II SAB/Wa 10/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. z dnia 21 stycznia 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. B. na bezczynność Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od orzeczenia określającego zdolność do służby i związek schorzeń ze służbą postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla R. B. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. R. B. wnioskiem z dnia 21 stycznia 2010 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Z treści wniosku, uzupełnionego, złożonymi w wykonaniu dwóch wezwań, dokumentami źródłowymi wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a osiągany w tym gospodarstwie dochód wynosi 1.367, 65 zł netto. Na dochód ten składa się świadczenie emerytalne skarżącego. Z kolei, w rubryce 7 i 9 formularza wniosku skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Natomiast ze złożonych do akt dokumentów źródłowych wynika, iż podstawowe koszty skarżącego, poza wydatkami na żywność, wynoszą co najmniej 700 zł miesięcznie. Na kwotę tą składa się czynsz za wynajmowany lokal mieszkalny wraz z opłatami eksploatacyjnymi (kopia umowy najmu – w aktach). W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "d" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych . Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi R. B., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność organu w zakresie wydania orzeczenia o zdolności do służby, a więc kwestia pozostająca w ścisłym związku ze stosunkiem służbowym. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W tym zaś zakresie ustalona sytuacja materialna skarżącego, przy uwzględnieniu wysokości osiąganego przez niego dochodu w zestawieniu z wysokością kosztów jego utrzymania, uniemożliwia mu poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla jego koniecznego utrzymania. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.