II SAB/Wa 1134/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 05 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 08 grudnia 2014 r. M. C. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskiem z dnia 08 grudnia 2014 r. skarżąca zwróciła się do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że nie posiada żadnych własnych dochodów i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Jako osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą M. C. wymieniła matkę F. B. W rubryce nr 7 urzędowego formularza, w której należy podać stan majątkowy, wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada domu, ani zasobów pieniężnych. Oświadczyła, że jest współwłaścicielką w ¼ części działki niezabudowanej o powierzchni [...] m2. Podniosła, że jej matka posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość – działkę położoną w S. o powierzchni [...] m2, jak również działkę położoną w S. o powierzchni [...] m2, której jest współwłaścicielką w ½. W rubryce nr 10 urzędowego formularza – dochody, wnioskodawczyni podała, że nie posiada dochodów. Oświadczyła jednocześnie, że na stałe miesięczne dochody jej matki, tj. osoby pozostającej z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym składa się emerytura matki w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Pismem referendarza sądowego z dnia 09 stycznia 2015 r. wnioskodawczyni została wezwana do przedstawienia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, dokumentów niezbędnych do dokonania rzeczywistej oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych, tj. - kserokopii dokumentu, z którego wynika aktualna wysokość emerytury otrzymywanej przez F. B., - oświadczenia o stałych, niezbędnych kosztach utrzymania, z określeniem z jakiego tytułu są ponoszone i w jakiej wysokości, - kserokopii dokumentów poświadczających stałe koszty utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę itp.), - oświadczenia, czy wnioskodawczyni korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, jeśli tak, to w jakim zakresie (wezwano o kserokopię decyzji), - wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię oraz ewentualnie F. B. rachunków bankowych. Wnioskodawczyni nie złożyła dokumentów wymaganych do oceny jej sytuacji finansowej, w tym dokumentów, z których wynika, że rzeczywiście nie otrzymuje dochodów oraz wskazujących na stałe, konieczne koszty utrzymania jej gospodarstwa domowego. W związku z powyższym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 1134/14 odmówiono M. C. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z uwagi na to, iż nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki, a tym samym, że spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych. Odpis przedmiotowego postanowienia skarżąca otrzymała w dniu 18 marca 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki w aktach sprawy). Pismem z dnia 19 marca 2015 r. (19 marca 2015 r. - data stempla pocztowego na kopercie zawierającej pismo), wnioskodawczyni złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od przedmiotowego postanowienia referendarza sądowego. W treści pisma stanowiącego sprzeciw wnioskodawczyni wskazała, że nie miała obowiązku składania dodatkowych dokumentów obrazujących jej stan majątkowy i możliwości płatnicze, a referendarz sądowy nie ma prawa aby wykonywać czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy za sędziego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: ppsa, rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Natomiast zgodnie z treścią art. 260 ww. ustawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzenie zawarte w powołanym przepisie: "gdy wykaże", oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu w tym przedmiocie będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego. Wskazać należy, iż do zmiany stanowiska Sądu i wydania pozytywnego dla strony postanowienia może dojść jedynie w razie zmiany okoliczności związanych z pogorszeniem sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy. Analiza oświadczeń przedstawionych przez wnioskodawczynię pozwala stwierdzić, że jest osobą, która pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką – F. B. Matka wnioskodawczyni z tytułu emerytury osiąga dochód miesięczny w kwocie [...] zł brutto. Sama wnioskodawczyni oświadczyła, że poza tym, iż jest współwłaścicielką w ¼ części działki niezabudowanej o powierzchni [...] m2, nie posiada żadnych dochodów, zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów. Pomimo wezwania referendarza sądowego z dnia 09 stycznia 2015 r. wnioskodawczyni do dnia dzisiejszego nie nadesłała żadnego dokumentu wystarczającego do ustalenia jej stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Powyższe pozwala uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.