II SAB/Wa 144/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Zakładu Medycyny Sądowej [...] Uniwersytetu Medycznego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Zakład Medycyny Sądowej [...] Uniwersytetu Medycznego do rozpatrzenia punktu 1 i 2 wniosku skarżącej A. K. z dnia [...] grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Zakładu Medycyny Sądowej [...] Uniwersytetu Medycznego na rzecz skarżącej A. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca, zwana dalej "Wnioskodawcą", zarzuciła bezczynność przy rozpatrywaniu jej żądania udostępnienia informacji publicznej, zawartego w piśmie z [...] grudnia 2018 r. Uzasadniając skargę wskazano, że zapytanie (faxem oraz listem poleconym) - w trybie art. 2 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o informacji" - wysłano do Zakładu Medycyny Sądowej [...], zwanego dalej "Zakładem". Pomimo upływu ustawowych terminów, Wnioskodawcy nie udzielono informacji (skarga datowana na [...] grudnia 2018 r.). W odpowiedzi na skargę Zakład, reprezentowany przez kierownika, wniósł o jej odrzucenie bądź oddalenie. W uzasadnieniu wskazano: - Wnioskodawca żądał udostępnienia informacji: "1. danych osobowych osób od których rzekomo miał Pan słyszeć by kiedykolwiek Centrum Medycyny Sądowej [...] powoływało się na jakiekolwiek związki z Zakładem Medycyny Sądowej [...]; 2. podania informacji do jakich podmiotów począwszy od października 2018 roku rozsyłał Pan [chodzi o kierownika Zakładu] pisma, w których wypowiadał się Pan na temat działalności Centrum Medycyny Sądowej [...] lub [...] wraz z kopiami tych pism; 3. pełnych danych osobowych Pana Profesora w celu ewentualnego zawarcia takich informacji w akcie oskarżenia." - korespondencja do organów prokuratury i sądów, wysyłana przez kierownika Zakładu, miała charakter urzędowy; niemniej, nie była związana z działalnością Zakładu, lecz z osobistą aktywnością jego kierownika, jako konsultanta wojewódzkiego z zakresu medycyny sądowej; jednym z zadań wykonujących tę funkcję osób jest dbanie - w interesie publicznym - o prawidłowe funkcjonowanie tej istotnej z punktu widzenia wymiaru sprawiedliwości sfery; skarga Wnioskodawcy - jak wynika z jej treści - dotyczy działalności Zakładu, który z tą sprawą - poza miejscem zatrudnienia Kierownika - nie ma nic wspólnego, - wojewódzcy konsultanci z różnych dziedzin medycyny są powoływani przez wojewodę, wraz z ministrem właściwym w sprawach zdrowia; dla złożenia skargi - o ile Wnioskodawca dochowałby procedur – wymagane byłoby złożenie w pierwszej kolejności ponaglenia do organu wyższego stopnia (wojewody), na zasadach przewidzianych w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", - oczekiwanie udzielenia informacji dotyczących danych osobowych narusza wprost art. 5 ust. 2 ustawy o informacji; stanowi on, że prawo dostępu do informacji publicznej podlega ograniczeniom ze względu na prywatność osoby fizycznej; żądania Wnioskodawcy dotyczą właśnie danego rodzaju danych –rozmówców kierownika Zakładu, adresatów przezeń kierowanych pism oraz jego danych adresowych; Wnioskodawca nie ukrywa swoich rzeczywistych intencji - wskazuje, że dane mają posłużyć do ewentualnego skierowania aktu oskarżenia przeciwko kierownikowi Zakładu; ustawa o informacji nie może służyć jako środek do uzyskiwania danych od przeciwników procesowych; dane takie mogą być pozyskiwane jedynie na potrzeby postępowań prowadzonych przez służby państwowe i organy wymiaru sprawiedliwości; udostępnienie żądanych danych narażałoby na odpowiedzialność karną wobec przepisów o ochronie danych osobowych. W dodatkowym piśmie procesowym (k. 25-28) Wnioskodawca podniósł, że jego skarga – co wynika z jej treści - dotyczyła czynności kierownika Zakładu - podejmowanych przezeń czynności, związanych z pełnioną funkcją - nie zaś jego działań jako konsultanta wojewódzkiego. Szerzej opisano uwarunkowania związane z zainicjowaną przez Wnioskodawcę przed sądem powszechnym sprawą, przeciwko kierownikowi Zakładu. Odnotowano, że do podania danych osobowych kierownika Zakładu wezwał Wnioskodawcę sąd powszechny, pod rygorem zwrotu pisma. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Odnosząc te reguły do realiów rozpoznawanej sprawy jest niesporne, że wniosek wpłynął do Zakładu – tak: kopia potwierdzenie nadania od Wnioskodawcy i wpływ niekwestionowany w odpowiedzi na skargę. Należy on do obowiązanych do udzielania informacji publicznej lub odmowy jej udostępnienia decyzją, o ile żądane dane mają taki charakter i jest w ich posiadaniu – tak art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o informacji (to podmiot, reprezentujący państwową osobę prawną - uczelnię publiczną). Skoro wniosek wpłynął do Zakładu, będącego jednostką organizacyjną podmiotu obowiązanego do udzielenia informacji publicznej, zastosowanie znajdą wskazane wcześniej reguły udostępniania informacji, o ile żądane dane należą do danej kategorii. Wymaga więc rozważenia, czy żądanie dotyczyło informacji publicznej. W tym kontekście trzeba wskazać, że reguły udostępniania informacji publicznej nie dotyczą danych osobowych pracownika zatrudnionego w danej jednostce organizacyjnej, wykraczających poza istotne dla działalności publicznej – np. imię, nazwisko osoby, jej stopień naukowy (jako informacja publicznie dostępna). Nie znajdują one natomiast zastosowania do danych innego rodzaju jak nr PESEL, czy informacje o miejscu zamieszkania, gdy zapewnienie zakwaterowania pozostaje obojętne z punktu widzenia działania danej instytucji publicznej (np. nie są ponoszone koszty dojazdów, zakwaterowania itp.). Nawet jeżeli dane takie pozostają w dyspozycji wykonującej zadania publiczne jednostki, np. w związku z samym zatrudnieniem danej osoby (dane do umowy o pracę, do korespondencji itd.), nie stanowią one - ze swej istoty - informacji publicznej, gdy nie pozostają w związku ze sferą wykonywania zadań publicznych przez instytucje publiczne, czy inne jednostki, zobowiązane do udostępniania informacji. Obowiązek udostępnienia informacji publicznej dotyczy bowiem jedynie danych istotnych z punktu widzenia życia publicznego – spraw publicznych (tak art. 1 ust. 1 ustawy o informacji). Bez istotnego znaczenia jest wobec tego w rozpatrywanej sprawie, czy udostępnienie tego rodzaju danych podlega także ograniczeniu w myśl odrębnych regulacji, dotyczących ochrony danych osobowych (tak wywody odpowiedzi na skargę). Mogłoby to być istotne gdyby w konkretnym przypadku żądane dane mogły pozostawać w związku ze sferą życia publicznego. Wnioskodawca, formułując żądanie w pkt 3 pisma, powołuje się (także w dodatkowym stanowisku w sprawie) na interes faktyczny - uzyskanie informacji w kontekście potrzeby wskazania określonych danych, wobec woli zainicjowania stosownego postępowania sądowego (powołane wezwanie z sądu). Wskazuje więc na realną potrzebę uzyskania danych. Nie przesądza to jednak o możliwości ich udostępnienia przez Zakład w trybie przepisów ustawy o informacji, gdy nie stanowią one w istocie informacji publicznej. Dane, dotyczące miejsca zamieszkania określonej osoby, czy nadanego jej numeru identyfikacyjnego w ewidencji ludności nie stanowią bowiem informacji w sprawach publicznych, gdy chodzi o działanie danej jednostki. Określone dane dotyczą wprawdzie wykonującej funkcję publiczną osoby, nie pozostają jednak w żadnym związku z jej wykonywaniem. W takiej sytuacji do żądania określonego w pkt 3 wniosku z [...] grudnia 2018 r. nie znajdą zastosowania reguły udostępnienia informacji, wskazane ustawą o informacji. Skarga, co do bezczynności w danym zakresie, została więc oddalona. Inaczej ma się rzecz, gdy chodzi o żądania sformułowane w pkt 1 i 2 wniosku, gdzie wnoszono o dane dotyczące wykonywania działalności przez jednostkę obowiązaną do udzielenia informacji publicznej. W danym zakresie Zakład obowiązany był rozpatrzyć wniosek zgodnie ze wskazanymi wyżej regułami - udostępnić informacje albo poinformować, że nią nie dysponuje albo wydać decyzję odmowną przy zachowaniu terminów, wskazanych w art. 13 ustawy o informacji. W sprawie bezspornie nie uczyniono temu zadość. W szczególności z treści odpowiedzi na skargę (datowana [...] marca 2019 r.) nie wynika, aby żądanie Wnioskodawcy załatwiono w zakreślonym ustawą terminie. Nie przedłożono też Sądowi dokumentu, z którego można by choćby wnosić, że to uczyniono. Wręcz przeciwnie - w odpowiedzi na skargę wskazano, że - zdaniem Zakładu, reprezentowanego przez kierownika - żądana informacja nie powinna być przekazana. Musi to jednak znaleźć odzwierciedlenie w korespondencji skierowanej do wnoszącego o udzielenie informacji (pismo albo decyzja o odmowie). Należy przy tym podkreślić, że skoro kierownik - wobec zarzutu bezczynności Zakładu - udziela w granicach swoich kompetencji odpowiedzi na skargę, jego stanowisko odzwierciedla to prezentowane przez daną jednostkę organizacyjną. Odnosząc się do wywodów odpowiedzi na skargę należy wskazać, że kwestia, dla jakiego celu Wnioskodawca zwrócił się o informację (tu prowadzenie postępowania sądowego we własnym interesie) może mieć znaczenie tylko, gdy żądana informacja stanowi przetworzoną, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 in fine ustawy o informacji. Obowiązany do udzielenia informacji podmiot nie zajął jednak w danym zakresie dotąd żadnego stanowiska. Należy podkreślić, że - co trafnie zauważa Wnioskodawca w dodatkowym piśmie - przedmiotem żądania z [...] grudnia 2018 r., skoro skierowane zostało do Zakładu, było wykonywanie zadań publicznych przez tenże podmiot, reprezentowany przez jego kierownika. Bez znaczenia jest wówczas w sprawie, jakie czynności podejmowała dana osoba, wykonując funkcje konsultanta wojewódzkiego. Istotne są jego wypowiedzi, jako osoby reprezentującej na zewnątrz Zakład, jako jednostkę, co do której działań w sferze publicznej, informacja powinna być udzielana. Sąd nie uwzględnił wniosku o odrzucenie skargi przede wszystkim dlatego, że - jak jednolicie przyjęto w judykaturze - skarga w przedmiocie bezczynności, co do udostępnienia informacji publicznej, nie musi być poprzedzona ponagleniem, w myśl przepisów K.p.a. W ocenie Sądu bezczynność zobowiązanego podmiotu nie miała natomiast cech rażącego naruszenia prawa. Niewielki był bowiem okres pomiędzy skierowaniem pytania a wywiedzeniem skargi a podmiotowi obowiązanemu nie sposób przypisać intencje celowego powstrzymania się od udzielenia odpowiedzi, pomimo świadomości obowiązku w tym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 - 3 sentencji wyroku. W pkt 4 zasądzono zwrot od organu kosztów postępowania, które obejmują uiszczony wpis. ----------------------- 2