II SAB/Wa 152/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA - Bronisław Szydło, Protokolant - Marek Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. O. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 27 maja 2006 r. (data doręczenia 29 maja 2006 r.) o wykupienie lokalu mieszkalnego p o s t a n a w i a - odrzucić skargę - Skierowaniem z dnia [...] lipca 1998 r. nr [...], zezwolono [...] R. O. na tymczasowe zakwaterowanie wraz z byłą żoną W. O. w lokalu na ul. [...]. Pismem z dnia 27 maja 2006 r. (data doręczenia 29 maja 2006 r.), skarżący zwrócił się do Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o przekształcenie powyższego lokalu, bowiem - jak podał - jest on zainteresowany jego wykupem. Po rozpatrzeniu wniosku Dowódcy [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 19 ust. 1 i 5 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 17 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 41, poz. 398), umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania R. O. w lokalu mieszkalnym, jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu podał, że skarżący w dniu 5 września 1996 r. złożył wniosek o przydział osobnej kwatery stałej w garnizonie W. i do chwili obecnej powyższy wniosek nie został rozpatrzony. W myśl art. 19 ust. 6 cytowanej już wyżej ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, listy oczekujących na przydział osobnej kwatery stałej prowadzone do dnia 30 czerwca 2004 r., stają się wnioskami dowódcy jednostki wojskowej, o których mowa w art. 24 cytowanej powyżej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r. i realizowane są w pierwszej kolejności. W związku z wnioskiem z dnia 27 maja 2006 r. ustalono, że skarżący został wyznaczony z dniem [...] lipca 2005 r. do pełnienia służby w [...] w P. Z kolei stosownie do treści art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Dyrektor oddziału regionalnego Agencji, właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko lub w miejscowości pobliskiej. Zatem organ nie jest właściwy - jak podano - do rozpatrzenia wniosku skarżącego, bowiem nie zajmuje on stanowiska w garnizonie podległym temuż organowi terytorialnie. W dniu 27 października 2006 r. R. O. złożył do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej odwołanie od powyższej decyzji. W międzyczasie Dyrektor Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 19 ust. 1 i 5 i art. 18 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw oraz art. 13 ust. 6 ustawy zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, umorzył postępowanie o przydział osobnej kwatery stałej w garnizonie W. dla skarżącego, z jego wniosku z dnia 5 września 1996 r. Tymczasem Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2006 r. nr [...], a kolejną decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]. Pismem z dnia 5 listopada 2007 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o wykupienie mieszkania mieszczącego się w W. przy ul. [...], na co otrzymał negatywną odpowiedź za pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...]. Ponowie zatem zwrócił się do tego samego organu z wnioskiem z dnia 5 grudnia 2007 r. o wykupienie powyższego mieszkania, zaś organ w odpowiedzi pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] stwierdził, że nie ma takiej możliwości prawnej. W dniu 30 kwietnia 2008 r. skarżący złożył odwołanie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej od pism z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] i z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] akcentując, że organ do chwili obecnej nie wydał decyzji w sprawie jego wniosku z dnia 27 maja 2006 r. (data doręczenia 29 maja 2006 r.) o wykupienie lokalu. Dyrektor Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej pismem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] odpowiedział, że zaskarżone pisma nie są decyzjami i w związku z tym nie przysługuje na nie odwołanie. Kolejnym pismem z dnia 15 maja 2008 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o rozpatrzenie jego wniosku o wykupienie mieszkania konstatując jednocześnie, że wydane poprzednio przez organ decyzje nie dotyczą spornego przedmiotu sprawy. Natomiast Dyrektor Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] ponownie wskazał, że nie jest możliwe wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w spornym lokalu dodając jednocześnie, iż nie jest też możliwe prawo do wykupienia lokalu, będącego kwaterą zastępczą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący R. O., po sprecyzowaniu jej pismami z dnia 22 lipca 2008 r., 25 września 2008 r. i 29 września 2008 r., zarzucił Dyrektorowi Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej bezczynność w zakresie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 27 maja 2006 r. (data doręczenia 29 maja 2006 r.) stwierdzając, że otrzymał od organu jedynie pismo z dnia 31 lipca 2006 r. o dostarczenie niezbędnych dokumentów i żadne z wyżej wymienionych decyzji organu oraz jego pism, nie czynią zadość uwzględnienia złożonemu wnioskowi. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że nie jest możliwe wydanie decyzji o prawie do zamieszkiwania w spornym lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności rozważeniu przez Sąd podlegała kwestia ewentualnego wyczerpania przez R. O. przysługujących mu w sprawie środków zaskarżenia. Zauważyć należy, że stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W kodeksie postępowania administracyjnego przewidziana została w art. 37 § 1 możliwość wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ administracji publicznej. Zażalenie to służy do organu administracyjnego wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności i należy do środków zaskarżenia przewidzianych w cytowanym już wyżej przepisie art. 52 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego, jednak pod warunkiem, że środek ten przysługiwał stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Taki środek zaskarżenia w przypadku bezczynności organu przysługuje stronie, ale tylko wówczas, gdy nad organem pozostającym w bezczynności jest organ administracji publicznej wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 480/06). Natomiast stosownie do treści art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 41, poz. 398), w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych Agencji organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów k.p.a. jest Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. A zatem złożenie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do tego organu jest warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność dyrektora oddziału regionalnego WAM złożonej do sądu administracyjnego. Zatem w sytuacji, w której skarżący oceniłby, że jego wniosek z dnia 27 maja 2006 r. nie został przez organ rozpoznany w przewidzianej prawem formie, powinien złożyć do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zażalenie na nierozpoznanie przedmiotowego wniosku w terminie. Tymczasem dopiero w dniu 30 kwietnia 2008 r. skarżący skierował do Prezesa WAM pismo, którego treść wskazuje, że mogłoby ono zostać ewentualnie potraktowane jako zażalenie złożone w trybie art. 37 kpa. Nie można jednak wykluczyć, że intencją R. O. było przede wszystkim wniesienie odwołania od dwóch pism Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz z dnia [...] grudnia 2007 r. Zauważyć należy, że dokładna analiza intencji skarżącego związanych z pismem z dnia 30 kwietnia 2008 r., nie jest w niniejszej sprawie kluczowa. Otóż, gdyby nawet uznać, że powyższe pismo wypełnia ewentualnie przesłanki konieczne do uznania go za zażalenie w trybie art. 37 kpa, to i tak skarga podlegać będzie odrzuceniu. Jest ona bowiem niedopuszczalna z innego, zasadniczego powodu. Z nadesłanych do sprawy akt wynika, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - odnosząc się do pisma skarżącego z dnia 27 maja 2006 r. o przekształcenie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] - pismem z dnia 31 lipca 2006 r. wezwał R. O., do nadesłania niezbędnych do rozpoznania wniosku dokumentów. Następnie wskazanymi już w stanie faktycznym uzasadnienia wyroku, pismami z [...] i [...] 7 grudnia 2007 r. oraz z [...] maja 2008 r. i z [...] czerwca 2008 r. organ odpowiedział skarżącemu - co prawda, niezgodnie z jego wolą - na wniosek z dnia 27 maja 2006 r. (data doręczenia 29 maja 2006 r.). Zatem, zdaniem Sądu, organ nie pozostawał w bezczynności w chwili złożenia przez R. O. w dniu 9 czerwca 2008 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazać bowiem należy, iż w sprawie skargi na bezczynność organu przedmiotem postępowania jest ustalenie, czy w dniu wniesienia skargi organ dopuścił się bezczynności, a w niniejszej sprawie organ wystosował do skarżącego powyższe pisma i dodać należy, że w sprawie skargi na bezczynność organu sąd nie ocenia prawidłowości wydanego aktu. Akt ten może być przedmiotem oceny zgodności z prawem tylko wówczas, gdy zostanie zaskarżony do sądu. Reasumując, skoro przed złożeniem skargi organ wydał powyższe pisma, to organ nie pozostawał w bezczynności, a zatem skarga wniesiona przez skarżącego w dniu 9 czerwca 2008 r. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.