II SAB/Wa 1155/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-22
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem, synową i czwórką wnuków, a jego dochody składają się z emerytur rolniczych, zasiłków rodzinnych i zasiłku rodzinnego, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, w tym kosztów opłacenia wpisu od skargi, który wyniesie 100 zł. Deklarowany dochód rodziny wynosi [...] zł miesięcznie, a gospodarstwo domowe zaspokaja bieżące potrzeby rodziny, przy czym wnioskodawca oraz jego żona posiadają stały dochód w postaci emerytury rolniczej. Z tego względu odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Wnioskodawca opisał swoją trudną sytuację materialną, wskazując na dochody rodziny z emerytur rolniczych i zasiłków, a także koszty utrzymania gospodarstwa domowego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku z dnia [...] listopada 2015 r. o udzielenie informacji publicznej (poz.[...]) postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
J. S. po otrzymaniu w niniejszej sprawie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi (k- 12), wniósł do Sądu wniosek
o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, który w urzędowym formularzu sprecyzował jako żądanie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe
z żoną, synem, synową oraz czwórką wnuków. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze jego i żony w kwocie po [...] zł oraz zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości [...] zł, oraz zasiłek rodziny dla dzieci
w wysokości [...] zł, a łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi [...] zł brutto miesięcznie. Dodatkowo wskazał, że pozostaje na dożywociu u syna, który posiada dom o powierzchni [...] m². Wyjaśnił, że synowa, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł też, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co kosztuje około [...] zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Podniósł, że w sezonie zimowym kupuje węgiel w cenie około [...] zł za tonę, natomiast drewno na opał jest pozyskiwane z lasu, który posiada syn. Dodatkowo oświadczył, że obecny stan zdrowia syna uniemożliwia mu wykonywanie pracy na roli.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej powołana jako p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, iż przyznanie przez Sąd prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być uzasadnione sytuacją majątkową strony żyjącej w ubóstwie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący.
Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych.
Dokonując pod tym kątem oceny sytuacji majątkowej skarżącego uznać należy, że deklarowany dochód jego rodziny wynosi [...] zł miesięcznie, gospodarstwo, prowadzone przez syna i synową wnioskodawcy zaspakaja bieżące potrzeby rodziny,
a on sam (oraz jego żona) posiada stały dochód w postaci emerytury rolniczej.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania
w sprawie, w tym kosztów opłacenia wpisu od skargi, który wyniesie 100 zł.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło