II SAB 299/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Jan Bała, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Maria Werpachowska (spraw.), Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie wypłaty zryczałtowanego równoważnika pieniężnego za przejazd w 2003 r. I. Zobowiązuje Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do wydania w terminie 30 dni od doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem orzeczenia w przedmiocie wniosku skarżącego dotyczącego wypłaty zryczałtowanego równoważnika pieniężnego za przejazd w 2003 r. II. Zasądza od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz skarżącego M. W. kwotę 255 zł (dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu M. W. w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucił Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego bezczynność w sprawie realizacji wniosku z dnia 29 lipca 2003r. w przedmiocie wypłaty zryczałtowanego równoważnika pieniężnego za przejazd w 2003 r. W uzasadnieniu podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 czerwca 2003r. sygn. akt II SA 3098/02 odrzucił jego skargę na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego z uwagi na to, że nie została doręczona decyzja, a tym samym nie weszła do obrotu prawnego i nie rodziła skutków prawnych związanych ze zwolnieniem ze służby. W związku z ww. postanowieniem i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2002r. sygn. akt 4206/01 stwierdzających, że nie doszło do wypowiedzenia stosunku służbowego, zwrócił się o wypłatę tego równoważnika, a następnie 14 września 2003r. złożył zażalenie na bezczynność Szefa ABW. W odpowiedzi na skargę z Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, bowiem wniesionej z pominięciem trybu określonego w art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W uzasadnieniu podniósł, że w przypadku zarzutu bezczynności organu centralnego, a takim jest Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w rozumieniu przepisu art. 5 § 2 pkt 4 kpa nie ma zastosowania powołany przez skarżącego przepis art. 37 kpa, bowiem w stosunku do tego organu nie ma organu wyższego stopnia. Stąd przed wniesieniem skargi na bezczynność organu do sądu, należy wezwać ten organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie, jak wymaga tego przepis art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Z powyższych powodów skarga jest niedopuszczalna. Następnie w piśmie procesowym z dnia 1 grudnia 2003r. zmodyfikował stanowisko procesowe i wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że wniosek skarżącego o wypłatę równoważnika za przejazd został rozpatrzony negatywnie przez Szefa ABW w dniu [...] września 2003r. bowiem świadczenie, którego domaga się skarżący, jest świadczeniem wynikającym z tytułu pełnienia służby przez funkcjonariuszy ABW, a skarżący nie jest funkcjonariuszem i tym samym nie jest podmiotem stosunku administracyjnoprawnego, będącego źródłem uprawnienia do otrzymania świadczeń wynikających ze stosunku służby. W tym stanie rzeczy skarga jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 i Nr 240, poz. 2052/ sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego sądu znajduje się siedziba Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego - art.13 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 1 pkt 1-4 tej ustawy. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W przedmiotowej sprawie Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do chwili obecnej nie rozpatrzył wniosku skarżącego z dnia 29 lipca 2003 r., w którym skarżący domagał się wypłaty zryczałtowanego równoważnika pieniężnego za przejazd w 2003 r. Za rozstrzygnięcie tego wniosku nie może być bowiem uznane pismo z dnia [...] września 2003 r., gdyż pismo to zawiera jedynie informacje i opinie. O tym, zaś że właściwy w tej sprawie organ administracji publicznej, tj. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego ma ustawowy obowiązek rozstrzygnięcia wniosku skarżącego świadczy okoliczność, iż do chwili obecnej nie została skarżącemu doręczona decyzja Szefa ABW o wypowiedzeniu stosunku służbowego oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...]. Zamiast tych decyzji doręczono jedynie pisma informacyjne z dnia 9 lipca 2002 r. i 12 sierpnia 2002 r. W postanowieniu z dnia 25 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA 3098/02 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucając skargę na decyzję Szefa ABW z tego powodu, iż uznał ją za przedwczesną jednoznacznie stwierdził, że zgodnie z art. 109 § 1 kpa stronie doręcza się decyzję na piśmie. Takiego zaś skutku nie wywołuje inne pismo stanowiące jedynie rodzaj zawiadomienia podpisane przez inny organ. Dodatkowo należy podnieść, że w myśl art. 110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany dopiero od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Odmienne zaś twierdzenie, a mianowicie że wystarczające było doręczenie skarżącemu pisma o wypowiedzeniu stosunku służbowego stanowi niedopuszczalną polemikę z powołanym wyżej orzeczeniem NSA z dnia 25 czerwca 2003 r., sygn. akt. II SA 3098/02. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z obowiązującym wówczas art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że także w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd i organ, będą one związane oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ona uchylona w prawem określonym trybie i o ile nie ulegną zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Podobna regulacja jest zawarta w obecnie obowiązującym art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Niezależnie od powyższych uwag stwierdzić należy, że odmiennej regulacji w omawianej sprawie nie zawiera art. 230 ust. 4 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. nr 74, poz. 676). Wprawdzie zgodnie z tym przepisem stosunek służbowy ulega rozwiązaniu w terminie 1 miesiąca liczonym od dnia doręczenia funkcjonariuszowi pisma o wypowiedzeniu stosunku służbowego, lecz przez pismo to należy rozumieć decyzję o wypowiedzeniu stosunku służbowego. O takiej decyzji można też mówić w przypadku pisemnej informacji o wypowiedzeniu stosunku służbowego o jakiej mowa w art. 230 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy o ABW i AW. Odnosząc się do podniesionej przez organ kwestii dopuszczalności skargi należy zauważyć, że od decyzji i postanowień centralnych organów administracji publicznej zwyczajne środki zaskarżenia nie przysługują, z wyjątkiem rozwiązania szczególnego w zakresie decyzji przyjętego w art. 127 § 3 k.p.a. W prawie procesowym zatem nie został przewidziany środek odwoławczy - prawo zażalenia - w razie bezczynności naczelnych (centralnych) organów administracji publicznej. Oznacza to, że w myśl art. 34 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym spełniona jest przesłanka dopuszczalności skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podobna regulacja jest zawarta w obecnie obowiązującym art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 3 § 2 pkt 8 i 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 209 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.