II SAB/Wa 1020/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w osobie: Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. S. od postanowienia referendarza sądowego z 22 lutego 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2015 r. (dot. poz. [...]) postanawia: - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie -. W. S. przy piśmie z dnia [...] lutego 2016 r., w którym podniósł "istotną zmianę sytuacji materialnej i życiowej", złożył ponownie w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że wnosi o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Jak wynika z akt sprawy, skarżący po raz pierwszy złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, który następnie sprecyzował w urzędowym formularzu PPF, jako wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (k-24 akt). Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 26 listopada 2015 r., odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu złożonego przez stronę sprzeciwu, postanowieniem z dnia 7 stycznia 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. We wniosku z dnia [...] lutego 2016 r. wskazał na okoliczności podniesione w formularzu PPF z dnia 19 listopada 2015 r., nadto oświadczył, że stwierdzono u niego poważną wadę serca, co oznacza, że jest praktycznie niezdolny do pracy w gospodarstwie i musi być pod stałą kontrolą lekarzy. Jednocześnie podał, że kolejna wizyta u kardiologa w ramach NFZ została wyznaczona za 6 miesięcy, a koszt jednej prywatnej wizyty u lekarza wynosi 150 zł. Do wniosku dołączył kserokopie dokumentacji dotyczącej stanu majątkowego rodziny, kserokopie dokumentów potwierdzających wydatki na opłaty oraz kserokopie dokumentacji medycznej, w tym m.in. paragonu fiskalnego za konsultację u kardiologa na kwotę 150 zł z dnia 29 stycznia 2016 r., zwolnienia lekarskiego z dnia 26 stycznia 2016 r., karty informacyjnej pobytu na oddziale chorób wewnętrznych, wyciągu z konta bankowego żony za grudzień 2015 r., odcinków emerytury J. i Z. S., opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, decyzji Wójta Gminy K. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego z dnia 10 lutego 2015 r. oraz decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego, decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] listopada 2014 r. o pobieranych zasiłkach na dzieci. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 lutego 2016 r., odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od ww. postanowienia skarżący wniósł sprzeciw wskazując, że dochód w wysokości 486,44 zł na osobę w mojej rodzinie, nie dowodził życia w ubóstwie, przy jednoczesnym braku wskazania granicy tego ubóstwa, świadczy jedynie o całkowitym oderwaniu od rzeczywistości, braku doświadczenia życiowego i obiektywizmu orzekającego. Skarżący zarzucił również, że nie wzięto pod uwagę jego przewlekłej choroby, która faktycznie uniemożliwia mu pracę i obecnego zadłużenia z uwagi na brak środków finansowych. Do sprzeciwu dołączył kserokopie dokumentacji medycznej oraz kserokopię postanowienia z [...] grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach tych, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, iż przyznanie przez Sąd prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być uzasadnione sytuacją majątkową strony żyjącej w ubóstwie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowymi wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych. Należy również zwrócić uwagę, że obecnie rozpatrywany wniosek jest drugim z kolei wnioskiem W. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu utrzymującego w mocy orzeczenie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, skarżący złożył kolejny wniosek w tym zakresie, co sprawia, że podlega on rozpoznaniu w warunkach art. 165 p.p.s.a., który daje możliwość uchylenia bądź zmiany postanowienia niekończącego postępowanie (nawet prawomocnego) wskutek zmiany okoliczności sprawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, prawidłowo referendarz sądowy dokonał oceny, porównując złożone wnioski, pod kątem informacji w nich zawartych, należy zauważyć, że brak jest w ich treści jakichkolwiek różnic w opisie sytuacji majątkowo – rodzinnej skarżącego. Jedyna różnica dotyczy zakresu żądania skarżącego. Zatem należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa, ani istotnej zmianie, ani pogorszeniu, dochody rodziny utrzymują się na podobnym poziomie czyli w kwocie [...] zł, skarżący jest właścicielem domu, w którym mieszka, o powierzchni 200 m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu), która, jak wynika z oświadczenia, zaspakaja bieżące potrzeby rodziny. W ocenie Sądu należy stwierdzać, że wnioskodawca nie wykazał, iż w sprawie zaszły jakiekolwiek zmiany w zakresie jego stanu majątkowego, a zatem nie doszło również do doszło zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby uwzględnienie wniosku o częściowe przyznanie prawa pomocy. Wykazany stan majątkowy wskazuje, że W. S. nie żyje z rodziną w ubóstwie i jest w stanie opłacić koszty postępowania w sprawie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 260 oraz art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia