II SAB/Wa 15/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. I. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie przetwarzania danych osobowych - odrzucić skargę - W dniu [...] grudnia 2025 r. (data stempla pocztowego) J. I. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych oraz danych osobowych reprezentowanej przez nią K. I. polegające na udostępnieniu jej danych osobowych w postaci numeru telefonu, adresu i grafizmu podpisu oraz danych osobowych K. I. w postaci adresu zamieszkania przez Burmistrza Gminy [...] W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność, bowiem została wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, że w wyniku rozpatrzenia skargi Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wydał w dniu [...] lipca 2025 r. nr [...] decyzję, którą odmówił uwzględnienia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 P.p.s.a.). Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu do wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi pomimo wezwania (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia którejkolwiek z wymienionych wyżej przesłanek niedopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Mając na uwadze powyższe regulacje normatywne, jak i opisane wyżej okoliczności faktyczne Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna. Zasadniczym celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, a więc załatwienie sprawy. W związku z powyższym, nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność w danej sprawie w sytuacji, gdy została ona załatwiona. Pogląd taki przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, w której stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Skarga na bezczynność skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Podkreślić przy tym należy, że ocena wystąpienia stanu opieszałości organu administracji powinna być dokonywana przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi. Skoro zatem w realiach rozpoznawanej sprawy, w chwili wniesienia skargi ([...] grudnia 2025 r.) nie występował zarzucany skargą stan bezczynności, ponieważ postępowanie w sprawie rozpoznania skargi z dnia [...] kwietnia 2021 r. na przetwarzanie danych osobowych zostało zakończone wydaniem przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzji z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...], którą odmówił uwzględnienia wniosku, to w kontekście wskazanej wyżej uchwały brak jest w ocenie Sądu podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd administracyjny w niniejszej sprawie, w zakresie stwierdzania o tym, czy organ administracji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu skargi dotyczącej przetwarzania danych osobowych (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Z uwagi na stan sprawy, wniesiona skarga nie mogła zmierzać do uchylenia zarzucanego stanu opieszałości organu administracyjnego, a zatem, nie mogła realizować przedstawionego wyżej celu tej skargi (jej istoty) co uzasadniało jej odrzucenie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 26/20). Wniesienie w takim przypadku skargi na bezczynność, niezależnie od uprzedniego wystosowania ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a., stanowi przeszkodę w merytorycznym jej rozpoznaniu przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 269 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobligowany był odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., o czym orzekł jak w sentencji postanowienia.