA/Wa 998/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Anna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg C. P. oraz Banku [...] S.A. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - C. P. ponownie zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem z dnia 27 maja 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pierwszy raz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w tożsamym zakresie skarżący zwrócił się do Sądu w dniu 23 lipca 2014 r. (k-19 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 23 września 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W dniu 1 grudnia 2014 r. skarżący uiścił wpis sądowy w kwocie 200 zł. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2015 r. oddalił skargi C. P. oraz Banku [...] S.A., od którego C. P. wniósł skargę kasacyjną, sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika, natomiast na wezwanie Sądu o uiszczenie wpisu sądowego za wniesioną skargę kasacyjną skarżący złożył ww. wniosek z dnia 27 maja 2015 r. o przyznanie prawa pomocy. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca wskazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie osiąga regularnego dochodu, nie ma oszczędności. Oświadczył też, że posiada dom o powierzchni 347m2, na działce o wielkości 1245 m2. Dodatkowo w sprzeciwie z dnia 29 czerwca 2015 r. powołał się na złożone do wniosku z dnia 23 lipca 2014 r. dokumenty oraz wyjaśnił, że na koszt utrzymania jego nieruchomości składa się rachunek za prąd w wysokości 50 zł miesięcznie. Ponadto nie uzyskuje on regularnych dochodów, aktualnie zaspakaja tylko swojej podstawowe potrzeby dzięki mecenasom z którymi współpracuje przy sporządzaniu skarg kasacyjnych. Nie posiada jednak nadwyżek na pokrycie opłat sądowych. Dodał też, że jest członkiem zarządu spółki prawa handlowego, nie pobiera jednak wynagrodzenia i nie ma prawa do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przytoczonego przepisu wynika, iż jedynym czynnikiem, od którego ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia możliwość przyznania wnioskującemu żądanej pomocy w ramach prawa pomocy, jest kryterium materialne. Ponadto ciężar udowodnienia okoliczności wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy spoczywa na wnioskodawcy. Strona winna bowiem przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy, dlatego też powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie tak uzyskanych informacji Sąd ocenia, czy wnioskodawca wykazał, że spełnia wskazane wyżej przesłanki. W przypadku zaś niewystarczających wyjaśnień Sąd może wezwać wnioskodawcę do przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego możliwości finansowe. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Analizując bowiem złożone przez niego oświadczenia nie sposób dokonać rzetelnej oceny możliwości ponoszenia przez niego kosztów sądowych, w szczególności wobec braku odpowiedzi na pytanie o uzyskiwane dochody. Nie można bowiem, w ocenie Sądu, przyjąć, by wnioskodawca egzystował nie osiągając żadnego dochodu. Nie można też uznać za wiarygodne, by źródłem utrzymania wnioskodawcy była jedynie "pomoc mecenasów", którzy reprezentują go z urzędu w postępowaniach sądowych. Niezależnie od tego, że skarżący nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów (np. oświadczenia pełnomocnika z urzędu o przekazaniu wynagrodzenia na rzecz wnioskodawcy), to nie można przyjąć, by taki sposób "pozyskiwania" środków finansowych mógł mieć charakter stały i przez to zapewnił wnioskodawcy środki niezbędne dla stałego utrzymania. Skoro bowiem skarżący oświadcza, iż ponosi miesięczne wydatki na wyżywienie oraz opłaty związane z eksploatacją domu, to można stwierdzić, że dysponuje co miesiąc środkami finansowymi na ich pokrycie, a to z kolei prowadzi do wniosku, że ich źródło ma charakter stały. Takiego stałego źródła wnioskodawca jednak nie wskazuje. Zastanawiającym jest również i to, że mimo tak trudnej – w ocenie samego skarżącego – sytuacji materialnej, nie korzysta on z pomocy społecznej i nie jest również zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bowiem jak twierdzi pełni funkcję członka zarządu spółki prawa handlowego bez wynagrodzenia. Powyższe wątpliwości powodują, że nie jest możliwe ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Odnosząc się zaś do twierdzenia wnioskodawcy, iż inne sądy powszechne przyznają mu prawo pomocy, należy wskazać, że okoliczność ta nie może zastąpić analizy sytuacji majątkowej ustalonej w niniejszym postępowaniu. Wyjaśnić przy tym trzeba, iż postępowanie z wniosku o prawo pomocy jest postępowaniem wpadkowym w ramach toczącego się postępowania sądowego ze skargi i jest oddzielne od innych toczących się spraw skarżącego. W postępowaniu tym oceniany jest aktualny stan majątkowy wnioskodawcy, zatem winien on wyjaśnić wątpliwości odnośnie tego stanu, niezależnie od tego, iż w innej sprawie został zwolniony od kosztów sądowych. Zauważyć dodatkowo należy, że postępowanie przed sądem powszechnym prowadzone jest na podstawie innych przepisów aniżeli niniejsze postępowanie. Nadto, brak jest dokumentów źródłowych z akt innych spraw, które legły u podstaw zapadłych w nich rozstrzygnięć, by można było ewentualnie uwzględnić je przy ocenie stanu majątkowego posiadania wnioskodawcy, ustalanego w niniejszej sprawie. Należy również podkreślić, ze w obrocie prawnym pozostaje prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2014 r. wydane w niniejszej sprawie, którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na obecnym etapie postępowania wnioskodawca nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, ale odwoływał się do złożonych wcześniej dokumentów i powtórzył informacje zawarte w pierwszym formularzu. Zatem należy uznać, że sytuacja wnioskodawcy nie zmieniła się i dlatego też nie może ona być oceniona inaczej, niż w ww. postanowieniu. Konkludując, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, jakim obciążeniem dla jego gospodarstwa domowego będzie uiszczenie kosztów sądowych. Tylko bowiem na podstawie zestawienia łącznej kwoty dochodu z łączną kwotą wydatków można ustalić, pozostającą do dyspozycji skarżącego kwotę środków pieniężnych (ewentualnie jej brak), a w dalszej konsekwencji ocenić, czy skarżący może wydatkować tę kwotę na poczet kosztów sądowych. W konsekwencji trzeba stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał istnienia przesłanek, warunkujących przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 254 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.