II SAB/Wa 142/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Janusz Walawski (spr.), Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 5 lutego 2011 r. o udzielenie informacji publicznej 1) zobowiązuje Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych do rozpoznania wniosku skarżącego B. K. z dnia 4 lutego 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 1 i 3 w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) w pozostałym zakresie wniosku umarza postępowanie; 3) zasądza od Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych na rzecz skarżącego B. K. kwotę 375 zł (słownie: trzysta siedemdziesiąt pięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. B. K. w dniu 5 lutego 2011 r. skierował do Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych wniosek o udzielenie informacji publicznej, w następującym zakresie: 1) kopii (dźwiękowej) nagrania sporządzonego na posiedzeniu Krajowej Rady w dniu [...] kwietnia 2010 r. na nośniku magnetycznym lub optycznym; 2) kserokopii wniosków członków Krajowej Rady, które stały się podstawą wydania uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych nr [...]; 3) kopii (dźwiękowej) nagrania z przebiegu VII Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych z dnia [...] stycznia 2011 r., na nośniku magnetycznym lub optycznym. Składając powyższy wniosek poinformował również, że koszty związane ze sporządzeniem kopii nagrań i kserokopii dokumentów pokryje po otrzymaniu faktury lub rachunku. Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych, w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. udzielił następującej informacji: Ad. 1. Wniosek o udostępnienie kopii (dźwiękowej) nagrania sporządzonego w czasie posiedzenia Krajowej Rady w dniu [...] stycznia 2010 r., należy ocenić w świetle: ▪ prawomocnej, niekwestionowanej przez osoby zainteresowane uchwały Krajowej Rady rzeczników Patentowych z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] udostępnionej (podobnie, jak wszystkie uchwały KRRP) na stronach PIRP; ▪ opinii prawnej, dołączonej do komunikatu nr [...], który przesłany został do wszystkich rzeczników patentowych w dniu [...] czerwca 2010 r. Zgodnie z art. 51 pkt 13 ustawy z dnia 11 kwietnia 2010 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. Nr 49, poz. 509 z późn. zm.), rozpoznanie wniosku należy do Kompetencji Krajowej Rady Rzeczników patentowych i dlatego wniosek zostaje przekazany według właściwości do rozpoznania przez ten organ. Ad. 2. Wniosek o wydanie kserokopii wniosków członków Krajowej Rady, które stały się podstawą wydania uchwały nr [...] został również, zgodnie z właściwością przekazane do powyżej określonego organu. Ad. 3. Wniosek o udostępnienie kopii nagrania z przebiegu [...] Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Rzeczników patentowych, który odbył się w dniu [...] stycznia 2011 r., został przekazany według właściwości Przewodniczącemu Zjazdu. W dniu 14 marca 2011 r. B. K. wniósł za pośrednictwem Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia 5 lutego 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w myśl art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są m. in. organy samorządów gospodarczych i zawodowych. Polska Izba Rzeczników Patentowych jest samorządem zawodowym, o czym stanowi art. 1 ust. 1 oraz art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. Nr 49, poz. 509 z późn. zm.). Organami samorządu rzeczników patentowych są zarówno Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, jak i stojący na jej czele prezes, który reprezentuje samorząd, a nie Krajowa Rada Rzeczników Patentowych. Zgodnie z ustawą o rzecznikach patentowych, organem jest Zjazd, a nie jego Przewodniczący, a z chwilą zamknięcia Zjazdu przestaje być organem samorządu i jego przewodniczący przestaje być "organem wewnętrznym Zjazdu". Skoro Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych nie udostępnił żądanych informacji publicznych, nie wydał decyzji o odmowie ich udostępnienia, to pozostaje w bezczynności. Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych w odpowiedzi na skargę stwierdził, iż jest ona bezprzedmiotowa, ponieważ skarżący otrzymał odpowiedź na złożony przez siebie wniosek. W dniu 17 marca 2011 r. skarżącemu wysłana została pocztą poleconą decyzja Przewodniczącego [...] Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych z dnia [...] marca 2011 r. sygn. akt [...] o odmowie udostępnienia kopii nagrania z obrad [...] Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Rzeczników Patentowych w dniu [...] stycznia 2011 r. Ponadto wskazał, że Krajowa Rada uchwałą nr [...] (dotychczas niepublikowana) z dnia [...] marca 2011 r. odmówiła udostępnienia nagrania z posiedzenia Krajowej Rady Rzeczników Patentowych z dnia [...] kwietnia 2011 r. Odnosząc się z kolei do kwestii podjęcia decyzji o udostępnieniu kopii wniosków członków Krajowej Rady, które przyczyniły się do przegłosowania uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sprawie nieudostępniania nagrania, organ wyjaśnił, że została przełożona na termin późniejszy, obok kilku innych punktów porządku obrad Krajowej Rady z dnia [...] marca 2011 r., z powodu braku quorum (późna pora dnia) – Krajowa Rada nie była uprawniona do podejmowania wiążących uchwał. Przedstawiając powyższe stanowisko, organ wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia [...] maja 2011 r., stanowiącym uzupełnienie odpowiedzi na skargę, organ stwierdził, że żądane przez skarżącego informacje nie mają charakteru informacji publicznej. Skarżący w piśmie do Sądu z dnia 25 czerwca 2011 r. poinformował, że organ przekazał mu kserokopie wniosków członków Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, które stały się podstawą wydania uchwały Krajowej Rady nr [...] i w tym zakresie wnosi o umorzenie postępowania. Pełnomocnik organu w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2011 r. podniósł m. in., iż żądanie skarżącego nie może być ocenione, jako zmierzające do realizacji jakiegokolwiek "interesu publicznego", ponieważ: ▪ skarżący brał czynny udział w Zjeździe, z którego nagrania się domaga; ▪ na stronach PIRP udostępniony jest protokół ze Zjazdu i nikt nie zakwestionował jego treści, ani tez okoliczności; ▪ przewodniczący Zjazdu umożliwił skarżącemu odsłuchanie nagrania Zjazdu w siedzibie Izby, jednak z możliwości tej skarżący nie skorzystał; ▪ wykonywanie i rozpowszechnianie roboczych kopii nagrań posiedzeń organów kolegialnych Izby – nie jest uzasadnione i nie powinno być uwzględniane;, ▪ organ nie dysponuje nagraniem, którego żąda skarżący; ▪ nagranie zawiera nagrania prywatnych rozmów innych osób, które nie wyrażają zgody na ich rozpowszechnianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powyżej określonych przepisów sądy administracyjne orzekają, w zakresie swojej właściwości, m. in. w zakresie skarg na bezczynność organów, w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość Sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Zatem w przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zdaniem Sądu, skarga B. K. na bezczynność Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych zasługuje na uwzględnienie w części. Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4). Natomiast art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej (...). Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 6 ust. 1 określa w sposób przykładowy zakres przedmiotowy pojęcia informacji publicznej. Katalog ten nie ma charakteru zamkniętego, na co wskazuje użycie przez ustawodawcę zwrotu w szczególności i nie stanowi definicji informacji publicznej, która to definicja zawarta jest w art. 1 ust. 1 powołanej ustawy. Ustawa o dostępie do informacji w art. 4 ust. 1 pkt 2 stanowi, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych. Zasadniczym pytaniem w rozpoznawanej sprawie było rozstrzygnięcie, czy żądana przez skarżącego informacja jest informacją publiczną i czy Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych należy do podmiotów zobowiązanych w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 3 powołanej ustawy do udzielenia tej informacji. Zdaniem Sądu, żądane przez skarżącego nagrania (kopie dźwiękowe) określone w jego wniosku z dnia 5 lutego 2011 r., wbrew twierdzeniu pełnomocnika organu, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Określona powyżej ustawa, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji publicznej, nie wyłączając zastosowania przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Ustawa ta w art. 16 wskazuje formę rozpoznania wniosku o udostępnianiu informacji publicznej decyzję w dwóch przypadkach: odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej. Decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej może być wydana wówczas, gdy chodzi o informację mieszczącą się w zakresie przedmiotowym i podmiotowym ustawy o dostępnie do informacji publicznej. Odmowa udostępnienia informacji następuje jednak z uwagi na ochronę danych osobowych, informacji niejawnych oraz tajemnicę skarbową, statystyczną czy inną tajemnicę ustawowo chronioną bądź prawo do prywatności (art. 5 i 22 ustawy o dostępie do informacji publicznej). . Z powyższego wynika, że tylko w powyżej określonych przypadkach, ustawodawca przewidział stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nawet jeżeli Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych uznał, że nie jest właściwy w sprawie, to przekazanie wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej do innego podmiotu (organu) było nieskuteczne, gdyż wykraczało poza regulacje zawarte w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że powyżej określony organ był podmiotem zobowiązanym do realizacji wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej w określonej w nim formie. Obowiązek ten wynika z dyspozycji art. 14 ust. 1 powołanej ustawy, który stanowi, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie określonej we wniosku, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonym we wniosku. W takiej sytuacji organ zobowiązany jest zastosować się do dyspozycji ust. 2 tego przepisu, zgodnie z którym, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonym we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Analizując stanowisko przedstawione przez organ w odpowiedzi na skargę i w kolejnych pismach procesowych należy stwierdzić, że nie mogło ono zostać zaakceptowane przez Sąd, gdyż jest ono niekonsekwentne. Raz organ twierdzi, że nie pozostaje w bezczynności, bo wniosek przekazał do załatwienia innym, właściwym podmiotom (organom), a następnie stwierdza, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Organ informuje, że nie dysponuje przedmiotowymi nagraniami, aby następnie podać, że skarżącemu zaproponowano zapoznanie się z nimi w siedzibie organu. Działanie takie niewątpliwie nie służy załatwieniu sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co daje podstawę do wskazania, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W tym miejscu należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pod sygn. akt II SAB/Wa 140/11 rozpoznał sprawę ze skargi A. K. na bezczynność Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych w zakresie udostępnienia informacji publicznej wniosku z dnia 5 lutego 2011 r. Żądanie skarżącego dotyczyło tożsamych informacji jak w sprawie B. K., dlatego też Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni akceptuje stanowisko Sądu przedstawione w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SAB/Wa 140/11. Wniosek skarżącego o umorzenie postępowania w zakresie pkt 2 powyżej określonego wniosku został przez Sąd uwzględniony i postępowanie zostało w tej części umorzone na podstawie 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.). Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzekając o kosztach Sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 powyżej określonej ustawy.