II SAB/Wa 130/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: odmówić przyznania A. Z. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca A. Z., wnioskiem z dnia 5 lutego 2008 r., złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu, w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Wa 130/07, wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku dołączyła dokument zatytułowany "Zestawienie stałych przychodów i wydatków A. i M. Z.". We wniosku skarżąca wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz córką. Posiada trzy mieszkania: przy ul. [...] w W., o powierzchni 54 m2, w którym mieszka obecnie wraz z rodziną, przy ul. [...] w W., o powierzchni 46 m2, które wynajmuje oraz mieszkanie w trakcie budowy – w P. Do posiadanych przedmiotów wartościowych skarżąca zaliczyła samochód marki [...] rocznik 2005, po wypadku, o wartości około 20.000 zł. Jednocześnie skarżąca podała, że nie posiada innych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Skarżąca oświadczyła ponadto, że na dochody rodziny składają się jej zarobki z tytułu umowy o pracę w wysokości 4.950 zł brutto (około 3.500 zł netto), zarobki męża w wysokości 4.600 zł brutto (około 3.000 zł netto) oraz wpływy z najmu mieszkania - 1.200 zł miesięcznie (po opłaceniu podatku - 1000 zł). Do stałych miesięcznych wydatków skarżąca zaliczyła: - koszty związane z utrzymaniem mieszkania przy ul. [...] (czynsz, gaz energia elektryczna, telefon, ubezpieczenie mieszkania, dwa telefony komórkowe, opłata radiofoniczna) - łącznie około 350 zł, - utrzymanie samochodu (wskazanej wcześniej [...]) - średnio 930 zł, - opłaty związane z mieszkaniem przy ul. [...] w wysokości około 350 zł, - czynsz za mieszkanie w P. – 430 zł, - spłatę kredytu bankowego na zakup mieszkania w P. w kwocie 1.600 zł, - opłaty związane z wykupieniem polis dla członków rodziny, w wysokości 410 zł, - opłaty za przedszkole, do którego uczęszcza córka skarżącej– 600 zł, - koszty związane z koniecznością zapewnienia opieki popołudniowo-wieczornej nad dzieckiem do czasu powrotu rodziców z pracy – 800 zł. Ponadto skarżąca wyliczyła, że na utrzymanie czterech osób (łącznie z opiekunką córki) pozostaje kwota około 1.700 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę wynosi ponad 400 zł na miesiąc, a dziennie około 14 zł. Skarżąca wskazała, że w tej sytuacji nie ma środków, ani możliwości by je zaoszczędzić, na pokrycie kosztów kolejnej wniesionej sprawy, ponieważ zasoby skarżącej, jak i jej rodziców, zostały wyczerpane na przeprowadzenie wcześniejszych spraw. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Jedynym czynnikiem, od którego ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uzależnia możliwość przyznania wnioskującemu żądanej pomocy w ramach prawa pomocy, i który bada Sąd, jest kryterium materialne. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4 cyt. wyżej przepisu). Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca wskazała, że miesięczne dochody rodziny wynoszą netto około 7.500 zł. Z dołączonego do wniosku "Zestawienia stałych przychodów i wydatków (...)" rodziny wynika, że jej członkowie mają nie tylko zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe, ale żyją na znacznie wyższym poziomie. Skarżąca oświadczyła, że jej rodzina posiada trzy mieszkania, samochód, polisy ubezpieczeniowe dla wszystkich członków rodziny, a także ponosi koszty związane z zapewnieniem małemu dziecku opieki w czasie, kiedy rodzice są w pracy (przedszkole i opiekunka – do czasu powrotu rodziców z pracy). Należy uznać, że sytuacja materialna przedstawiona przez stronę nie uniemożliwia jej poniesienia kosztów niniejszego postępowania, gdyż wykazane środki mogą być wykorzystane w sposób dowolny i to strona decyduje o ich przeznaczeniu. Fakt, że wydatki związane z utrzymaniem przyjętego standardu pochłaniają wszystkie uzyskiwane przez rodzinę dochody, nie oznacza, że istnieją podstawy do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pojęcie "utrzymanie konieczne" oznacza środki na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Natomiast zarobki rodziny skarżącej stanowią wielokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. Również fakt, że skarżąca wyczerpała zasoby finansowe swoje oraz najbliższych na prowadzenie licznych spraw sądowych nie może stanowić przesłanki do przyznania prawa pomocy, ponieważ nie oznacza to, iż skarżąca nie może ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy jednocześnie wskazać, że argumenty dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, powołane w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie mogą być brane pod uwagę na tym etapie postępowania. Z tego względu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.