II SAB/Wa 126/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Ł. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania przysługującego w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji oraz wyjaśnienia okoliczności niezgodnego z prawem zwolnienia ze służby w Policji postanawia - odrzucić skargę - Pismem z dnia 22 października 2007 r. A. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji. Zarzucił organowi uchylanie się od obowiązku: 1) wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia stopnia trwałego uszczerbku na zdrowiu i wypłaty odszkodowania w związku z doznanymi uszczerbkami na zdrowiu powstałymi w związku ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby; 2) wyjaśnienia okoliczności niezgodnego z prawem zwolnienia ze służby w Policji. Wskazał, iż z wnioskiem w tej sprawie zwrócił się do Komendanta Głównego Policji pismem z dnia 1 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4 tego przepisu tj. takich, które mogą się zakończyć wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie lub też wydaniem innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy). Stosownie do treści art. 12 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji (Dz. U. Nr 53, poz. 345 ze zm.) od decyzji orzekającej o prawie do odszkodowania oraz wysokości tego odszkodowania przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego oraz w terminie przewidzianym w art. 4779 § 1 tego Kodeksu. Odwołanie do sądu przysługuje także w wypadku niewydania przez organ resortu spraw wewnętrznych decyzji w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenia odszkodowawcze bądź powstania obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu (ust.4). Zgodnie natomiast z art. 4778 § 2 kpc do właściwości sądów rejonowych należą sprawy o odszkodowanie z tytułu wypadku lub choroby zawodowej pozostającej w związku ze służbą w Policji. Zatem zarówno w przypadku odwołania od decyzji dotyczącej odszkodowania, jak i w przypadku niewydania przez organ decyzji w tym przedmiocie, właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny, co wprost wynika z powołanych wyżej przepisów. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Komendanta Głównego Policji w zakresie uchylania się od obowiązku wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia stopnia trwałego uszczerbku na zdrowiu i wypłaty odszkodowania w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu powstałymi w związku ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby, nie podlega kontroli sądów administracyjnych, co w świetle art. 58 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obliguje Sąd do jej odrzucenia. Rozpatrując natomiast kwestię dopuszczalności skargi na bezczynność organu w zakresie uchylania się od obowiązku wyjaśnienia okoliczności niezgodnego z prawem zwolnienia ze służby w Policji, Sąd uznał, iż kwestie związane z rozwiązaniem stosunku służbowego podlegają kognicji sądów administracyjnych. Wskazać jednak należy, iż stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w art. 37 § 1 możliwość wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ administracji publicznej. Zażalenie to służy do organu administracyjnego wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. Zażalenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego, pod warunkiem wszakże że, jak stanowi art. 52 § 1 omawianej ustawy, środek ten przysługiwał stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Artykuł 37 § 1 k.p.a. przewiduje, jak zaznaczono, taki środek zaskarżenia w przypadku bezczynności organu, ale tylko wówczas, gdy nad organem pozostającym w bezczynności jest organ administracji publicznej wyższego stopnia w rozumieniu kpa (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 480/06). Zgodnie z art. 17 pkt 3 kpa organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2 – odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku – organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277) Komendant Główny Policji, podlega ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z tych względów złożenie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność Komendanta Głównego Policji w zakresie dotyczącym wyjaśnienia okoliczności niezgodnego z prawem zwolnienia ze służby w Policji. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie złożył do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zażalenia, o którym mowa w art. 37 kpa, przez co nie wyczerpał środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.