II SAB 267/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spraw.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2004 r. sprawy ze skargi Z "H." Sp. z o.o. z/s w W. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wydania decyzji o zajęciu nieruchomości pod drogi publiczne postanawia odrzucić skargę Z "H." S.A. w dniu [...] listopada 2001r. wystąpiły z wnioskiem do Wojewody [...] o ustalenie w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawę reformującą administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), że część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej [...] numer inwentarzowy [...] stanowiących w dniu [...] grudnia 1998 r. własność Z "H." S.A. zostały zajęte pod drogi publiczne. Wobec przedłużającego się terminu rozpatrzenia powyższego wniosku złożyły w trybie art. 37 § 1 kpa zażalenie na bezczynność Wojewody [...]. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...] wyznaczył Wojewodzie [...] dwumiesięczny termin na wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie objętej wnioskiem Z "H." S.A. W uzasadnieniu wydanego postanowienia zawarł również stwierdzenie, że jeżeli podanie nie czyniło zadość wymaganiom wynikającym z przepisu ustawy należało wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Postanowienie zawierało pouczenie, o prawie złożenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu [...] lipca 2003 r. Z "H." S.A. zostały wezwane do dostarczenia w terminie siedmiu dni dokumentacji umożliwiającej wydanie decyzji przez wojewodę. Wobec nie dostarczenia żądanej dokumentacji złożony wniosek pozostał bez rozpoznania, o czym zostały poinformowane pismem z dnia [...] sierpnia 2003 r. W dniu [...] września 2003 r. Z "H." S.A. złożyły skargę na bezczynność Wojewody [...] nie wydania decyzji w przedmiocie przejęcia ich terenów pod drogi publiczne podnosząc, iż wojewoda przerzuca ciążący na nim obowiązek zebrania materiału dowodowego co stanowi naruszenie art. 77 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie podnosząc, iż skarżące zakłady nie udowodniły, iż wnioskowane nieruchomości stanowiły w dniu [...] grudnia 1998 r. ich własność. Wezwane o przedłożenie tytułów własności do gruntów zajętych pod drogi publiczne nie przedłożyły dokumentów potwierdzających przysługujące im prawo własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Skarga dotyczy bezczynności, jakiej zdaniem strony skarżącej dopuszcza się Wojewoda [...] nie wydając decyzji na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawę reformującą administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Stosownie do tego przepisu nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie z ust. 3 cytowanego artykułu, podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody. Użyte w tym przepisie określenie "ostateczna decyzja wojewody" nie oznacza, iż decyzja wojewody jest ostateczna ponieważ nie służy od niej odwołanie. Przepis ten oznacza, że na podstawie ostatecznej decyzji wojewody – to znaczy decyzji, od której nie złożono w terminie odwołania, albo utrzymanej w mocy przez organ wyższego stopnia – następuje ujawnienie nowego stanu prawnego w księdze wieczystej. Zgodnie z art. 17 pkt 2 kpa organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do wojewodów właściwi w sprawie ministrowie. Dział budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej obejmującej między innymi sprawy gospodarki nieruchomościami należy do kompetencji Ministra Infrastruktury. W myśl art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. (§ 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (§ 4). Pozostawienie podania bez rozpoznania jest nie rozpoznaniem sprawy w terminie. Na takie zawiadomienie przysługuje skarga. W przypadku, gdy organ "pozostawia podanie bez rozpoznania", osobie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego prze nią podania (żądania), przysługuje – na zasadach ogólnych – skarga do sądu, która powinna być wniesiona z zachowaniem trybu określonego w art. 54 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższa ocena jest zgodna ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w uchwale 7 sędziów III ZP 11/00 z 8 czerwca 2000 r. (OSNP z. 19/2000, poz. 702). Skargę na bezczynność organu I instancji (Wojewoda [...]) złożono do Sądu z pominięciem trybu określonego w art. 54 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi co w myśl art. 58 § 1 pkt 6 tejże ustawy skutkuje odrzuceniem skargi.