II SAB/Wa 1041/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Eugeniusz Wasilewski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na przewlekłe prowadzenie przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych postępowania w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. zobowiązuje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do wydania decyzji, w terminie nie późniejszym niż 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku i zwrotu akt postępowania administracyjnego; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącej J. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w rozpatrywaniu wniesionej w dniu [...] lutego 2014 r. przez zainteresowaną do organu skargi w zakresie prawidłowości przetwarzania jej danych osobowych – postępowanie administracyjne powadzone pod nr: [...] W konkluzji skargi J. S. wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy, orzeczenia o zasadności skargi (art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Ponadto wniosła o przyznanie jej od organu kwoty 1.000 zł i wymierzenia organowi grzywny. Skarga została poprzedzona pismem skarżącej z dnia [...] września 2015 r. (wpływ do organu w dniu [...] września 2015 r.), wzywającym GIODO do usunięcia naruszeń prawa. W uzasadnieniu skargi J. S. wskazała na przewlekłe prowadzenie sprawy administracyjnej przez organ, mające postać rażącego naruszenia prawa, poprzez naruszenie przepisów art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 i art. 37 Kpa. podniosła, iż poza pismem z dnia [...] września 2015 r. wielokrotnie prosiła zarówno pismami, jak i w rozmowach telefonicznych o przestrzeganie przez organ kodeksowych terminów procedowania oraz wskazywała na nieuzasadnione przerwy w rozpatrywaniu sprawy. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w dniu [...] lutego 2014 r. do GIODO wpłynęła skarga J. S. z dnia [...] lutego 2014 r., dotycząca przetwarzania jej danych osobowych oraz danych osobowych jej małoletniej córki W. S. przez Starostwo Powiatowe w S. z siedzibą w S. przy ul. [...] oraz przez B. S. w ramach prowadzonej przez nią obsługi prawnej ww. Starostwa. W dniu [...] maja 2014 r. organ, działając na podstawie art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.), wystąpił o złożenie wyjaśnień do B. S. oraz Starosty S. oraz poinformował zainteresowaną o działaniach podjętych w sprawie zainicjowanej jej skargą, a także wystąpił do niej o wskazanie czy w niniejszym postępowaniu kwestionuje również przetwarzanie danych osobowych małoletniej córki W., T. S. i M. W. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. skarżąca doprecyzowała, iż ww. skargę wnosi w imieniu własnym i małoletniej córki W. S. W dniu [...] maja 2014 r. do GIODO wpłynęły wyjaśnienia B. S., zaś w dniu [...] czerwca 2014 r. wyjaśnienia Starosty S. Z uwagi na rozrzedzenie podmiotowego zakresu skargi, GIODO pismami z dnia [...] lipca 2014 r. wystąpił do pozostałych stron postępowania o uzupełnienie wyjaśnień. W dniu [...] sierpnia 2014 r. wpłynęły dodatkowe wyjaśnienia B. S., a w dniu [...] sierpnia 2014 r. dodatkowe wyjaśnienia Starosty S. Pismami z dnia [...] października 2014 r. oraz [...] grudnia 2014 r. zainteresowana wystąpiła do organu o informacje o stanie sprawy. GIODO stwierdził konieczność uzupełnienia materiału spawy i uzupełnienia informacji o dochodach zainteresowanej oraz w zakresie innych danych kwestionowanych przez stronę a zawartych w dokumentach sprawy prowadzonej w Sądzie Rejonowym w S., wobec czego pismami z dnia [...] grudnia 2014 r. zażądał od stron postępowania dalszych wyjaśnień. Dodatkowe wyjaśnienie w tej materii ze strony Starosty S. i B. S. wpłynęły do organu w dniu [...] stycznia 2015 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. J. S. zażądała od organu informacji o stanie sprawy. GIODO pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. wystąpił do B. S., po raz kolejny, o złożenie dodatkowych wyjaśnień, które wpłynęły do organu w dniu [...] lipca 2015 r. J. S. pismem z dnia [...] września 2015 r., na podstawie art. 37 § 1 Kpa wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, a w dniu [...] września 2015 r. do GIODO wpłynęła przedmiotowa skarga J. S. z dnia [...] września 2015 r. W ocenie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skarga na bezczynność jest bezzasadna. Należy rozróżnić stan bezczynności organu administracji i stan przewlekłości postępowania administracyjnego. W kontekście wyżej przywołanych okoliczności faktycznych nie można uznać, by niniejsze postępowanie było prowadzone przez organ w sposób przewlekły, bowiem w żadnym razie nie można przypisać organowi, by w sprawie podejmował czynności w sposób nieefektywny lub pozorny. Organ wskazał na swoje obowiązki, co do dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, zawarte w art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych podkreślił, iż jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych, czy oddziałów zamiejscowych. Do Biura Generalnego Inspektora składają skargi osoby z całej Polski, jak również z zagranicy. Generalny Inspektor w swojej pracy prowadzi szereg działań w zakresie poszerzania świadomości obywateli na temat ochrony danych osobowych, co również przekłada się nie tylko na liczbę wpływających skarg do Biura, ale także próśb o interwencję, czy też wniosków o wydanie opinii, których liczba z każdym rokiem się zwiększa. Liczba skarg, które wpłynęły do GIODO w ciągu ostatnich 4 lat wzrosła o 100%. W roku 2010 wpłynęło 1114 skarg, w 2011 r. - 1271 skarg, w 2012 r. - 1593 skarg, a w 2013 r. - 1879 skarg. Natomiast w 2014 r. wpłynęło 2481 skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę między innymi w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność oraz przewlekłość postępowania. Bezczynność rozumiemy na ogół jako bezczynność organu administracyjnego, która występuje gdy organ zobowiązany jest do podjęcia przewidzianej prawem czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Natomiast przewlekłość postępowania to na ogół podejmowanie przez organ czynności pozornych, nie mających dla prowadzonej danej sprawy administracyjnej żadnego znaczenia, albo podejmowanie czynności w sposób nieudolny i nieefektywny, np. poprzez niedbałe zgromadzenie materiału, brak etapu oceny tego materiału itp., co w efekcie prowadzi do nieuzasadnionego przedłużania danego postępowania. W praktyce, często zdarza się, że stany te (bezczynność i przewlekłość) mogą występować niezależnie od siebie w jednym postępowaniu administracyjnym, przeplatając się wzajemnie. Zawsze jednakże skutek tych nagannych zachowań organu jest taki sam – zwłoka w rozpatrywaniu sprawy. Skarga jest zasadna. Nadmienić tu należy, iż sądy administracyjne rozpoznając skargi na działania organów administracji w granicach danej sprawy, nie są związane twierdzeniami zawartymi w skardze (art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W dacie wniesienia skargi Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w sposób niezgodny z zasadami szybkości, efektywności i terminowości prowadził przedmiotowe postępowanie administracyjne, naruszając w sposób rażący art. 12, art. 35 i art. 36 Kpa. Zwłoka w rozpatrywaniu wniesionej przez J. S. w dniu [...] lutego 2014 r. do organu skargi z dnia [...] lutego 2014 r. w zakresie przetwarzania danych osobowych wyczerpuje zarówno znamiona bezczynności organu, jak i przewlekłości postępowania. Na taką ocenę składają się niczym nieuzasadnione przerwy w prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym. Pierwsza taka zwłoka nastąpiła bezpośrednio po wniesieniu do organu pisma (skargi) inicjującego sprawę administracyjną. Dopiero po blisko trzech miesiącach GIODO zainteresował się skargą J. S. z dnia [...] lutego 2014 r. i dopiero w dniu [...] maja czerwca 2014 r. przystąpiło do gromadzenia materiału sprawy. W aktach sprawy trudno takiego zachowania nie uznać jako opieszałego załatwiania spawy. Jest to oczywista bezczynność organu – brak podejmowania jakichkolwiek czynności w sprawie. Rozpoczęte przez organ w dniu [...] maja 2014 r. czynności, polegające głównie na gromadzeniu materiału i ustalaniu stanowisk stron postępowania administracyjnego, trwają do dnia [...] sierpnia 2014 r., kiedy do organu wpływają ostatnie wyjaśnienia stron. Odtąd następuje przerwa w działaniu organu, która trwa do dnia [...] grudnia 2014 r. (to jest przez około pięć miesięcy), kiedy to GIODO stwierdził konieczność uzupełnienia materiału sprawy i zwrócił się w tej materii do stron postępowania. Zaznaczyć tu należy, iż po wpłynięciu w dniu [...] sierpnia 2014 r. ostatnich wyjaśnień stron przez blisko pięć miesięcy, materiał sprawy nie uległ zmianie. Zatem organ po dniu [...] sierpnia 2014 r. powinien przystąpić do analizy zgromadzonego dotychczas materiału w celu ustalenia czy jest wystarczający do rozpatrzenia sprawy, czy też wymaga dodatkowego uzupełnienia. Uznanie konieczności uzupełnienia materiału dopiero po pięciu miesiącach, stanowi o pozornym działaniu organu w rozpatrywaniu sprawy, jej analizowaniu, zwłaszcza, iż w dniach [...] października 2014 r. oraz [...] grudnia 2014 r. J. S. występuje do organu o informację w sprawie. Działanie takie nosi znamiona przewlekłości w postaci pozornego działania, zwłaszcza, iż w odpowiedzi na skargę GIODO podnosi, że każdorazowo informował zainteresowaną o stanie sprawy. Pismo organu z dnia [...] grudnia 2014 r. generuje dodatkowe wyjaśnienia pisemne stron. Ostatnie z tych wyjaśnień wpływają do organu w dniu [...] lipca 2015 r. (wyjaśnienia J. S.). W okresie gromadzenia przez GIODO materiału od dnia [...] grudnia 2014 r. do dnia [...] lipca 2015 r., pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. J. S. ponownie wnosi o informacje o przebiegu sprawy. Podkreślenia wymaga tu dalsza nieuzasadniona zwłoka organu w procedowaniu w sprawie, która nastąpiła po dniu [...] lipca 2015 r. Zwłoka ta trwa nadal, pomimo wpływu do organu w dniu [...] września 2015 r. pisma J. S., wzywającego organ do usunięcia naruszenia prawa i wpłynięcia do organu w dniu [...] października 2015 r. przedmiotowej skargi. Tak samo jak poprzednia ma ona charakter przewlekłego działania organu. Zatem do dnia wniesienia przedmiotowej skargi, w rozpatrywaniu niniejszej sprawy administracyjnej wystąpiły następujące, nieuzasadnione, przerwy w jej rozpoznawaniu: - przerwa trwająca około 3 miesięcy od wpływu sprawy do organu ([...] lutego 2014 r.) do podjęcia przez organ pierwszej czynności ([...] maja 2014 r.) – jest to bezczynność organu; - przerwa trwająca około 5 miesięcy pomiędzy czynnościami od dnia [...] sierpnia 2014 r. do dnia [...] grudnia 2014 r. – przewlekłość postępowania; - przerwa trwająca blisko 4 miesiące od daty ostatnich czynności (wpływ do organu wyjaśnień strony w dniu [...] lipca 2015 r.) do dnia [...] października 2015 r. (wpływ do organu przedmiotowej skargi) - przewlekłość postępowania. Łącznie wyżej opisane okresy nieusprawiedliwionych przerw w niniejszym postępowaniu administracyjnym wynoszą 12 miesięcy, zaś samo postępowanie administracyjne trwa już blisko dwa lata. Wskazywane w odpowiedzi na skargę, organizacyjne trudności organu, mogą stanowić jedynie materiał do uwag de lege ferenda w zakresie odpowiedniej zmiany ustawy o ochronie danych osobowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobligowany jest do rozpatrywania sprawy w takim jej stanie prawnym, jaki obowiązywał w chwili procedowania przez organ, który w tej materii obowiązuje nadal. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych rozpatrując sprawę administracyjną ze skargi J. S. w sposób rażący naruszył normę art. 12 i art. 35 Kpa. Nadmienić tu także należy, iż w trakcie niniejszego postępowania administracyjnego nie wystąpiły przyczyny wskazane w art. 36 Kpa, a przynajmniej organ, prowadząc przedmiotowe postępowanie administracyjne, na takie przyczyny nie wskazał i nie zakreślił innego niż ustawowy termin zakończenia sprawy. W niniejszej sprawie występuje wskazywana w skardze przewlekłość działania organu, przejawiająca się podejmowaniem przez GIODO czynności w sposób nieudolny i nieefektywny, poprzez niedbałe zgromadzenie materiału, brak etapu oceny zgromadzonego materiału albo podejmowanie tych czynności w sposób przewlekły bądź z opóźnieniem, co w efekcie prowadzi do nieuzasadnionego przedłużania danego postępowania. Takie działania organu wystąpiły zwłaszcza po dniu [...] sierpnia 2014 r. i po dniu [...] lipca 2015 r. Niedopuszczalne jest, aby analiza materiału dowodowego oraz subsumpcja trwały po kilka miesięcy. W niniejszej sprawie występuje również bezczynność organu, przejawiająca się zwłaszcza w braku dokonywania jakichkolwiek czynności po wpłynięciu w dniu [...] lutego 2014 r. skargi J. S. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych, która to bezczynność trwa nieprzerwanie do dnia [...] maja 2014 r. – data podjęcia pierwszych czynności w tej sprawie przez GIODO. Powyższe ustalenia, a zwłaszcza długi czas trwania uchybień w wykonywaniu obowiązku działania organu bez zbędnej zwłoki, stanowił o przypisaniu organowi przewlekłego prowadzenia niniejszego postępowania administracyjnego w sposób rażący - pkt 2 wyroku. Ponieważ do czasu wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiedzi na skargę, sprawa administracyjna J. S. nie została przez GIODO rozstrzygnięta merytorycznie, w pkt 1 wyroku zakreślono organowi termin do wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zakreślając w tej materii organowi 14 dniowy termin załatwienia sprawy, po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, miał na uwadze, iż niniejsze postępowanie przed sądem administracyjnym nie powinno w żaden sposób hamować postępowania administracyjnego. Organ w celu zakończenia sprawy mógł przecież wcześniej sporządzić stosowne kserokopie potrzebnego mu materiału do dalszego procedowania, albo prosić Sąd o wypożyczenie czasowe akt administracyjnych. Pozostałe żądania zawarte w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za zbyt daleko idące i nieuzasadnione powyżej zgromadzonym materiałem sprawy. Dlatego żądania te nie zostały uwzględnione w wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 149 oraz art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.