II SAB/Wa 1137/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną i rodzinną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego. Pomimo posiadania stałego dochodu, jego wysokość jest na tyle niska, że wystarcza jedynie na bieżące utrzymanie i leczenie rodziny, nie pozostawiając środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżący nie dysponuje również oszczędnościami ani wartościowymi przedmiotami.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność organu w sprawie dostępu do informacji publicznej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wniosek został odrzucony przez referendarza sądowego, od czego skarżący wniósł sprzeciw, przedstawiając szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków, stanu zdrowia i sytuacji rodzinnej. Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 lutego 2016 r. i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 lutego 2016 r. podjętego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 września 2015 r. o dostęp do informacji publicznej postanawia: 1.zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 lutego 2016 r. 2.przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 września 2015 r. o dostęp do informacji publicznej.
Po otrzymaniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu. Powyższy wniosek w urzędowym formularzu sprecyzowany został jako żądanie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czwórką dzieci, ojcem i matką. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze rodziców w kwocie po 1088,62 zł oraz zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości 643 zł, a także dochód z gospodarstwa w wysokości 1071,29. Łączny dochód rodziny skarżącego wynosi 3891,53 zł.
Dodatkowo wskazał, że jego rodzina posiada dom o powierzchni 200 m² oraz 10,8845 ha nieruchomości gruntowej w tym 1,6 ha lasu. Podał, że gospodarstwo rolne prowadzone przez syna i synową nie przynosi żadnego pieniężnego dochodu, natomiast uzyskiwane plony przeznaczane są na potrzeby rodziny. Drewno z lasu zapewnia opał w zimę. Natomiast konto w banku wymagane jest w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Stwierdził, że żaden z domowników nie jest nigdzie dodatkowo zatrudniony, nikt nie jest również zarejestrowany jako bezrobotny, ani też nie pobiera zasiłków z tego tytułu.
Podniósł, że na miesięczne wydatki rodziny składają się koszty energii elektrycznej – 400 zł, butli gazowej - około 150 zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Ubezpieczenie budynków wynosi około 470 zł rocznie, opłata za telefon około 80 zł miesięcznie, zakup węgla 850 zł rocznie, wywóz nieczystości 600 zł rocznie, wywóz śmieci 160 zł miesięcznie, podatek od gruntów i budynków 594 zł rocznie, szczepienie psów 100 zł rocznie, przegląd kominiarski 150 zł rocznie, dojazd dzieci do szkoły 70 zł miesięcznie.
Natomiast na leki przeznaczanych jest około 600 zł miesięcznie. Nadmienił, że ani on ani jego żona nie osiągnęli żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu PIT. Nikt z domowników nie posiada: oszczędności, ani kosztowności. Członkowie rodziny nie posiadają również samochodu o wartości powyżej 5000 zł, nikt też nie zbył w ciągu ostatnich 3 lat nieruchomości.
Zaznaczył jednocześnie, że w ostatnim czasie pogorszył się stan jego zdrowia i wymaga leczenia. Obecnie nie jest także zdolny do pracy fizycznej.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 lutego 2016 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia stwierdzając, że nie zgadza się z jego uzasadnieniem. Natomiast stwierdzenie jakoby miesięczny dochód w wysokości 486,44 zł na osobę w rodzinie nie dowodził życia w ubóstwie świadczy jedynie o całkowitym oderwaniu od rzeczywistości braku doświadczenia życiowego i obiektywizmu orzekającego. Stwierdził ponadto, że Sąd nie dostrzegł choroby skarżącego która uniemożliwia mu pracę.
Wskazał na pogorszenie się sytuacji finansowej jego rodziny w związku z tym iż przeszedł zawał serca. Z uwagi na swoją chorobę zmuszony jest ponosić dodatkowe koszty wizyt lekarskich, gdzie jedna wizyta kosztuje 150 zł. Musi również kupować leki kardiologiczne objęte 100% odpłatnością. Stwierdził również że zalecono mu szereg badań, które nie są dostępne bezpłatnie w krótkim okresie czasu. Ponadto podniósł, że jest na zwolnieniu lekarskim i nie może pracować.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
W dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(t. j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Stosownie do treści art. 260 znowelizowanej ustawy który ma zastosowanie do postępowań sądowych wszczętych po dniu 15 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 wskazanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w nadesłanych na wezwanie kserokopiach zaświadczeń, faktur i decyzji, ustalono, że strona spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rodzina skarżącego uzyskuje, co prawda, stały miesięczny dochód, jednakże jego wysokość 3.891,53 zł netto (486,44 zł na jedną osobę) jest na tyle niska, że wystarcza jedynie na pokrycie kosztów bieżącego niezbędnego utrzymania i leczenia członków rodziny.
Udokumentowane zostały wydatki na gaz (150 zł miesięcznie), energię elektryczną (400 zł miesięcznie), podatki (około 600 zł rocznie), czy opłaty za wywóz śmieci (około 600 zł rocznie). Według oświadczenia strony na lekarstwa i koszty dojazdów do lekarzy, dojazdy dzieci do szkoły i naukę w szkole rodzina przeznacza łącznie kwotę ok. 700 – 800 zł miesięcznie, na opał wydaje około 850 zł rocznie, a na telefon 80 zł miesięcznie.
Zestawienie tych danych z aktualnymi dochodami wskazuje, że skarżącemu nie pozostają wolne środki finansowe, które mógłby przeznaczyć na pokrycie wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Skarżący nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło