II SAB/Wa 146/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A.K. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie renty w drodze wyjątku. postanawia - odrzucić skargę - Pismem z dnia 23 grudnia 2013 r. A.K. wniosła, za pośrednictwem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "na odmowę świadczeń rentowych z dnia [...] sierpnia 2013 r. i [...] grudnia 2013 r." W uzasadnieniu skargi podniosła, że wystawione we wskazanych datach orzeczenia komisji lekarskich Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uniemożliwią jej uzyskanie prawa do przyznania renty na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162 poz. 1118 ze zm.). Przedstawiła swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną, podkreślając, że odebrane jej zostało prawo do otrzymywania renty z tytułu niezdolności do pracy. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa ZUS wniósł o jej odrzucenie, wskazując na niedopuszczalność zaskarżenia orzeczeń lekarskich wydawanych przez komisje lekarskie ZUS, albowiem nie podlegają one kontroli sądowoadministracyjnej. Alternatywnie pełnomocnik wskazał, że jeżeli intencją skarżącej było zaskarżenie nieprzyznania jej prawa do otrzymywania świadczenia na podstawie art. 83 ust. 1 ww. ustawy, to skargę należy uznać za przedwczesną, albowiem żadna decyzja w tej sprawie na chwilę wniesienia skargi nie zapadła. Wobec wątpliwości co do intencji skarżącej, została ona wezwana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do sprecyzowania przedmiotu swojej skargi oraz pouczona, że skarga na orzeczenia komisji lekarskich Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest niedopuszczalna. W odpowiedzi na powyższe wezwanie A.K. wskazała, że przedmiotem jej skargi jest bezczynność Prezesa ZUS, albowiem nie została jej przyznana renta. Wskazała na tendencyjne nastawienie organu w kwestii przyznawania świadczeń oraz kolejny raz podkreśliła swoją trudną sytuację. Poinformowała również, że w jej sprawie została wydana w dniu [...] lutego 2014 r. decyzja o odmowie uwzględnienia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012 r., poz. 270), zwana dalej p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1) oraz bezczynność organów w przypadkach określonych m.in. w pkt 1 (pkt 8), tj. bezczynność w wydaniu decyzji administracyjnej. Przechodząc do badania dopuszczalności skargi pod względem trybu i terminu jej wniesienia Sąd zauważa, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W swoim sprecyzowaniu skargi z dnia 21 lutego 2014 r. A.K. wskazała, że przedmiotem jej skargi jest bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o przyznanie renty na podstawie art. 83 ust. ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Ponieważ decyzje zapadłe w takich postępowaniach podlegają kontroli sądowoadministracyjnej na mocy art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., skargi na bezczynność w organu również są przez sądy administracyjne rozpatrywane. Wobec zarzutu bezczynności stronie skarżącej przysługiwały środki przewidziane w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) tj. zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu, co ma miejsce w niniejszej sprawie - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wskazane środki prawne, tj. zażalenie do organu wyższego stopnia lub wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, stanowią środki zaskarżenia, w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a., a więc dopiero po ich wyczerpaniu – czyli w rozpatrywanym przypadku – wniesieniu do Prezesa ZUS wezwania do usunięcia naruszenia prawa w postaci rozpatrywania jej sprawy z uchybieniem terminom przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego – skarżąca mogła skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Prezesa ZUS. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca takie wezwanie złożyła przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, zatem należy uznać należy, że nie wyczerpała środków zaskarżenia. Wobec powyższego skarga w niniejszej sprawie jest przedwczesna. Na marginesie wskazać należy, że odrzucenie niniejszej skargi nie zamyka skarżącej drogi do dochodzenia swoich roszczeń. Jak wskazała skarżąca, w jej sprawie została wydana decyzja z dnia [...] lutego 2014 r., od której przysługuje jej wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez Prezesa ZUS, co jak wynika z treści pisma, skarżąca uczyniła. Jeśli i z decyzją wydaną w wyniku wskazanego środka odwoławczego skarżąca nie będzie się zgadzać, wtedy będzie przysługiwało jej prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd, działając w oparciu o przepisy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.