II SA/Wa 999/16

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznać E. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w niniejszej sprawie adwokata o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W toku postępowania sądowego E. S. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżąca podała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym. Ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z zasiłku celowego wypłacanego z ośrodka pomocy społecznej w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, że mieszkanie w którym zamieszkuje jest zadłużone z tytułu czynszu, opłat za media, opłat z tytułu funduszu remontowego w łącznej wysokości ok. [...] zł. Uzasadniając wniosek skarżąca podała, że profesjonalny pełnomocnik pomoże jej w sprawnym podejmowaniu czynności procesowych w sprawie. Strona nie ujawniła, że pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących zakresu pomocy i opieki społecznej. Nie ulega wątpliwości, że skarga E. S. mieści się w katalogu takich spraw. W rezultacie, skarżąca w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analizując przedstawioną wyżej sytuację majątkową strony referendarz doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki do uwzględnienia jej wniosku i przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Utrzymując się z dochodu przyznanego z pomocy społecznej (przy wykazanych obciążeniach) w sposób oczywisty nie byłaby w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Z tego względu, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.