II SAB 349/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA (spr.) Protokolant: Andrzej Siwek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi W. Z. i Z. Z. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie wniosku skarżących z dnia [...] stycznia 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1995 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia linii brzegu morskich wód wewnętrznych Zalewu [...] zobowiązuje Ministra Infrastruktury do wydania decyzji w przedmiocie wniosku skarżących W. Z. i Z. Z. z dnia [...] stycznia 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1995 r. Nr [...]w przedmiocie ustalenia linii brzegu morskich wód wewnętrznych Zalewu [...], w terminie 30 (trzydziestu) dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Z akt sprawy wynika, iż skarżący W. Z. i Z. Z. pismem z dnia [...] listopada 2002 r. skierowanym m.in. do Wojewody [...] zwrócili się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1995 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia linii brzegu morskich wód wewnętrznych Zalewu [...]. Pismem z dnia [...] grudnia 2002 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ustosunkowując się do w/w pisma poinformował skarżących, iż w sprawach dotyczących ustalenia linii brzegowej morskich wód wewnętrznych, a takiej sprawy dotyczy sporna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1995 r., właściwy rzeczowo - w świetle ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) - jest terenowy organ administracji morskiej, którym na podstawie art. 38 ustawy z dnia 31 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz.U. z 1991 r. Nr 32, poz. 131 ze zm.) jest dyrektor urzędu morskiego - w tym przypadku Dyrektor Urzędu Morskiego w [...]. Z kolei zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a więc Minister Transportu i Gospodarki Morskiej. Z tej przyczyny Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego poinformował stronę, iż ich wniosek winien być skierowany do w/w ministra. Następnie skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2003 r. zwrócili się Głównego Geodety Kraju o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1995 r. Główny Geodeta Kraju pismem z dnia [...] kwietnia 2003 r. przekazał -według właściwości - w/w wniosek strony skarżącej do Ministra Infrastruktury. Ustosunkowując się do pisma skarżących z dnia [...] stycznia 2003 r. Dyrektor Departamentu Administracji Morskiej i Śródlądowej Ministerstwa Infrastruktury w piśmie z dnia [...] lipca 2003 r. (nr pisma: [...]) poinformował skarżących, że zgodnie z przepisem art. 36 k.p.a. odpowiedź na ich wniosek zostanie udzielona we wrześniu 2003 r., z uwagi na konieczność ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy. Następnie w piśmie z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], Minister Infrastruktury, odnosząc się do wniosku skarżących zawartego w piśmie z dnia [...] stycznia 2003 r. - uznał m.in., iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1995 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia linii brzegu morskich wód wewnętrznych Zalewu [...] odpowiada prawu, a ponadto, że jest zgodna z warunkami terenowymi i była przedmiotem postępowania odwoławczego zakończonego ostatecznie oddalającym skargę wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2001 r., sygn. akt IV SA 11/99. Z tych przyczyn organ uznał, iż wniosek strony skarżącej nie może zostać załatwiony pozytywnie. W dniu [...] października 2003 r. skarżący W.Z. i Z. Z. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie wniosku skarżących z dnia [...] stycznia 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1995 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia linii brzegu morskich wód wewnętrznych Zalewu [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wyjaśnił, iż w piśmie z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], przekazano merytoryczną odpowiedź organu na skargę Państwa Z. dotyczącą ich działek. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2005 r. skarżący podtrzymali swoją skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury, podnosząc w uzasadnieniu, iż organ ten pomimo zapewnienia złożonego w piśmie z dnia [...] lipca 2003 r. do chwili obecnej nie rozpatrzył wniosku o unieważnienie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1995 r., czym naruszył dyspozycję przepisów art. 35 i 36 k.p.a. Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r. pełnomocnik organu oświadczył przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Warszawie, iż organ nie wydał decyzji w sprawie wniosku skarżących o unieważnienie w/w decyzji Wojewody [...], lecz nie wniosku strony z dnia [...] listopada 2002 r. - jak twierdzą skarżący, lecz wniosku tej strony z dnia [...] stycznia 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] października 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość Sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zdaniem Sądu należy stanowczo podnieść, iż wniesienie skargi na bezczynność jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (tak również: J. P. Tarno /w:/ "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 28; patrz również /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, OSP 2000, nr 6, poz. 87). Zgodnie z przepisem art. 35 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później, niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W ocenie Sądu analizowana pod kątem zgodności z prawem skarga W.Z. i Z. Z. na bezczynność Ministra Infrastruktury zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony organ - wbrew ustawowemu obowiązkowi ustosunkowania się do wniosku strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1995 r. - nie wydał w trybie art. 157 § 3 k.p.a. bądź art. 158 § 1 k.p.a. jakiejkolwiek decyzji w zakresie żądania stwierdzenia nieważności wspomnianego rozstrzygnięcia Wojewody [...]. W przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej właściwy rzeczowo organ zobowiązany jest wydać stosowną decyzję opierając się na przepisach k.p.a. Na podstawie przepisu art. 157 § 3 k.p.a. orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja (nieostateczna lub ostateczna), której ważność należy poddać ocenie, czy też istnienie przeszkód prawnych ustanowionych w ustawach odrębnych. Z kolei na podstawie przepisu art. 158 § 1 k.p.a. albo stwierdza się nieważność decyzji, albo też utrzymuje się w mocy kwestionowaną decyzję, stwierdzając brak przesłanek ustawowych do stwierdzenia nieważności. Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej jest wydawana w wyniku ustalenia istnienia wyłącznie co najmniej jednej z przesłanek pozytywnych ustanowionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jeżeli w toku dokonywanych ustaleń organ administracji prowadzący postępowanie rozpoznawcze ustali, iż okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia nieważności, to wówczas powinien odmówić stwierdzenia nieważności decyzji, której to postępowanie dotyczy. W żadnym razie obowiązujące przepisy postępowania administracyjnego nie dają organowi administracji podstawy prawnej do odstąpienia od podjęcia stosownych czynności - wydania decyzji administracyjnej, i poprzestania wyłącznie na pisemnym poinformowaniu strony skarżącej o niezasadności jej wniosku oraz braku celowości dalszego procedowania. Na marginesie należy zauważyć, iż w sprawie o stwierdzenie nieważności spornej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1995 r. nie ma znaczenia fakt, iż decyzja ta była przedmiotem ceny prawnej dokonanej w zwykłym trybie odwoławczym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt IV SA 11/99, albowiem organ zobowiązany jest rozpatrzyć wniosek skarżących złożony w trybie nadzwyczajnym, dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd - nie przesądzając w jakikolwiek sposób zasadności, czy też celowości wniosku strony skarżącej - uznał, iż należy zobowiązać Ministra Infrastruktury do rozpatrzenia wniosku skarżących z dnia [...] stycznia 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1995 r. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Dodatkowo należy zauważyć, iż - zdaniem Sądu - wniesienie skargi na bezczynność organu administracji publicznej nie jest ograniczone żadnym terminem, zaś w przypadku bezczynności ministra wniesienie przedmiotowej skargi nie jest uwarunkowane uprzednim złożeniem zażalenia, o którym mowa w przepisie art. 37 § 1 k.p.a. (tak również /w:/ wyroku NSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2000 r., I SAB 52/00). Zdaniem Sądu organ zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia wniosku skarżących i wydania decyzji dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., bądź też do merytorycznego ustosunkowania się w zakresie jej zarzutów dotyczących w/w decyzji i wydania stosownej decyzji opartej na przepisie art. 158 § 1 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.