II SAB/Wa 103/07
PostanowienieWSA w Warszawie2008-06-05
Skład orzekający: Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które wcześniej uzyskało prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może ponownie wnioskować o przyznanie tego prawa w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jego sytuacja finansowa nie uległa zmianie, a organ wezwał do przedstawienia dokumentów potwierdzających brak dochodów?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że strona już je uzyskała i nie ma podstaw do ponownego rozpoznania wniosku w tym zakresie. Wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ Stowarzyszenie nie wykazało w sposób wystarczający, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, mimo wezwania do udokumentowania swojej sytuacji finansowej, w tym braku dochodów.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wcześniej Stowarzyszenie uzyskało już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd wezwał stronę do udokumentowania swojej sytuacji finansowej, w tym przedstawienia zaświadczenia o dochodach oraz dokumentów potwierdzających zobowiązania finansowe. Stowarzyszenie nie przedstawiło wymaganych dokumentów, twierdząc m.in. brak księgowości i środków na opłatę zaświadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówiono ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. z dnia 1 kwietnia 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] stycznia 2005 r. postanawia 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia adwokata
Postanowieniem z dnia 10 listopada 2007 r. sygn. akt II SAB/Wa 103/07 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. przyznał Stowarzyszeniu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 103/07 umorzył postępowanie w sprawie ze skargi Stowarzyszenia.
Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2008 r. Stowarzyszenie [...]
ponownie wystąpiło o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W związku z tym, że strona skarżąca zwolniona została już w tej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych i przyznane prawo pomocy nie zostało cofnięte, stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do ponownego rozpoznania wniosku w tym zakresie.
Z tego względu, na podstawie na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7
ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, orzeczono jak w pkt. 1 postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata wskazać należy, że podlega on rozpoznaniu pod względem spełnienia przesłanki określonej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym – stosownie do art. 245 § 3 powołanej ustawy – m.in. ustanowienie adwokata, przysługuje osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika,
że Stowarzyszenie prowadzi działalność statutową dzięki społecznej pracy swoich członków i finansowaniu działalności przez przewodniczącego oraz dzięki zasądzonym kwotom. Nadto, strona skarżąca od ponad czterech lat nie otrzymuje dotacji i darowizn, nie prowadzi także działalności gospodarczej. Majątek wnioskodawcy stanowi wyposażenie klubu dla młodzieży w postaci m.in. dwóch komputerów, telewizora, stołów i kserokopiarki. Stowarzyszenie podało, że nie posiada nieruchomości, ciążą na nim zobowiązania finansowe z tytułu zużycia energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych w łącznej wysokości około 6.000 zł. We wniosku oświadczono,
że dokumentacja księgowa Stowarzyszenia była przechowywana w Prokuraturze Rejonowej [...] i w związku z tym skarżący nie może od ponad 4 lat prowadzić księgowości. Podano też, że Stowarzyszenie nie uzyskało w zeszłym roku dochodów ze składek członkowskich.
Z uwagi na to, że treść informacji dotyczących stanu majątkowego Stowarzyszenia podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uległa właściwie zmianie od czasu złożenia poprzedniego wniosku z dnia 22 maja 2006 r., a z urzędu wiadome jest, że Stowarzyszenie aktywnie prowadzi swoją działalność, o czym świadczy wielość postępowań sądowych, za konieczne uznano udokumentowanie sytuacji finansowej tego podmiotu, w tym w szczególności nieuzyskiwanie dochodów.
W tym celu, pismem z dnia 18 kwietnia 2008 r. zwrócono się do wnioskodawcy
o nadesłanie: zaświadczenia Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez Stowarzyszenie [...] w 2007 r.
z wyszczególnieniem dochodów podlegających opodatkowaniu oraz niepodlegających opodatkowaniu, a w przypadku nieuzyskania w 2007 r. dochodów - zaświadczenia Naczelnika US stwierdzającego powyższe; dokumentów wskazujących wysokość zasądzonych kwot, na co wskazano w rubryce nr 5 urzędowego formularza; kopii dokumentów potwierdzających wysokość zobowiązań finansowych wobec elektrowni i telekomunikacji, na co wskazano w rubryce nr 5 urzędowego formularza wniosku; oświadczenia, czy aktualnie dokumentacja księgowa znajduje się w posiadaniu Stowarzyszenia.
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca podał, że dokumentacja księgowa nadal nie jest w posiadaniu Stowarzyszenia, z tego też powodu nie jest prowadzona księgowość oraz skarżący nie może uzyskać zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu, bowiem nie ma podstaw do jego wydania. Nadto, wskazano, że Stowarzyszenia nie stać na ewentualną opłatę od takiego zaświadczenia. W załączeniu do odpowiedzi strona nadesłała kopię zawiadomienia
o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz kopie dwóch postanowień Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2007 r. dotyczących zmiany wpisu
w KRS.
Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane jednak tylko wówczas, gdy strona jest takiej sytuacji finansowej, że własne środki nie pozwalają w danym momencie działalności na realizację prawa do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu postępowania w celu uzyskania odpowiednich dokumentów poświadczających rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze wnioskodawcy. To na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany udokumentowaniem swojej sytuacji finansowej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów zastępstwa prawnego.
W niniejszej sprawie Stowarzyszenie nie wykazało, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Samo oświadczenie strony, że posiada zaległe zobowiązania i nie uzyskuje żadnych dochodów nie stanowi spełnienia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa. Wnioskodawca nie udokumentował zaświadczeniem Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego, że w 2007 r. Stowarzyszenie nie uzyskało żadnych dochodów. Z wyjaśnień nadesłanych na wezwanie wynika, że strona nie zwróciła się nawet do organu skarbowego o wydanie takiego zaświadczenia, podnosząc, że wnioskodawcy nie stać na opłatę od zaświadczenia. Powyższe nie stanowi usprawiedliwienia dla braku przedłożenia żądanego zaświadczenia, tym bardziej, że działalność stowarzyszenia, jak podano we wniosku, finansowana jest w zakresie niezbędnych wydatków przez przewodniczącego, a nadto Stowarzyszenie działa dzięki zasądzonym przez sąd kwotom . Strona mogła
i powinna dołożyć starań oraz wygospodarować środki w celu uzyskania dokumentu potwierdzającego, że nie uzyskuje żadnych dochodów. Stowarzyszenie nie nadesłało również dokumentów wskazujących wysokość zasądzonych kwot, dzięki którym prowadzi działalność, na co wskazano urzędowym formularzu (rubryka nr 5).
Oświadczenia zawarte w urzędowym formularzu oraz wyjaśnienia nadesłane
w dniu 26 maja 2008 r. nie dają możliwości dokonania pełnej oceny możliwości finansowych Stowarzyszenia. Brak jest bowiem podstawowej informacji o rzeczywistej wysokości uzyskiwanych dochodów. Twierdzenie zaś, że Stowarzyszenie żadnych dochodów nie uzyskuje pozostaje w sprzeczności z oświadczeniem o zasądzonych na rzecz Stowarzyszenia kwotom. Wnioskodawca nie udokumentował, że nie osiąga żadnych dochodów, a tym samym, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 2 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło