II SAB/Wa 117/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji "I." z siedzibą w W. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz Fundacji "I." z siedzibą w W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Fundacja "[...]" z siedzibą w [...] (dalej, jako: Fundacja lub skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Fundacja wniosła o: 1. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy, 2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu [...] stycznia 2024 r. Fundacja wniosła do organu za pośrednictwem platformy ePUAP wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. wskazania czy opinie prawne załączone do komunikatu udostępnionego na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości pod adresem [...] oraz-jego-legalnosci zostały sporządzone na zlecenie Ministerstwa Sprawiedliwości, a jeżeli tak - również w zakresie: 2. wskazania kosztu ich sporządzenia, 3. kopii umów obejmujących ich sporządzenie. Jako formę udostępnienia informacji publicznej Fundacja wskazała przesłanie jej na adres: [...]. Ustawowy 14-dniowy termin upłynął bezskutecznie w dniu 9 lutego 2024 r. Fundacja do dnia sporządzenia skargi nie otrzymała od organu odpowiedzi ani żadnej innej korespondencji powiązanej z wnioskiem. Uzupełniająco skarżąca wskazała, że w dniu [...] stycznia 2024 r. złożyła do organu dwa wniosku o udostępnienie informacji publicznej, z których obydwa dotyczyły opublikowanych na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości opinii prawnych, lecz w różnych sprawach. Skarżący otrzymał odpowiedź na wniosek obejmujący opinie dotyczące ówczesnego Prokuratora Krajowego, lecz wniosek wskazany w niniejszej skardze obejmował opinie związane z postanowieniem wydanym przez Trybunał Konstytucyjny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] stycznia 2024 r., przy piśmie z dnia 26 lutego 2024 r. zostały Fundacji wysłane zanonimizowane kopie wnioskowanych umów na sporządzenie opinii prawnych, o których mowa w komunikacie Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia br.: [...]. Minister wskazał, że tego samego dnia, tj. [...] stycznia 2024 r. do organu wpłynęły dwa wnioski skarżącej o identycznej treści, różniące się umieszczonym w nich linkiem do dwóch, dotyczących różnych spraw komunikatów opublikowanych na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości w dniach [...] i [...] stycznia 2024 r. Omyłkowo oba wnioski zostały potraktowane jako jeden, dotyczący komunikatu z dnia [...] stycznia br.: [...]. Odpowiedź na ten wniosek udzielono pismem z dnia [...] lutego 2024 r., znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: u.d.i.p.) bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie kwestia podmiotowa nie budziła wątpliwości, bowiem Minister jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). W kwestii kryterium przedmiotowego należy wskazać na art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić jednak należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 73/22). W związku powyższym nie budzi wątpliwości, że żądane we wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. informacje mają charakter informacji publicznej. Niewątpliwie informacje te dotyczą działalności władzy publicznej i gospodarowania mieniem Skarbu Państwa. Fundacja z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej wystąpiła w dniu [...] stycznia 2024 r. Termin zatem wynikający z u.d.i.p. na udzielenie odpowiedzi upłynął w dniu 9 lutego 2024 r. W ustawowym terminie organ nie udzielił odpowiedzi, uczynił to dopiero w dniu 26 lutego 2024 r., przesyłając zanonimizowane skany żądanych umów. Zdaniem Sądu przesłanie skarżącej owych skanów wyczerpuje żądanie zawarte we wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. w całości albowiem dodatkowe informacje dotyczące kosztów sporządzenia opinii czy też zleceniodawcy wynikają z treści samych umów. Jednocześnie wskazane opóźnienie w udostępnieniu informacji powoduje, że stwierdzić należy, iż organ dopuścił się bezczynności w niniejszej sprawie. Fakt udostępnienia żądanej informacji nie wyłącza zasadności stawianego organowi zarzutu bezczynności i możliwości dokonania merytorycznej oceny tego zarzutu przez Sąd administracyjny (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19). Zdaniem Sądu stwierdzona bezczynność nie jest jednak rażąca. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo niedopełnienie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ustawowych obowiązków, czyli także przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku woli załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania czy też z lekceważącego traktowania przez organ obowiązków informacyjnych. W ocenie Sądu bezczynność w załatwieniu niniejszej sprawy nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (udostępnienia informacji publicznej). Te okoliczności w ocenie Sądu nie pozwalają uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji, a na podstawie art. 149 §1a P.p.s.a. jak w pkt 2 sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania zawarte w pkt 3 sentencji wyroku zostało wydane na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł.