II SAB/Wa 1139/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-18
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Iwona Maciejuk, Ewa Pisula-Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Zagranicznych pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, gdy wniosek dotyczy dokumentów podlegających reżimowi prawnemu Unii Europejskiej, a w szczególności rozporządzenia nr 1049/2001?Ratio decidendi
Minister Spraw Zagranicznych nie pozostaje w bezczynności, jeśli przekazał wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej dokumentów podlegających prawu UE (w tym przypadku rozporządzeniu 1049/2001) do właściwej instytucji unijnej (Komisji Europejskiej). Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania, gdy prawo UE przewiduje odrębny tryb dostępu do informacji.Stan faktyczny
Fundacja zwróciła się do Ministra Spraw Zagranicznych o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej postępowania w sprawie jakości powietrza, w tym kopii dokumentów związanych z opinią Komisji Europejskiej. Minister poinformował, że do czasu zakończenia postępowania nie może ujawnić korespondencji z Komisją Europejską w procedurze EU-Pilot, powołując się na rozporządzenie 1049/2001. Fundacja wniosła skargę na bezczynność organu. Sąd rozpoznał sprawę, badając, czy zastosowanie ma ustawa o dostępie do informacji publicznej, czy też przepisy prawa unijnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę.
Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Fundacja [...] z siedzibą w [...] zwróciła się do Ministra Spraw Zagranicznych o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przebiegu postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w zakresie jakości powietrza, toczącego się w związku z uzasadnioną opinią Komisji Europejskiej z dnia [...].02.2015 r. Fundacja wniosła o udostępnienie kopii następujących dokumentów:
- skargi lub zawiadomienia na podstawie którego Komisja wszczęła postępowanie;
- uzasadnionej opinii skierowanego przez Komisję Europejską w dn. [...].02.2015 r.;
- odpowiedzi Rzeczpospolitej Polskiej na opinię, o ile została sporządzona;
- wszelkich dokumentów zgromadzonych w związku z toczącym się postępowaniem.
Informację należało przesłać w formie elektronicznej (skany dokumentów) na adres mailowy: [...].
Wniosek wpłynął do organu w dniu [...] lipca 2015 roku.
Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. organ poinformował Fundację, że Komisja Europejska zadała Polsce, w systemie EU-Pilot, pytanie w sprawie przekroczeń szkodliwych pyłów PM 10 i zanieczyszczenia powietrza. W sprawie toczy
się postępowanie. MSZ wskazał, że do czasu zakończenia postępowania nie może ujawnić treści korespondencji z Komisją Europejską w procedurze EU-Pilot.
Organ stwierdził, że w tym zakresie zastosowanie znajduje rozporządzenie 1049/2001/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji. Zgodnie z treścią pierwszego akapitu art. 5 tego rozporządzenia, jeśli Państwo Członkowskie otrzyma od instytucji żądanie dotyczące dokumentu będącego w jego posiadaniu, o ile nie jest jednoznaczne, że dokument ten zostanie ujawniony
lub nie, Państwo Członkowskie skonsultuje się z rzeczoną instytucją w celu podjęcia decyzji, która nie będzie naruszać realizacji celów niniejszego rozporządzenia. MSZ podał, że z dotychczasowego doświadczenia ze współpracy z Komisją Europejską jednoznacznie wynika, że Komisja odmawia dostępu do dokumentów w sprawach toczących się na etapie systemu EU-Pilot, ponieważ korespondencja w systemie
EU-Pilot odnosi się do dochodzenia, które może prowadzić do wszczęcia procedury
o naruszenie Traktatów.
Fundacja traktując pismo z dnia [...] lipca 2015 r. jak decyzję administracyjną,
w dniu [...] sierpnia 2015 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r.
nr [...] poinformowało, że organ nie wydał decyzji administracyjnej
w sprawie złożonego wniosku. Celem pisma było jedynie poinformowanie wnioskodawcy o istnieniu innego trybu dostępu do żądanej przez niego informacji publicznej (trybu określonego w ww. rozporządzeniu unijnym). Istnienie alternatywnego trybu dostępu do informacji publicznej nie może być przyczyną odmowy udostępnienia informacji, a więc i wydania decyzji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ przepisy tej ustawy nie mają w tym wypadku w ogóle zastosowania (wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r.; sygn. akt I OSK 1868/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2012 r.; sygn. akt II SA/Wa 181/12).
Organ wskazał, że aktualnie toczy się postępowanie (nr [...]) wszczęte przez Komisję Europejską na podstawie art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, dotyczące niewłaściwego stosowania oraz niewłaściwej transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystego powietrza dla Europy. Dokumenty objęte złożonym wnioskiem, tj. uzasadniona opinia, odpowiedź Rzeczypospolitej Polskiej na opinię oraz inne dokumenty zgromadzone w ramach toczącego się postępowania, stanowią informację publiczną, jednakże, tryb określony
w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie znajduje zastosowania w stosunku do wskazanych dokumentów. Podano, że stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest wyłączone wtedy, gdy istnieją regulacje szczególne, które odmiennie określają sposób udostępnienia pewnych kategorii informacji publicznej. Tymi regulacjami mogą być również akty prawne przyjmowane przez instytucje UE. Jeśli prawo UE przewiduje inny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej, wówczas stosuje się tryb ustanowiony w unijnym akcie prawnym. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 listopada 2012 r. (sygn. akt I OSK 1868/12), czy w wyroku z dnia 19 sierpnia 2014 r. (sygn. akt I OSK 2514/13).
MSZ wskazał, że na gruncie prawa UE obowiązują przepisy regulujące dostęp do dokumentów. W szczególności obowiązuje rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego Rady i Komisji oraz w przypadku dostępu do informacji dotyczących środowiska, rozporządzenie (WE) nr 1367/2006
z dnia 6 września 2006 r. w sprawie zastosowania postanowień Konwencji z Aarhus
o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska do instytucji i organów Wspólnoty. Organ wskazał, że na podstawie art. 3 rozporządzenia nr 1367/2006 do wszelkich wniosków o uzyskanie dostępu do informacji dotyczących środowiska będących w posiadaniu instytucji lub organów Unii stosuje się przepisy rozporządzenia nr 1049/2001.
Minister podał, że złożony wniosek dotyczy dokumentów wytworzonych przez osobę prywatną, Komisję oraz Rzeczpospolitą Polską, które pozostają w posiadaniu Komisji Europejskiej. Odnośnie do skargi wysłanej do Komisji przez osobę prywatną, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie jest w posiadaniu tego dokumentu. W przypadku pozostałych dokumentów do chwili zakończenia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, nie jest możliwe ich udostępnienie.
Minister Spraw Zagranicznych powołując się na art. 5 akapit drugi rozporządzenia nr 1049/2001 wskazał przy tym, że Ministerstwo przekazało wniosek Fundacji do Komisji Europejskiej. Według informacji otrzymanych od Komisji, Komisja rozpatrzyła złożony wniosek o dostęp do dokumentów i udzieliła wnioskodawcy odpowiedzi w dniu [...] lipca 2015 r. Organ wskazał jednoczenie, że zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1049/2001 w przypadku odmowy udzielenia dostępu do informacji przez instytucję UE, wnioskodawca może w ciągu 15 dni roboczych od daty otrzymania odpowiedzi od instytucji złożyć ponowny wniosek, w którym zwraca się o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Fundacja [...] z siedzibą w [...] w dniu 27 listopada 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych polegającą na nieudzielaniu informacji publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r. Fundacja wniosła o zobowiązanie organu do udzielenia wnioskowanej informacji w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, zgodnie
z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.
Fundacja przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. wskazując, że wobec nieudostępnienia przez organ wnioskowanej informacji oraz niewydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, konieczne stało się złożenie skargi na bezczynność.
W ocenie skarżącej, rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. co do zasady znajduje zastosowanie
do dokumentów będących w posiadaniu Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji,
co wynika z literalnej wykładni art. 2 ust. 3 rozporządzenia. Skarżąca nie zgodziła
się z organem, jakoby w odniesieniu do dokumentów będących w posiadaniu organu rozporządzenie wprowadzało odrębny tryb udostępniania informacji publicznej
i wyłączało zastosowanie u.d.i.p. Jedynym artykułem rozporządzenia, którego adresatem są organy państwa członkowskiego, a nie wskazane wyżej instytucje UE, jest art. 5 Przepis ten explicite odnosi się do dokumentów będących w posiadaniu państwa członkowskiego, a pochodzących od instytucji. Tym samym przyjęcie,
że znajduje on zastosowanie do dokumentów pochodzących od państwa członkowskiego (tj. w przedmiotowej sprawie - do korespondencji kierowanej przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych do Komisji) stanowiłoby niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą.
Można uznać, że art. 5 rozporządzenia stanowi lex specialis w stosunku do przepisów u.d.i.p, ale tylko w odniesieniu do dokumentów pochodzących od instytucji UE. Zdaniem skarżącej, w odniesieniu do dokumentacji pochodzącej od organu zastosowanie znajdują wyłącznie przepisy prawa krajowego (u.d.i.p.), natomiast
w odniesieniu do dokumentów pochodzących z Komisji, można rozważyć zastosowanie art. 5 rozporządzenia, jako lex specialis. W tym przypadku organ zobligowany jest jednak do podjęcia decyzji lub przekazania wniosku Komisji UE i jego bezczynność należy uznać za nieuprawnioną.
W odpowiedzi na skargę Ministerstwo Spraw Zagranicznych, reprezentowane przez radcę prawnego, wniosło o jej odrzucenie z uwagi na przekroczenie terminu wskazanego w art. 53 § 2 P.p.s.a., ewentualnie jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia [...] lipca 2015 r. organ poinformował wnioskodawcę, iż nie może udostępnić żądanych dokumentów z uwagi na fakt, że pierwszeństwo w niniejszej sprawie ma zastosowanie rozporządzenie 1049/2001/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji.
MSZ wskazało, że odmowną decyzję w sprawie udostępnienia informacji
w niniejszej sprawie przekazała w dniu [...] lipca 2015 r. Komisja Europejska,
w korespondencji kierowanej do skarżącej (jako dowód organ wskazał korespondencję email z KE).
Podniesiono, że pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Ministerstwo Spraw Zagranicznych ponownie poinformowało o braku możliwości udzielenia informacji
w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe pismo zostało doręczone skarżącej w dniu [...] września 2015 r. i od tego dnia powinien być liczony 30-dniowy termin na wniesienie skargi wskazany w art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.
W ocenie organu postawiony w skardze zarzut bezczynności jest nieuzasadniony, albowiem organ pytanie skarżącego zakwalifikował jako
nie podlegające rygorom udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy
o dostępie do informacji publicznej. W tej sytuacji nie można skutecznie zarzucać organowi odmowy polegającej na braku realizacji obowiązków wynikających
z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej gdyż, iż w niniejszej sprawie obowiązki takie nie były na organ będący w posiadaniu przedmiotowych informacji nałożone. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma bowiem w niniejszej sprawie zastosowania. Z uwagi na fakt, iż jej przedmiotem są dokumenty przedstawiane w postępowaniu przed wspólnotowym organem sądowym, których udostępnianie regulowane jest przepisami prawa wspólnotowego, to te przepisy, a nie ustawa
o dostępie do informacji publicznej znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie.
Stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest wyłączone wtedy, gdy istnieją regulacje szczególne, które odmiennie określają sposób udostępnienia pewnych kategorii informacji publicznej. Tymi regulacjami mogą być również akty prawne przyjmowane przez instytucje UE. Jeśli prawo UE przewiduje inny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej, wówczas stosuje się tryb ustanowiony w unijnym akcie prawnym. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 listopada 2012 r. (sygn. akt I OSK 1868/12).
Na podstawie art. 2 ust. 3 rozporządzenia nr 1049/2001, rozporządzenie
to stosuje się do wszystkich dokumentów przechowywanych przez instytucje,
tj. dokumentów sporządzanych lub otrzymywanych przez nie i pozostających w ich posiadaniu, we wszystkich obszarach działalności UE. Podkreśla to również motyw
10 rozporządzenia nr 1049/2001, zgodnie z którym dostęp do dokumentów
na podstawie rozporządzenia obejmuje nie tylko dokumenty sporządzane przez instytucje, lecz również dokumenty przez nie otrzymywane. W konsekwencji, rozporządzenie należy stosować również w stosunku do dokumentów wytworzonych przez państwo członkowskie, które są skierowane do instytucji UE. Zatem do wszelkich dokumentów należy stosować jeden reżim prawny i są nimi przepisy rozporządzenia 1049/2001. (wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2014 r. (sygn. akt I OSK 2514/13)).
W związku z tym, że w aktach sprawy nadesłanych przez organ znajdowały
się e-maile stanowiące o przekazaniu wniosku Fundacji do rozpatrzenia Komisji Europejskiej oraz potwierdzające fakt wystosowania przez Komisję Europejską odpowiedzi (decyzji) do M. J., Sąd zwrócił się do pełnomocnika MSZ o nadesłanie dowodów przekazania wniosku Fundacji z dnia [...] lipca 2015 r. do Komisji Europejskiej. Pełnomocnik organu odpowiedzi do dnia rozprawy nie nadesłał.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 18 kwietnia 2016 r. w imieniu Fundacji [...] z siedzibą w [...] stawił
się M. J. - pracownik Fundacji [...]. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że Fundacja [...] nie otrzymała odpowiedzi Komisji Europejskiej na wniosek z dnia [...] lipca 2015 r. złożony do Ministra Spraw Zagranicznych. Wyjaśnił,
że odpowiedź udzielona przez Komisję Europejską pismem z dnia [...] lipca 2015 r., dotyczy wniosku Fundacji [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Pełnomocnik Fundacji oświadczył, iż nic nie wie o tym, aby wniosek z dnia [...] lipca 2015 r. przekazany został przez organ do Komisji Europejskiej.
W załączeniu do protokołu rozprawy pełnomocnik Fundacji złożył kopie: wniosku Fundacji [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. skierowanego do Ministra Środowiska
o udostępnienie informacji publicznej, pisma Ministerstwa Środowiska z dnia
[...] czerwca 2015 r. przekazującego wniosek M. J. z Fundacji [...]z dnia [...] czerwca 2015 r. Ministrowi Spraw Zagranicznych do rozpatrzenia według właściwości (przekazanego do wiadomości Fundacji), potwierdzenia odbioru wniosku
w formie elektronicznej z dnia [...] lipca 2015 r. i odpowiedzi Komisji Europejskiej z dnia [...] lipca 2015 r. na ten wniosek Fundacji.
Pełnomocnik Fundacji popierając skargę przyznał, że wniosek z dnia [...] czerwca 2015 r. przekazany do rozpatrzenia według właściwości Ministrowi Spraw Zagranicznych jest tożsamy w swej treści z wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest dopuszczalna.
W sprawie tej przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej także P.p.s.a. nie znajduje zastosowania. W sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej strona nie ma obowiązku wyczerpania środka zaskarżenia.
Skarga nie jest jednakże zasadna.
W ocenie Sądu Minister Spraw Zagranicznych nie pozostaje w bezczynności
w zakresie udzielenia informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] lipca 2015 r.
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak,
że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie,
czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia
6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782), zwanej dalej u.d.i.p.
Sprawa niniejsza mieści się zarówno w zakresie podmiotowym, jak
i przedmiotowym u.d.i.p. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
W świetle powyższego nie ma wątpliwości, że Minister Spraw Zagranicznych jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć,
że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących zadania publiczne. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do szeroko rozumianego organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
Żądanie udostępnienia kopii dokumentów wymienionych we wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. stanowiło zatem żądanie udostępnienia informacji publicznej. Kwestia
ta nie była nadto sporna.
W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ (podmiot obowiązany) ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę,
że nie posiada żądanej informacji. Natomiast jeżeli objęta wnioskiem informacja nie ma charakteru informacji publicznej, organ ma obowiązek powiadomić o tym pisemnie wnioskodawcę, przy czym poinformowanie to nie następuje w formie decyzji administracyjnej.
Jednocześnie wskazania wymaga, że przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi,
iż przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium".
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd prezentowany
w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym pod pojęciem innych ustaw rozumieć należy także przepisy prawa unijnego, o ile znajdują się w nich stosowne regulacje (v. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2514/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozporządzenie jest szczególną formą pochodnego prawa wspólnotowego, którego cechami są bezpośrednia stosowalność i bezpośrednie obowiązywanie (Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy. red. A. Wróbel. Kraków 2005 str. 95).
Organ prawidłowo poinformował wnioskodawcę pismem z dnia [...] lipca 2015 r.,
że u.d.i.p. nie znajduje w tej sprawie zastosowania z uwagi na to, że właściwy jest tryb określony w rozporządzeniu (WE) 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U.UE.L.2001.145.43, Dz.U.UE-sp.01-3-333).
Rozporządzenie to zawiera konkretne regulacje określające przesłanki uzasadniające odmowę dostępu do informacji publicznej również w odniesieniu do dokumentów otrzymywanych przez instytucje unijne.
Za nietrafne Sąd uznał stwierdzenie Fundacji, że w odniesieniu do dokumentów pochodzących od państwa członkowskiego i znajdujących się w jego posiadaniu zastosowanie znajduje u.d.i.p.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera regulacji, które pozwalałyby na przyjęcie, że wobec dostępu do dokumentów wytworzonych przez organy Państwa Polskiego i kierowanych do instytucji Unii Europejskich należy stosować dwa odrębne reżimy prawne, w zależności od tego do którego z organów skierowany zostanie wniosek o udostępnienie. Takie stanowisko przedstawiane jest
w orzecznictwie NSA (v. powołany wyżej wyrok z dnia 12 czerwca 2014 r.) i Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę także pogląd taki prezentuje.
Zgodnie z art. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1049/2001, dotyczy ono dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji. Stosownie do art. 2 ust. 3 rozporządzenia, znajduje ono zastosowanie do wszystkich dokumentów przechowywanych przez instytucję, tj. dokumentów sporządzanych lub otrzymywanych przez nią i pozostających w jej posiadaniu, we wszystkich obszarach działalności Unii Europejskiej. Podkreśla to również motyw 10 rozporządzenia. W konsekwencji, rozporządzenie należy stosować również w stosunku do dokumentów wytworzonych przez państwo członkowskie, które są skierowane do instytucji UE.
Zgodnie z treścią pierwszego akapitu art. 5 tego rozporządzenia, w przypadku, gdy państwo członkowskie otrzyma wniosek dotyczący pochodzącego od instytucji dokumentu będącego w jego posiadaniu, państwo członkowskie konsultuje
się z zainteresowaną instytucją w celu podjęcia decyzji, która nie zagrozi realizacji celów niniejszego rozporządzenia, chyba że nie ma wątpliwości, że dokument ten podlega lub nie podlega ujawnieniu. Stosownie do drugiego akapitu, państwo członkowskie może zamiast tego przekazać wniosek do instytucji.
W sprawie tej, Minister Spraw Zagranicznych przekazał wniosek Fundacji
do rozpatrzenia Komisji Europejskiej, do czego był uprawniony na podstawie art. 5 powołanego rozporządzenia. Wprawdzie nie był to wniosek opatrzony datą [...] lipca
2015 r., jednakże nie budzi najmniejszych wątpliwości Sądu – wobec treści żądań zawartych w obu wnioskach Fundacji [...]– że wniosek z dnia [...] czerwca
2015 r., przekazany do MSZ przez Ministra Środowiska, był wnioskiem tożsamym
w treści żądań z wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r. Nie kwestionował powyższego pełnomocnik Fundacji na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym
w Warszawie.
Potwierdzenie stanowiska MSZ, co do tego, że u.d.i.p. nie znajduje zastosowania a właściwy jest tryb określony w rozporządzeniu (WE) 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r., znalazło swój wyraz także w drugim piśmie Ministra, tj. piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r., w którym prawidłowo organ wyjaśnił nadto wnioskodawcy, że pismo z dnia [...] lipca 2015 r. nie stanowiło decyzji administracyjnej.
Sąd rozpoznający niniejszą za trafne uznaje stwierdzenia NSA zawarte w wyroku z dnia 12 czerwca 2014 r., iż art. 1 ust. 2 u.d.i.p. czyni zadość wymogom zasady spójności systemu prawa i pozwala na stwierdzenie, że przepisy rozporządzenia, jako szczególne, znajdują zastosowanie do wszystkich dokumentów objętych przedmiotowym zakresem jego regulacji, bez względu na to, czy wniosek o ich udostępnienie skierowany został do instytucji unijnej, czy do organu administracji polskiej. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 listopada 2012r. sygn. akt I OSK 1868/12 (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przyjął, że przekazanie przez MSZ do rozpatrzenia Komisji Europejskiej wniosku Fundacji z dnia [...] czerwca 2015 r. (tożsamego w treści żądań z wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r.) stanowiło prawidłowe działanie organu na gruncie powołanego wyżej rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady. Organ dokonał zatem niezwłocznie czynności mającej na celu właściwe rozpatrzenie wniosku Fundacji. MSZ poinformował przy tym trafnie wnioskodawcę pismem z dnia [...] lipca 2015 r., że przepisy u.d.i.p. nie znajdują w tej sprawie zastosowania.
W ocenie Sądu, w tym stanie faktycznym nie ma podstaw do przypisania organowi bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem Fundacji z dnia [...] lipca 2015 r. Skarga była niezasadna w chwili jej wniesienia.
Jest przy tym bezsporne, że Komisja Europejska wydała w sprawie żądań Fundacji, których dotyczy niniejsza sprawa, decyzję odmowną. Rozporządzenie zapewnia wnioskodawcy możliwość dochodzenia swych praw, o czym strona była pouczona. Okoliczność, że Fundacja po złożeniu wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r., który został przekazany według właściwości do rozpatrzenia MSZ (o czym Fundacja wiedziała) zdecydowała się na wystosowanie kolejnego wniosku w tym samym przedmiocie, nie oznacza, że MSZ pozostaje w zakresie realizacji tego wniosku
w bezczynności. Odmienny pogląd Fundacji, co do możliwości zastosowania w tej sprawie u.d.i.p. nie oznacza, że skarga jest zasadna. Wobec przekazania Komisji Europejskiej wniosku Fundacji z dnia [...] czerwca 2015 r. tożsamego w treści stawianych żądań z wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r., do czego organ był uprawniony na podstawie art. 5 powołanego wyżej rozporządzenia, MSZ nie miał podstaw do wydania odrębnej decyzji administracyjnej, czego nietrafnie domaga się skarżący.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł,
jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło