II SAB 328/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del) Jan Bała, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Maria Werpachowska (spraw.), Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skargi T. P. na bezczynność Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie wydania zaświadczenia o pozostawaniu w stosunku służbowym i uposażeniu I Zobowiązuje Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do wydania w terminie 30 dni od doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem orzeczenia w przedmiocie wniosku skarżącego dotyczącego wydania zaświadczenia o pozostawaniu w stosunku służbowym i uposażeniu II zasądza od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz T. P. kwotę 255 zł (dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu T. P. w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucił Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego bezczynność w sprawie realizacji wniosku z dnia 29 września 2003r. w przedmiocie wydania zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach w celu przedłożenia bankowi. W uzasadnieniu podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 września 2003r. sygn. akt II SA 3077/02 odrzucił jego skargę na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego z uwagi na to, że nie została doręczona decyzja, a tym samym nie weszła do obrotu prawnego i nie rodziła skutków prawnych związanych ze zwolnieniem ze służby. W związku z ww. postanowieniem i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2002r. sygn. akt II SA 547/02 stwierdzających, że nie doszło do wypowiedzenia stosunku służbowego i odwołania ze stanowiska [...] Delegatury w [...], zwrócił się o wydanie przedmiotowego zaświadczenia. Pismem z dnia 14 września 2003r. złożył zażalenie na bezczynność Szefa ABW. W odpowiedzi na skargę z Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o jej oddalenie bądź odrzucenie jako niedopuszczalnej. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że stosunek służbowy uległ rozwiązaniu na mocy przepisu art. 230 ust. 4 ustawy z dnia 24 maja 2002r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu /Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm./, po przewidzianym w tym przepisie okresie wypowiedzenia, skarżący otrzymał pismo [...] z dnia [...] lipca 2002r. o wypowiedzeniu stosunku służbowego, zatem stosunek ten uległ rozwiązaniu po upływie jednego miesiąca licząc od dnia doręczenia pisma o wypowiedzeniu stosunku służbowego. Skarżący został zwolniony ze służby w ABW i całkowicie rozliczony z obowiązków. Wypłacone zostały też wszystkie należności pieniężne wynikające z faktu zwolnienia ze służby. W chwili obecnej pomiędzy skarżącym a Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego nie istnieje materialnoprawna więź w postaci stosunku służbowego. Powołał się na treść przepisu art. 30 ustawy o NSA, który stanowi, że wyrażona w orzeczeniu Sadu ocena prawna wiąże ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie takie orzeczenie nie zostało wydane, bowiem Sąd nie rozstrzygał w sprawie merytorycznie, nie orzekał o stwierdzeniu przysługujących skarżącemu uprawnień, nie rozpatrywał skutków prawnych doręczenia T. P. pisma o wypowiedzeniu stosunku służbowego, o którym mowa w art. 230 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW. Ponadto Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego uznając się za organ niewłaściwy do wydania przedmiotowego zaświadczenia, zwrócił skarżącemu wniosek z dnia 29 września 2003r, z odpowiednim pouczenie z art. 66 § 3 kpa. Dodatkowo rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności skargi. W przypadku zarzutu bezczynności Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który jest organem najwyższego stopnia nie ma zastosowania powołany przez skarżącego przepis art. 37 kpa. Stąd przed wniesieniem skargi na bezczynność organu do sądu, należy wezwać ten organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie, jak wymaga tego przepis art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Z powyższych powodów skarga jest niedopuszczalna. W odpowiedzi skarżący podtrzymał zarzuty skargi. Podniósł, że brak doręczenia decyzji administracyjnej ma ten skutek, że nie wiąże ona strony i organu. Stąd zgodnie z art. 228 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu pozostaje dalej w służbie w ABW, bowiem nie wypełniono dyspozycji art. 230 powołanej ustawy, czyli nie doszło do wypowiedzenia stosunku służbowego. Przesłane pismo z dnia [...] października 2003r. nr [...] stanowi jedynie rodzaj pisma informacyjnego czy wywodu prawnego, nie zawiera ono rozstrzygnięcia sprawy i w związku z tym nie posiada przymiotów postanowienia i nie wypowiada się merytorycznie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 i Nr 240, poz. 2052/ sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego sądu znajduje się siedziba Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego - art. 13 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 1 pkt 1-4 tej ustawy. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W przedmiotowej sprawie Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do chwili obecnej nie rozpatrzył wniosku skarżącego z dnia 29 września 2003 r., w którym skarżący domagał się wydania zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach w celu przedłożenia bankowi. Za rozstrzygnięcie tego wniosku nie może być bowiem uznane pismo z dnia [...] października 2003 r., gdyż pismo to zawiera jedynie informacje i opinie. O tym, zaś że właściwy w tej sprawie organ administracji publicznej, tj. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego ma ustawowy obowiązek rozstrzygnięcia wniosku skarżącego świadczy okoliczność, iż do chwili obecnej nie została skarżącemu doręczona decyzja Szefa ABW o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...]. Zamiast tych decyzji skarżącemu doręczono jedynie pisma informacyjne z dnia [...] lipca 2002 r. i [...] sierpnia 2002 r. W postanowieniu z dnia 23 września 2003 r., sygn. akt II SA 3077/02 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucając skargę na decyzję Szefa ABW z tego powodu, iż uznał ją za przedwczesną jednoznacznie stwierdził, że zgodnie z art. 109 § 1 kpa stronie doręcza się decyzję na piśmie. Takiego zaś skutku nie wywołuje inne pismo stanowiące jedynie rodzaj zawiadomienia podpisane przez inny organ. Dodatkowo należy podnieść, że w myśl art. 110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany dopiero od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Odmienne zaś twierdzenie, a mianowicie że wystarczające było doręczenie skarżącemu pisma o wypowiedzeniu stosunku służbowego stanowi niedopuszczalną polemikę z powołanym wyżej orzeczeniem NSA z dnia 23 września 2003 r., sygn. akt. II SA 3077/02. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z obowiązującym wówczas art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że także w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd i organ, będą one związane oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ona uchylona w prawem określonym trybie i o ile nie ulegną zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Podobna regulacja jest zawarta w obecnie obowiązującym art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Niezależnie od powyższych uwag stwierdzić należy, że odmiennej regulacji w omawianej sprawie nie zawiera art. 230 ust. 4 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. nr 74, poz. 676). Wprawdzie zgodnie z tym przepisem stosunek służbowy ulega rozwiązaniu w terminie 1 miesiąca liczonym od dnia doręczenia funkcjonariuszowi pisma o wypowiedzeniu stosunku służbowego, lecz przez pismo to należy rozumieć decyzję o wypowiedzeniu stosunku służbowego. O takiej decyzji można też mówić w przypadku pisemnej informacji o wypowiedzeniu stosunku służbowego o jakiej mowa w art. 230 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy o ABW i AW. Odnosząc się do podniesionej przez organ kwestii dopuszczalności skargi należy zauważyć, że od decyzji i postanowień centralnych organów administracji publicznej zwyczajne środki zaskarżenia nie przysługują, z wyjątkiem rozwiązania szczególnego w zakresie decyzji przyjętego w art. 127 § 3 k.p.a. W prawie procesowym zatem nie został przewidziany środek odwoławczy - prawo zażalenia - w razie bezczynności naczelnych (centralnych) organów administracji publicznej. Oznacza to, że w myśl art. 34 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym spełniona jest przesłanka dopuszczalności skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podobna regulacja jest zawarta w obecnie obowiązującym art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 3 § 2 pkt 8 i 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 209 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.