II SAB/Wa 1052/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Janusz Walawski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Starosty W. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] września 2015 r. 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, 3. zasądza od Starosty W. na rzecz M. B. kwotę 100 zł (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] września 2015 r., złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej, M. B. wystąpiła do Starosty Powiatu [...] o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów wszystkich rachunków i faktur potwierdzających wydatkowanie środków pieniężnych na uroczystości związane z 25-leciem samorządu, które odbyły się [...] w gminie [...]. W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia [...] września 2015 r., przekazanym również za pośrednictwem poczty elektronicznej, organ poinformował M. B., że na uroczystości te wydatkowano 52 392,90 zł. Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o rachunkowości dowody księgowe należy przechowywać w należyty sposób i chronić przed niedozwolonymi zmianami, nieupoważnionym rozpowszechnianiem, uszkodzeniem lub zniszczeniem. Pismem z dnia [...] września 2015 r. M. B. wezwała organ do wykonania jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W piśmie tym zażądała udostępnienia informacji publicznej w pełnym zakresie określonym we wniosku lub wydania stosownej decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi, Starosta Powiatu [...] w piśmie z dnia [...] października 2015 r. poinformował, że udzielił już informacji o poniesionych wydatkach na wskazane wyżej uroczystości. Jednocześnie organ zażądał od M. B. wskazania szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie informacji publicznej. W dniu 23 października 2015 r. M. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Starosty Powiatu [...] w przedmiocie rozpoznania wskazanego na wstępie wniosku z dnia [...] września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wykonania jej wniosku, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniosła, że przywoływany przez organ w prowadzonej korespondencji przepis art. 71 ust. 1 ustawy o rachunkowości w żaden sposób nie prowadzi do wniosku, iż udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej dokumentów takich jak rachunki doprowadziłoby do ich nieupoważnionego rozpowszechnienia. Skarżąca podniosła także, że organ jedynie poinformował ją o istnieniu tego przepisu, przywołując jego treść. Jeżeli zatem celem organu było ograniczenie ujawnienia wnioskowanych informacji, to winien on, w ocenie skarżącej, rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji administracyjnej. Skarżąca podniosła również, że skierowane do niej żądanie organu o wskazanie szczególnie istotnego interesu publicznego jest bezpodstawne. Ponadto skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu odnośnie tego, że żądane przez nią informacje zostały udostępnione. Wyjaśniła, że organ podał jej jedynie łączną kwotę przeznaczoną na wydatki związane z przedmiotowymi uroczystościami. W odpowiedzi na skargę Starosta Powiatu [...] wniósł o oddalenie skargi. Organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, że w dniu [...] listopada 2015 r. przesłał skarżącej wszystkie skany faktur i rachunków potwierdzających wydatkowanie środków pieniężnych na uroczystości związane z 25-leciem samorządu, które odbyły się [...] w gminie [...]. Wraz z odpowiedzią na skargę organ nadesłał do Sądu akta sprawy, do których załączone zostało skierowane do skarżącej za pośrednictwem poczty elektronicznej pismo z dnia [...] listopada 2015 r. oraz przesłane przy tym piśmie kopie faktur. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwana jako "P.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 109). Organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej bądź też nie podjął rozstrzygnięcia stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2058), powoływanej dalej jako "u.d.i.p.", obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że Starosta Powiatu [...], będąc organem władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Jednocześnie, w ocenie Sądu, żądane przez skarżącą informacje mają charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Informacją taką jest w szczególności informacja o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p.). Żądana przez skarżącą informacja w postaci skanów wszystkich rachunków i faktur potwierdzających wydatkowanie środków pieniężnych na uroczystości związane z 25-leciem samorządu, które odbyły się [...] w gminie [...], spełnia zatem warunki informacji publicznej, dotyczy bowiem sposobu dysponowania majątkiem przez jednostkę samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 15 ust. 2 u.d.i.p.). Wyjaśnić również należy, że udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie. Należy zatem stwierdzić, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności. Żądane przez skarżącą informacje mają bowiem charakter informacji publicznej, a podmiot, do którego się zwróciła, jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o jej udzielenie. Organ winien zakończyć wszczęte wnioskiem skarżącej postępowanie w sposób przewidziany prawem, udzielając informacji publicznej albo wydając decyzję o jej odmowie, gdyby zaistniały przesłanki do wydania takiej decyzji, jednakże tego nie uczynił. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest jednak stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy po wniesieniu skargi wystąpią okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Starosta Powiatu [...] załatwił bowiem wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej dopiero w dniu [...] listopada 2015 r., a więc po wniesieniu skargi. Organ przesyłał wówczas skarżącej pocztą elektroniczną skany faktur. Należy przy tym podkreślić, że zakres udostępnionej skarżącej informacji nie jest przez nią kwestionowany. Oznacza to, że w dacie rozpoznawania niniejszej sprawy przez Sąd, organ nie pozostawał już w bezczynności. Stąd też postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność stało się bezprzedmiotowe i Sąd zobowiązany był do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a zdanie drugie P.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że zachowanie organu nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na niego z mocy ustawy. W piśmie z dnia [...] września 2015 r. organ poinformował skarżącą o łącznej sumie wydatków poniesionych na organizację uroczystości związanych z 25-leciem samorządu, które odbyły się [...] w gminie [...]. Z treści pisma z dnia [...] października 2015 r. skierowanego do skarżącej wynika natomiast, że organ uznał wnioskowaną przez skarżącą informację za informację przetworzoną i wezwał ją do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, uzasadniającego udostępnienie informacji publicznej, stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Stanowisko organu zawarte w tym piśmie, co do charakteru żądanej informacji, było wprawdzie błędne, to jednak nie wskazuje na lekceważenie skarżącej, czy też celowe wprowadzanie jej w błąd. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1 i art. 205 § 1 P.p.s.a.