II SAB/Wa 1047/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-17

Skład orzekający: Anna Mierzejewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada stały dochód w postaci emerytur rolniczych oraz mieszka we wspólnym gospodarstwie domowym z rodziną posiadającą dom o dużej powierzchni i pobierającą zasiłki rodzinne, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów postępowania sądowego i ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać całkowicie zwolniona od kosztów postępowania sądowego i ustanowienia radcy prawnego, jeśli posiada stały dochód w postaci emerytur rolniczych, mieszka we wspólnym gospodarstwie domowym z rodziną posiadającą znaczną nieruchomość i pobierającą zasiłki rodzinne, a stan zdrowia członków rodziny nie wyklucza możliwości podjęcia pracy zarobkowej. Ciężar dowodu wykazania sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący przedstawił dane dotyczące dochodów (emerytury rolnicze, zasiłki rodzinne) i sytuacji majątkowej (wspólne gospodarstwo domowe z synem i jego rodziną, posiadanie domu o powierzchni 200 m²).
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu J. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 października 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia odmówić przyznania skarżącemu J. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie J. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 października 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej. W formularzu PPF, złożonym w Sądzie w dniu 27 stycznia 2015 r., skarżący podniósł, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem, synową oraz czwórką małoletnich wnuków. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze jego i żony w kwocie po [...] zł oraz zasiłki rodzinne na czworo dzieci – w łącznej wysokości [...] zł, a łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 2.509,86 zł brutto (2.314,19 zł netto) miesięcznie. Dodatkowo wskazał, że pozostaje na dożywociu u syna, który posiada dom o powierzchni 200 m². Wyjaśnił, że synowa, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Rodzina skarżącego nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co kosztuje 150 zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną w kwocie około 400 zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Podniósł, że w sezonie zimowym kupuje węgiel- ok 850 zł, natomiast drewno na opał jest pozyskiwane z lasu, który posiada syn. Dodatkowo oświadczył, że obecny stan zdrowia syna uniemożliwia mu wykonywanie pracy na roli. Na powyższe okoliczności wnioskodawca przedstawił szereg dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 cytowanej ustawy, zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, str. 696 i n. i powołane tam orzeczenia). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Należy bowiem mieć na uwadze, że skarżący i jego żona mają stały dochód miesięczny w postaci emerytur rolniczych po [...] zł, a dochód ten nie podlega egzekucji sądowej, czy administracyjnej i jako dochód wolny od jakichkolwiek zajęć jest wypłacany w pełnej wysokości. Ponadto małżonkowie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z synem i jego rodziną, który to jest właścicielem domu o powierzchni 200 m² oraz gospodarstwa rolnego, które według oświadczenia wnioskodawcy nie przynosi dochodów. Syn wnioskodawcy i synowa pobierają zasiłki rodzinne na czworo dzieci w łącznej wysokości [...] zł, a łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 2.509,86 zł brutto (2.314,19 zł netto) miesięcznie. Odnosząc się do kwestii stanu zdrowia syna skarżącego stwierdzić należy, że z nadesłanej do akt sprawy dokumentacji medycznej wynika, że cierpi on na pewne dolegliwości, ale leczy się i rehabilituje; w stosunku do niego nie zostało wydane orzeczenie o całkowitej bądź częściowej niepełnosprawności. Zarówno syn skarżącego, jak i jego małżonka są stosunkowo młodymi ludźmi i nie ma przeszkód do poszukiwania przez nich pracy zarobkowej, skoro posiadane gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu. W świetle powyższego uznać należy, iż skarżący nie wypełnia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło