II SAB 344/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras Sędzia NSA - Małgorzata Jaśkowska Asesor WSA - Andrzej Kołodziej Protokolant - Krzysztof Dytczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi L. P. na bezczynność Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Spółdzielnię Mieszkaniową [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego L. P. z dnia 29 listopada 2001 r. w zakresie dostarczenia certyfikatu i atestu na zawory centralnego ogrzewania oraz faktury za centralne ogrzewanie budynku, 2. w pozostałej części skargę odrzuca, 3. zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. na rzecz L. P. kwotę 5 (pięć) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, 4. zobowiązanie w pkt. 1 nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. L. P. wnioskiem z dnia 29 listopada 2001 r. zwrócił się do Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. z żądaniem dostarczenia mu certyfikatu i atestu na zamontowane w jego mieszkaniu zawory centralnego ogrzewania, dokładnych rozliczeń za dostawę energii cieplnej za lata 1995 – 2000, zwrotu nadpłat oraz dostarczenia faktury za centralne ogrzewanie całego budynku, w którym zamieszkuje. Pismem z dnia [...] grudnia 2001 r. spółdzielnia poinformowała skarżącego o rozliczeniu centralnego ogrzewania w jego mieszkaniu za sezony grzewcze 1998/1999 i za 1999/2000 dodając, że zostały one naliczone prawidłowo. Jednocześnie stwierdziła, że nie może mu dostarczyć faktur za centralne ogrzewanie całego budynku, bowiem nie ma na to zgody Rady Osiedla. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2003 r., L. P. zarzuci! Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. bezczynność w zakresie wniosku z dnia 29 listopada 2001 r. oraz zobowiązał Zarząd do udzielenia mu odpowiedzi na powyższy wniosek. W odpowiedzi na skargę Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W. wniosła o jej odrzucenie, bądź o oddalenie i w uzasadnieniu podała, że udzieliła już skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia [...] grudnia 2001 r., a ponadto zakwestionowała właściwość sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Na rozprawie przed Sądem skarżący wycofał skargę w zakresie zwrotu nadpłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisani obowiązującymi w dacie jej wydania. Na samym wstępie stwierdzić należy, ze zarówno w świetle art. 16 ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), jak i w świetle art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), nie budzi wątpliwości kognicja sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Wynika ona bowiem z treści art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 1 12, poz. 1 198) i nie zachodzi tu wypadek właściwości sądu powszechnego na podstawie art. 22 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wielu swoich orzeczeniach (vide np. wyrok z dnia 20 czerwca 2002 r. sygn. akt II SAB 113/02, wyrok z dnia 16 listopada 2003 r. sygn. akt II SAB 119/03) podkreślał, że spółdzielnie mieszkaniowe są podmiotami zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Podkreślił on przy tym, że spółdzielnie nie tylko reprezentują swoich członków i nie stanowią typowych spółdzielni nastawionych wyłącznie na działalność gospodarczą w celu osiągnięcia zysku, lecz mają na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych społeczeństwa. Mieści się to w kategorii szeroko pojętych zadań publicznych, ponieważ zgodnie z art. 75 Konstytucji RP władze publiczne prowadza politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania. Z tego też powodu spółdzielnie mieszkaniowe korzystają w szerokim stopniu z pomocy państwa i jednostek samorządu terytorialnego, m.in. w postaci uzyskiwania terenów pod budownictwo. Państwo udziela też pomocy w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych na podstawie ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielania premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych (tekst jedn. z 2003 r. Dz. U. Nr 119, poz. 1115), a także obejmuje poręczeniem niektóre spłaty kredytów zgodnie z ustawą z dnia 20 listopada 2000 r. o objęciu poręczeniem Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów mieszkaniowych (Dz. U. Nr 122, poz. 1310 ze zm.) i popiera niektóre formy budownictwa mieszkaniowego zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Na podstawie art. 16 tej ostatniej ustawy, utworzono m.in. Krajowy Fundusz Mieszkaniowy służący realizacji zadań wnikających z polityki państwa w zakresie gospodarki mieszkaniowej oraz rozwoju budownictwa mieszkaniowego. Środki funduszu mogą być przeznaczone, zgodnie z treścią art. 18, m.in. na pośrednie formy pomocy spółdzielniom mieszkaniowym w związku z przedsięwzięciami inwestycyjno – budowlanymi, mającymi na celu budowę lokali mieszkalnych na wynajem itp. Państwo wspiera również budownictwo mieszkaniowe poprzez różnorodne formy kredytowania oraz ulgi podatkowe związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych. Z tego też względu spółdzielnie mieszkaniowe należy uznać za podmioty objęte obowiązkiem informacyjnym na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej i w konsekwencji uznać stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, za chybione. Jednoczenie wniosek skarżącego dotyczył faktów, a nie ich kwestionowania i mieścił się w pojęciu informacji publicznej, którą art. 1 ustawy określa bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych, a precyzując w art. 6 ust. 1 pkt 2 zalicza do niej w szczególności informacje o podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1, a więc m.in. o spółdzielniach, jak również danych publicznych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4. Zauważyć bowiem należy, ze katalog zawarty w art. 6 ustawy, nie jest katalogiem zamkniętym, bowiem przez użycie określenia w "szczególności", ustawodawca ograniczył się jedynie do podania przykładów informacji publicznej. Ma to na celu uniknięcie sankcjonowania szarej strefy informacyjnej, czyli uniknięcia sytuacji, w której dana informacja jest w świetle obowiązującego prawa jawna i nie podlega żadnym ograniczeniom, lecz jednak na zasadzie dyskrecjonalności może być niedostępna dla ubiegającego się o tę informację. W rozpoznawanej sprawie, skarżący domagał się udostępnienia mu m.in. atestu i certyfikatu na zamontowane w jego mieszkaniu zawory centralnego ogrzewania. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego opracowanym pod redakcją Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1978 r.), atest jest to "świadectwo zawierające wyniki fabrycznej kontroli technicznej wyrobu przemysłowego", zaś certyfikat to "dokument stwierdzający pochodzenie towaru" (vide odpowiednio str. 94 i 245). Zatem dokumenty te stanowią informację, bowiem za taką uznać należy każdy opis rzeczywistości, a atest i certyfikat odpowiadają — zdaniem Sądu — tym kryteriom. Wprawdzie spółdzielnia mieszkaniowa nie wytworzyła tej informacji, to jednak zgodnie z utrwaloną już judykaturą Naczelnego Sądu Administracyjnego, charakter informacji publicznej ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz do nich się odnosząca, co jest w przedmiotowej sprawie bezsporne. Wszak to nie skarżący przecież nabył i zamontował we własnym zakresie, wspomniane wyżej zawory centralnego ogrzewania. Powyższe rozważania odnoszą się również do faktur za centralne ogrzewanie całego budynku. Zgodnie z art. 13 cytowanej wyżej ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i w art. 15 ust. 2. W przeciwnym razie organ winien wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji z tego powodu, że np. objęta jest ona, jak stanowi art. 16 ust. 1, określoną tajemnicą. Zdaniem Sądu również odmowa informacji z uwagi na to, że nie stanowi ona informacji publicznej, winna być dokonana w drodze decyzji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, skarżący 29 listopada 2001 r. złożył wniosek i do chwili orzekania spółdzielnia nie udzieliła mu informacji, ani też nie wydała decyzji o jej odmowie. Za taką bowiem odpowiedź nie można uznać pisma z dnia [...] grudnia 2001 r., w którym poinformowano skarżącego jedynie o jego indywidualnym rozliczeniu za dwa sezony grzewcze. Wobec powyższego Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W. pozostawała więc – zdaniem Sądu – w bezczynności. Natomiast Sąd odrzucił skargę w pozostałej części, odnoszącej się do dostarczenia dokładnych rozliczeń za dostawę energii cieplnej za lata 1995 – 2000. Wyrokiem bowiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2004 r. sygn. akt II SAB 345/03, zobowiązano Spółdzielnię Mieszkaniową [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 5 sierpnia 2002 r. dotyczącego rozliczeń za dostawę energii cieplnej za lata 1995 – 2001, tj. za czas, który obejmuje okres wskazany we wniosku będący przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 4 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. W tym stanic rzeczy, na mocy art. 149 w zw. z art. 132 i art. 58 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 cytowanej wyżej ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w przedmiocie kosztów na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.