II SAB/Wa 116/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – asesor WSA Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skargi D. O. na bezczynność Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...] Dowódca [...] odmówił D. O. (dalej "skarżący") przyznania prawa do świadczenia motywacyjnego w wysokości 1 500,00 zł miesięcznie od dnia [...] sierpnia 2023 r. na czas pełnienia służby w Dowództwie [...]. Od powyższej decyzji skarżący w dniu [...] października 2023 r. wniósł odwołanie do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. skarżący złożył ponaglenie do Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego zarzucając, że wniesione przez niego odwołanie nie zostało rozpatrzone w przypisanym do tego terminie. Skarżący w dniu [...] stycznia 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych w przedmiocie rozpoznania powyższego odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w wyniku rozpatrzenia przedmiotowego odwołania decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Dowódca [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu [...] stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w każdym postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż określonych w pkt. 1-5 tej normy) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a tego przepisu. Stosownie zaś do art. 149 p.p.s.a sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, z późn. zm.) dalej "k.p.a.". Bezczynność zdefiniowana została, jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono, jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Organ, zatem pozostaje w bezczynności, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. Sąd wskazuje ponadto, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 22 czerwca 2020 r. uchwałę w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19, w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia uchwały NSA wynika po pierwsze, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Po drugie, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być aktualny w dacie wniesienia skargi, nie zaś historyczny. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 września 2022 r. sygn. akt I OSK 1175/22 (orzeczenia.nsa.gov.pl) i stwierdził, że rozpatrzenie sprawy przez organ przed wniesieniem skargi powoduje, że zarzucana w skardze przewlekłość tego postępowania przestaje realnie istnieć; ustaje ona jako okoliczność faktyczna i tym samym nie może stanowić przedmiotu skargi, jako zdarzenie przeszłe nieistniejące w dniu jej wniesienia. W rozpoznawanej sprawie skarżący w dniu [...] stycznia 2024 r. wniósł przedmiotową skargę na bezczynność. Z akt administracyjnych sprawy wynika zaś, że sprawa została zakończona decyzją Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...]. Decyzją tą organ uchylił zaskarżoną decyzję Dowódca [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu [...] stycznia 2024 r. Z powyższego wynika, że skarga na bezczynność organu została wniesiona przez skarżącego po wydaniu decyzji przez organ, czyli już po ustaniu stanu bezczynności organu. Wyjaśnić przy tym należy, że to nie doręczenie rozstrzygnięcia stronie postępowania decyduje o fakcie jego zaistnienia, tylko moment jego faktycznego wydania, tj. podpisanie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lipca 2010 r. II OSK 2051/09, stwierdził, że: "Datą wydania decyzji (postanowienia) jest data jej podpisania przez osobę upoważnioną do jej wydania, przy czym w razie wątpliwości datą podpisania jest data umieszczona na decyzji." W innym wyroku z 9 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 1967/21 stwierdził z kolei, że: "Dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. Data wydania decyzji nie będzie równoważna z tą, od której organ i strony będą związani decyzją. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu. Tak więc dla oceny, czy w dacie wniesienia skargi na bezczynność organ załatwił sprawę, ma znaczenie data wydania decyzji, a nie data jej doręczenia stronie". Rozpoznając skargę w przedmiotowej sprawie Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w przywołanej uchwale oraz przywołanych wyrokach. Skoro skarga została wniesiona po ustaniu zarzucanego stanu bezczynności, albowiem w dniu wniesienia skargi sprawa była już załatwiona, powoduje to, że należało ją uznać za niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.