II SAB/Wa 135/21
WyrokWSA w Warszawie2021-05-12
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Danuta Kania, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie 14 dni. Jednakże, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ ostatecznie udzielił informacji, a opóźnienie wynikało z trudności technicznych, a nie z lekceważenia obowiązków. W związku z tym, sąd stwierdził bezczynność, ale oddalił wniosek o ukaranie organu grzywną i stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej umowy na zakup klimatyzatora do pomieszczenia chłodni. Organ odpowiedział na wniosek po upływie ustawowego terminu, informując o przyczynach opóźnienia i udostępniając żądane dokumenty. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania do rozpatrzenia wniosku, stwierdzenia bezczynności i rażącego naruszenia prawa, a także wymierzenia grzywny. Organ wniósł o oddalenie skargi, umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do rozpatrzenia wniosku i oddalenie wniosku o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Powiatowy Inspektor Sanitarny dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi P.J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego P.J. z dnia [...] lipca 2020 r.; 2. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz skarżącego P. J. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
P. J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w dniu [...] lipca 2020 r. złożył do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] wniosek o udostępnienie umowy na zakup klimatyzatora do pomieszczenia, w którym stoi chłodnia do przechowywania szczepionek, o której mowa w Informacji dodatkowej za rok 2019 r.
Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. organ odpowiedział skarżącemu, informując go o przyczynach opóźnienia w rozpoznaniu wniosku z [...] lipca 2020 r., a także o udostępnieniu dokumentów, o które skarżący wnioskował.
W dniu 13 stycznia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga P. J. (datowana na dzień 18 lipca 2020 r.) na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o:
1. zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. w ciągu tygodnia od otrzymania akt sprawy z prawomocnym wyrokiem,
2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,
3. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
4. wymierzenie organowi grzywny lub
5. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
6. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,
7. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o:
1. oddalenie skargi,
2. umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku ze względu na udzielenie skarżącemu żądanej informacji,
3. oddalenie wniosku skarżącego o stwierdzenie, iż bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa w przypadku stwierdzenia, iż organ dopuścił się bezczynności,
4. oddalenie dalszych wniosków skarżącego sformułowanych w pkt 4) i pkt 5) skargi,
5. rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym,
6. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Organ w uzasadnieniu pisma procesowego wyjaśnił okoliczności związane z nieudostępnieniem skarżącemu żądanej informacji publicznej w terminie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej i podał, że informacja ta została skarżącemu udostępniona w dniu [...] listopada 2020 r. Został on również poinformowany o przyczynach zwłoki w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] lipca 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a , kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, o czym stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a. W tym zakresie stwierdzić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań.
Przechodząc od tych ogólnych uwag do realiów kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), zwanej dalej: u.d.i.p. Powyżej określona ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, przewiduje, wymienione w art. 7 ust. 1 u.d.i.p. różne sposoby udostępniania. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, o czym stanowi art. 10 u.d.i.p.
W kontrolowanej sprawie pozostaje poza sporem, że stosowny wniosek skarżący złożył, zaś adresat wniosku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] na przedmiotowy wniosek zareagował, ale po upływie wynikającego z przepisów u.d.i.p. terminu 14 dni. Z akt sprawy wynika, że żądana informacja została skarżącemu udostępniona.
Mając na uwadze ograniczenie badania merytorycznego sprawy, jakim niewątpliwie jest bezczynność organu, należy wyjaśnić, czy informacja, o której udostępnienie wystąpił skarżący stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jest to niezbędne, aby stwierdzić, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt. I OSK 50/06, Lex 291197).
Prawo do uzyskiwania informacji publicznej zagwarantowane jest w Konstytucji RP. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów.
Oceniając pod takim kątem żądanie objęte przedmiotowym wnioskiem stwierdzić należy, że żądana informacja posiada przymiot informacji publicznej, co w sprawie było niesporne. Dotyczą bowiem przedmiotu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3) lit. b) u.d.i.p. Taki walor mają dane odzwierciedlające realizację przez organ inspekcji sanitarnej zadań z zakresu zdrowia publicznego, w tym o prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych, co wynika z przepisów ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U z 2017 r. , poz. 1261 ze zm.).
Z kolei oceniając pod względem podmiotowym przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej wskazać należy, że podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są m.in. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Nie ulega wątpliwości, że takim organami w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. są organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W związku z tym Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] należy zaliczyć do podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznej .
Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje dwie formy reakcji organu na wniosek strony. Z jednej strony jest to udzielenie żądanych informacji, które należy traktować jako czynność materialno-techniczną, z drugiej zaś, w przypadku odmowy ich udostępnienia jest to decyzja administracyjna.
W ocenie Sądu pismo organu z dnia [...] listopada 2020 r. adresowane do pełnomocnika skarżącego, udzielające odpowiedzi na żądanie sformułowane w przedmiotowym wniosku jest odniesieniem się do żądanych przez stronę informacji, wyczerpuje bowiem w pełni zakres żądań wniosku. W związku z tym ocena w takim kontekście działań organu podjętych w celu załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie uzasadnia - na moment rozpoznania skargi - zarzutu jego bezczynności, aczkolwiek przyjęty przez organ tryb procedowania w zakresie udostępniania żądanej informacji publicznej ocenić należy jako wadliwy.
Wypada w tym miejscu przypomnieć, że termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 od dnia doręczenia adresatowi wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), przy czym dzień, w którym wniosek wpłynął lub został osobiście złożony nie jest wliczany do 14-dniowego terminu, przewidzianego dla udzielania informacji. Natomiast gdy podmiot dysponujący nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zastosować procedurę, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. A zatem powinien zawiadomić wnioskodawcę w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od złożenia wniosku.
Z akt sprawy wynika, że udzielenie informacji publicznej objętej wnioskiem skarżącego nastąpiło dopiero w piśmie organu z dnia [...] listopada 2020 r. przesłanym pełnomocnikowi skarżącego. Wobec tego, że udostępnienie żądanej informacji nastąpiło dopiero po upływie wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., to organ dopuścił się bezczynności i z tego względu orzeczono jak pkt 1) wyroku.
Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej, a było wynikiem utrudnień związanych działaniem systemów informatycznych i tym samym nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. Natomiast ostatecznie wniosek został prawidłowo załatwiony przy wykorzystaniu przez podmiot zobowiązany właściwej prawnej form działania. Z tych względów Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w związku z czym, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II wyroku.
Mając również na uwadze powyższe okoliczności sprawy, Sąd oddalił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, uznając, że ma ona pełnić rolę prewencyjną, a jej wymierzenie przez Sąd powinno być ostatecznością (pkt 3) sentencji wyroku). Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w kontrolowanej sprawie.
O kosztach postępowania (pkt 4) sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu (100 zł), wynagrodzenie reprezentującego skarżącego adwokata – ustalone na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm. ) w wysokości 480 zł tj. łącznie 580 zł. W powyższej kwocie nie uwzględniono kosztu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa z uwagi na stwierdzony przez Sąd brak dowodu uiszczenia tej opłaty.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło