II SAB/Wa 1114/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-10

Skład orzekający: Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu sądowego) w sytuacji, gdy jego rodzina posiada stały dochód, ale ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem, leczeniem i edukacją?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo posiadania stałego dochodu, jego wysokość jest niewystarczająca do pokrycia bieżących, niezbędnych wydatków na utrzymanie, leczenie i edukację członków rodziny, a także nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 PPSA, przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Skarżący W. S. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie dostępu do informacji publicznej. Złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu sądowego) i adwokata z urzędu, przedstawiając szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków swojej wieloosobowej rodziny, a także pogarszający się stan zdrowia. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw, argumentując swoją sytuację materialną i zdrowotną. Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 stycznia 2016 r. i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 stycznia 2016 r. podjętego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 4 września 2015 r. o dostęp do informacji publicznej postanawia: 1.zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 stycznia 2016 r. 2.przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 4 września 2015 r. o dostęp do informacji publicznej. Po otrzymaniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czwórką dzieci, ojcem i matką. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze rodziców w kwocie po 1088,62 zł oraz zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości 643 zł, a także dochód z gospodarstwa w wysokości 1071,29 zł. Łączny dochód rodziny skarżącego wynosi 3891,53 zł. Dodatkowo wskazał, że jego rodzina posiada dom o powierzchni 200 m² oraz 10,8845 ha nieruchomości gruntowej w tym 1,6 ha lasu. Podał, że gospodarstwo rolne nie przynosi żadnego pieniężnego dochodu, natomiast uzyskiwane plony przeznaczane są na potrzeby rodziny. Drewno z lasu zapewnia opał w zimę. Natomiast konto w banku wymagane jest w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Stwierdził, że żaden z domowników nie jest nigdzie dodatkowo zatrudniony, nikt nie jest również zarejestrowany jako bezrobotny, ani też nie pobiera zasiłków z tego tytułu. Podniósł, że na miesięczne wydatki rodziny składają się koszty energii elektrycznej – 400 zł, butli gazowej - około 150 zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Ubezpieczenie budynków wynosi około 470 zł rocznie, opłata za telefon około 80 zł miesięcznie, zakup węgla 850 zł rocznie, wywóz nieczystości 600 zł rocznie, wywóz śmieci 160 zł miesięcznie, podatek od gruntów i budynków 594 zł rocznie, szczepienie psów 100 zł rocznie, przegląd kominiarski 150 zł rocznie, dojazd dzieci do szkoły 70 zł miesięcznie. Natomiast na leki przeznaczanych jest około 600 zł miesięcznie. Nadmienił, że ani on ani jego żona nie osiągnęli żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu PIT. Nikt z domowników nie posiada: oszczędności, ani kosztowności. Członkowie rodziny nie posiadają również samochodu o wartości powyżej 5000 zł, nikt też nie zbył w ciągu ostatnich 3 lat nieruchomości. Zaznaczył jednocześnie, że w ostatnim czasie pogorszył się stan jego zdrowia i wymaga leczenia. Obecnie nie jest także zdolny do pracy fizycznej. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 stycznia 2016 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia stwierdzając, że nie zgadza się z jego uzasadnieniem. Natomiast stwierdzenie jakoby miesięczny dochód w wysokości 486,44 zł na osobę w rodzinie nie dowodził życia w ubóstwie świadczy jedynie o całkowitym oderwaniu od rzeczywistości braku doświadczenia życiowego i obiektywizmu orzekającego. Stwierdził ponadto, że Sąd nie dostrzegł choroby skarżącego, która uniemożliwia mu pracę. Skarżący wskazał na pogorszenie się sytuacji finansowej jego rodziny w związku z tym, iż przeszedł zawał serca. Podkreślił, że z uwagi na swoją chorobę zmuszony jest ponosić dodatkowe koszty prywatnych wizyt lekarskich, bowiem NFZ zapewnia wizytę u kardiologa dopiero za 6 miesięcy. Podniósł również, że obecnie jego rodzina ma zaległości z tytułu opłaty podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości na kwotę 746,50 zł oraz zaległości za wywóz śmieci w kwocie 478,60 zł. Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi, tym samym cofnął wniosek o przyznanie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Stosownie do treści art. 260 znowelizowanej ustawy który ma zastosowanie do postępowań sądowych wszczętych po dniu 15 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 wskazanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w nadesłanych na wezwanie kserokopiach zaświadczeń, faktur i decyzji, ustalono, że strona spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rodzina skarżącego uzyskuje, co prawda, stały miesięczny dochód, jednakże jego wysokość 3.891,53 zł netto (486,44 zł na jedną osobę) jest na tyle niska, że wystarcza jedynie na pokrycie kosztów bieżącego niezbędnego utrzymania i leczenia członków rodziny. Udokumentowane zostały wydatki na gaz (150 zł miesięcznie), energię elektryczną (400 zł miesięcznie), podatki (około 600 zł rocznie), czy opłaty za wywóz śmieci (około 600 zł rocznie). Według oświadczenia strony na lekarstwa i koszty dojazdów do lekarzy, dojazdy dzieci do szkoły i naukę w szkole rodzina przeznacza łącznie kwotę ok. 700 – 800 zł miesięcznie, na opał wydaje około 850 zł rocznie, a na telefon 80 zł miesięcznie. Zestawienie tych danych z aktualnymi dochodami wskazuje, że skarżącemu nie pozostają wolne środki finansowe, które mógłby przeznaczyć na pokrycie wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Skarżący nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło