II SAB/Wa 1009/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Starostwa Powiatowego w [...] na bezczynność Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę. Starostwo Powiatowe w R. wystąpiło w dniu [...] sierpnia 2015 r. do Biura Bezpieczeństwa [...] S.A. z siedzibą w W. z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej na podstawie art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782), w postaci pisemnej w zakresie: 1) kserokopii, fotografii lub skanu dokumentów wskazujących nr VIN, figurujący w dokumentach ubezpieczeniowych, zawartych przez [...] S.A. z 2010 r. oraz 2011 r. na samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...], numer rejestracyjny [...] z A. K., zam. [...], Pesel: [...]; 2) informacji, czy w trakcie czynności związanych z dokonywaniem ubezpieczenia ww. pojazdu ubezpieczyciel ustalił numer VIN widniejący na tabliczce znamionowej pojazdu i udokumentował to fotograficznie lub w inny sposób. Jeżeli ubezpieczyciel posiada taką dokumentację fotograficzną czy w postaci dokumentów, wniósł o udostępnienie ich kserokopii; 3) w przypadku niedysponowania powyższymi dokumentami, wniesiono o podanie informacji pisemnej, jaki numer VIN figuruje w dokumentacji [...] S.A. w zakresie ubezpieczenia ww. pojazdu w 2010 r. oraz 2011 r. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. Biuro Bezpieczeństwa [...] S.A. poinformowało wnioskodawcę, że zakres wnioskowanych danych objęty jest tajemnicą ubezpieczeniową. Prawo dostępu do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy oraz zasadom określonym w przepisach o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (tj. tajemnicy ubezpieczeniowej). W związku z tym, [...] S.A. nie może udzielić odpowiedzi we wnioskowanym zakresie. Jedyną możliwością uzyskania wskazanej dokumentacji jest uzyskanie przez wnioskodawcę upoważnienia A. K. w zakresie wnioskowanych danych bądź bezpośrednie wystąpienie ww. do [...] S.A. z wnioskiem o dokumentację z zawartych między [...] S.A. a A. K. polis. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność [...] S.A. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2015 r., Starostwo Powiatowe w R. wniosło o: 1) stwierdzenie bezczynności [...] S.A. w zakresie wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r.; 2) zobowiązanie [...] S.A. do udzielenia organowi żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt; 3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto w przypadku, gdy po wniesieniu skargi [...] S.A. udostępni żądaną informację publiczną, wniosło o uznanie, że na dzień jej wniesienia adresat wniosku pozostawił w bezczynności. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż w świetle orzecznictwa [...] S.A. jest podmiotem publicznym zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Jednakże skoro [...] S.A. uznało, iż nie może udzielić żądanej informacji publicznej z powołaniem się na, art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, to powinno wydać rozstrzygnięcie w formie decyzji. Ponadto dane, o które występuje skarżący, zostały wskazane w wyroku WSA w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 504/14 jako podlegające udostępnieniu i nie stanowiące tajemnicy. W odpowiedzi na skargę [...] S.A. wniósł o jej odrzucenie w całości, ewentualnie o oddalenie w całości. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi [...] S.A. wskazało, że po stronie skarżącego brak jest legitymacji procesowej czynnej – brak zdolności procesowej skarżącego. Skarga została wniesiona przez nieuprawniony podmiot, gdyż wnosząca skargę B. P. ze Starostwa Powiatowego w R. nie wykazała upoważnienia ustawowego, ani też nie złożyła upoważnienia pisemnego, do jej wniesienia. Skarga jest też niedopuszczalna z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżącego, wobec tego podlega odrzuceniu, ewentualnie oddaleniu. Odrzucenie skargi jest ponadto uzasadnione, zdaniem [...] S.A., faktem, iż nie mieści w zakresie podmiotowym oraz przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ [...] S.A. nie jest podmiotem obowiązanym w jej rozumieniu, zaś żądana informacja nie jest informacją publiczną. Wniosek o oddalenie skargi [...] S.A. uzasadniło tym, że żądana informacja objęta jest ustawowo chronioną tajemnicą ubezpieczeniową, a adresat udzielił odpowiedzi na wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zakres prawa do informacji określa art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, w myśl którego prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji obrazu i dźwięku. Z kolei stosownie do treści art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenie prawa, o którym mowa z ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Wreszcie przepis art. 61 ust. 4 Konstytucji RP stanowi, że tryb udzielania informacji, o których mowa w art. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy. Kluczową regulacją w rozumieniu art. 61 ust. 4 jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), dalej "udip". Powołany przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji RP kształtuje dostęp do informacji publicznej jako prawo obywatelskie, natomiast ustawa o dostępie od informacji publicznej w art. 2 ust. 1 dostęp do informacji publicznej przyznaje "każdemu". Z tego względu kwestia ustalenia kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji publicznej była wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych oraz doktryny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 197/09 (OSP 2011/9/94) podkreślił, że: "celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest informowanie obywateli o stanie , a nie zdobywanie przez organy administracji publicznej informacji od innych podmiotów. Tak więc, biorąc pod uwagę cel i sens ustawy o dostępie do informacji publicznej, przyjętej przecież dla urzeczywistnienia idei transparentności władzy publicznej, należy wskazać, iż sformułowanie oznacza każdego człowieka lub podmiot prawa prywatnego. Z kolei Sąd ten w wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 386/12 (Lex nr 1246684) stwierdził: "Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Racjonalny ustawodawca, używając w art. 2 ust. 1 ustawy pojęcia , precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym sformułowanie należy rozumieć, jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego". Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 1982/13 (Lex nr 1463438), gdzie stwierdził, iż: "Używając w art. 2 ust. 1 udip pojęcia , ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Zwrot należy rozumieć jako każdy człowiek lub podmiot prawa prywatnego. Termin nie może być inaczej rozumiany, zważywszy na cel i sens udip, przyjętej dla urzeczywistnienia idei transparentności w władzy publicznej". Podzielając w pełni powyższe poglądy należy podkreślić, że przy dokonywaniu wykładni użytego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP pojęcia "obywatel" oraz użytego w art. 2 ust. 1 udip pojęcia "każdy", trzeba mieć na względnie przede wszystkim cel przepisów regulujących dostęp do informacji publicznej. Celem tym jest zapewnienie swoistego rodzaju "kontroli społecznej" organów władzy publicznej oraz realizowania zasady jawności i transparentności ich działań. Prawo do informacji jest też ważnym elementem kontroli przez opinię publiczną działalności podmiotów, którym powierzono wykonywanie zadań publicznych. Nie chodzi więc o zawężenie dostępu do informacji publicznej wyłącznie do osób fizycznych posiadających obywatelstwo polskie. W orzecznictwie wskazuje się bowiem wyraźnie, że omawiane uprawnienie przysługuje także obywatelom innych państw, bezpaństwowcom oraz osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. Nie ma zatem żadnych przeszkód, by o informację publiczną ubiegało się np. stowarzyszenie. Jednakże zasadne jest przyznanie takich uprawnień wyłącznie podmiotom prawa prywatnego. Termin "każdy" użyty w art. 2 ust. 1 udip, nie może odnosić się do organów władzy publicznej, gdyż celem ustawy jest zapewnienie dostępu do informacji o stanie spraw publicznych, a nie umożliwianie tym organom uzyskiwania informacji od innych podmiotów publicznych lub wykonujących zadania publiczne. Zgodzić się należy z poglądem doktryny, iż: "przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie są narzędziem prawnym, które ma służyć organom administracji publicznej do wzajemnego przekazywania informacji. Tutaj mają zastosowanie przepisy konstytucyjne oraz administracyjne przepisy ustrojowe. Natomiast ustawa o dostępie do informacji publicznej służy społecznej kontroli władzy publicznej przez społeczeństwo". (P.Szustakiewicz, Ius Novum z 2010 r., nr 2, s. 197). W tej sytuacji zasadne jest przyjęcie, że Starosta Powiatowy w R. jako organ władzy publicznej nie był uprawniony do wystąpienia do [...] S.A. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w trybie udip. W związku z tym przedmiotowy wniosek nie mógł wywołać skutku w postaci powstania po stronie jego adresata obowiązku bądź udostępnienia informacji w formie czynności materialno-technicznej, bądź też odmowy jej udostępnienia w drodze decyzji administracyjnej. W konsekwencji nie sposób tez uznać, by [...] S.A. popadł w stan bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.