II SAB/Wa 122/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-09
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Olga Żurawska – Matusiak, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, która ustąpiła przed datą wydania wyroku, ale nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, skutkuje umorzeniem postępowania sądowego i zasądzeniem kosztów?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, ponieważ informacja publiczna została udostępniona przed datą wydania wyroku. Jednakże, biorąc pod uwagę długi okres od złożenia wniosku do uzyskania informacji, sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym, sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie projektu protokołu i samego protokołu z sesji Rady Gminy. Organ udzielił informacji o dostępności projektu w BIP, a protokół miał być dostępny po jego przyjęciu. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia protokołu, zarzucając rażące naruszenie prawa. W trakcie postępowania sądowego protokół został opublikowany w BIP.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie. 3. Zasądzono od Wójta Gminy K. na rzecz skarżącego W. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spraw.), Sędziowie WSA Olga Żurawska – Matusiak, , Eugeniusz Wasilewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2014 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Wójta Gminy K. na rzecz skarżącego W. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z [...] lipca 2013 r. W. S. zwrócił się do Wójta Gminy w [...] o przesłanie odpisu/kopii projektu protokołu i samego protokołu wraz ze wszelkimi załącznikami z obrad sesji [...] Rady Gminy [...] z [...] lipca 2013 r.
Pismem z [...] sierpnia 2013 r. skarżącemu została udzielona informacja, że projekt protokołu z [...] zwyczajnej sesji Rady Gminy [...] z [...] lipca 2013 r. wraz z załącznikami jest dostępny w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie: [...] – BIP – Zawiadomienia, Uchwały, Protokoły z sesji 2013 [...]. Jednocześnie wskazano, że protokół będzie dostępny po przyjęciu go poprzez Radę Gminy.
W skardze z dnia 31 stycznia 2013 r. na bezczynność Wójta Gminy [...] w zakresie udostępnienia kopii protokołu z ww. sesji Rady Gminy skarżący wniósł o: zobowiązanie skarżonego do niezwłocznego rozpoznania jego wniosku i załatwienia go zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, stwierdzenie, że skarżony rażąco naruszył prawo, wymierzenie grzywny, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, poinformowanie w trybie art. 155 § 1 P.p.s.a. zwierzchnie organy nadzoru o fakcie permanentnie powtarzających się istotnych naruszeniach prawa przez skarżonego. Uzasadniając powyższe wnioski skarżący wskazał, że żądana informacja jest informacją publiczną, a Wójt jako organ władzy samorządowej jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na wniosek. Jednocześnie podał, że z zapisów BIP urzędu wynika, że wnioskowany protokół został przyjęty i nie został udostępniony. Skarżący zaakcentował, że bezprawne zachowanie skarżonego notorycznie się powtarza.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu skargi organ wskazał na specyficzne zachowane skarżącego i jego liczne sprawy z urzędem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 26 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrole działalności administracji publicznej przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas , gdy w prawnie ustalonym terminie, organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skarg na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu , że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania.
Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy , gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia .Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) terminie zobowiązany podmiot nie udzielił żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej jako u.d.i.p.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Uwzględniając wszystkie te aspekty, można zatem przyjąć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
Artykuł 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W świetle powyższego, nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie został spełniony zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wójt Gminy [...] jest bowiem podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji, mającej charakter informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), zaś żądana przez skarżącego informacja, tj. protokół z przebiegu sesji Rady Gminy [...] z [...] lipca 2013 r., ma charakter informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się do Wójta Gminy [...] o przesłanie odpisu/kopii dwóch różnych dokumentów – projektu protokołu wraz z załącznikami z obrad sesji [...] Rady Gminy [...] z [...] lipca 2013 r. i protokołu wraz z załącznikami z tej sesji.
W zakresie udostępnienia projektu protokołu wraz z załącznikami skarżący został odesłany do Biuletynu Informacji Publicznej Gminy [...]. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. na wniosek udostępniona jest bowiem jedynie informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej. W dacie, gdy skarżący występował ze skargą na bezczynność organu co do udostępnienia protokołu, protokół ten był już przyjęty przez Radę Gminy. Protokół nie został jednak umieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej i co w sprawie najistotniejsze, do dnia wyrokowania przez Sąd nie udostępniono go skarżącemu. Oznacza to, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie realizacji wniosku skarżącego z [...] lipca 2013 r. o udzielenie informacji publicznej w odniesieniu do udostępnienia protokołu wraz z załącznikami z obrad [...] sesji Rady Gminy [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Dopiero w dniu [...] lipca 2014 r wnioskowany protokół został opublikowany w BIP.
W myśl art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania w kierunku wydania wyroku zobowiązującego organ do rozpatrzenia wniosku , jeżeli w dniu orzekania zarzucana w skardze bezczynność już nie występuje, bo organ podjął stosowną decyzję czy dokonał czynności, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie w tej sytuacji postępowanie sądowe wszczęte skargą na bezczynność staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Biorąc pod uwagę okoliczności przedstawionej sprawy, a w szczególności bardzo długi okres jaki upłynął od złożenia wniosku przez skarżącego do momentu uzyskania przez niego wnioskowanej informacji należy przyjąć zdaniem Sądu, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1 i art. 205 § 1 wyżej wymienionej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło