II SAB/Wa 157/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-17
Skład orzekający: Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oddział spółki akcyjnej, który nie posiada osobowości prawnej, może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Oddział spółki akcyjnej, mimo że może być wyodrębniony organizacyjnie, nie posiada odrębnej podmiotowości prawnej ani zdolności sądowej. Stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być wyłącznie spółka akcyjna jako osoba prawna. W związku z tym, skarga skierowana przeciwko oddziałowi spółki akcyjnej podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. z powodu braku zdolności sądowej strony pozwanej.Stan faktyczny
Skarżący wystąpili do oddziału spółki akcyjnej z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Po bezczynności organu złożyli skargę do WSA w Warszawie. Organ w odpowiedzi wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc m.in. brak osobowości prawnej oddziału i jego niepodleganie ustawie o dostępie do informacji publicznej. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono stronie skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu całego uiszczonego wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. H. i E. H. na bezczynność [...] S.A. Oddział w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić stronie skarżącej – L. H. i E. H. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu całego uiszczonego wpisu od skargi.
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. L. H. i E. H., reprezentowani przez pełnomocnika r. pr. L. B., wystąpili do [...] S.A. Oddział w W., w trybie ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 ze zm.), o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy wskazanych we wniosku linii elektroenergetycznych.
Pismem z dnia 26 lutego 2013 r. L. H. i E. H., reprezentowani przez pełnomocnika r. pr. L. B., złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...] S.A. Oddział w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę [...] S.A. Oddział w W. wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Pełnomocnik organu podniósł, m.in. że oddział Spółki nie posiada osobowości prawnej, który to przymiot posiada wyłącznie Spółka oraz że Spółka nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a zatem nie jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dodatkowo pełnomocnik organu wskazał, że żądane przez skarżących informacje nie dotyczą informacji o sprawach publicznych, ale informacji prywatnych, które mogą służyć skarżącym w ich indywidualnej sprawie, w konsekwencji informacje o takim charakterze nie mają cech publicznych, lecz wyłącznie prywatny, co uzasadnia oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.
Osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) (art. 25 § 1 P.p.s.a). Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (art. 25 § 2 P.p.s.a). Zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 25 § 3 P.p.s.a). Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (art. 25 § 4 P.p.s.a).
Zgodnie z treścią art. 32 P.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
W przedmiotowej sprawie stronami postępowania są skarżący – L. H. i E. H. oraz [...] S.A. Oddział w W., na którą wskazała strona skarżąca w skardze, jako na organ zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji publicznej.
Przed przystąpieniem do badania zasadności skargi Sąd zobowiązany jest do zbadania zdolności sądowej stron biorących udział w postępowaniu sądowym. Zatem w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy oddział spółki akcyjnej posiada zdolność sądową.
Spółka akcyjna osobą prawną staje się z chwilą wpisania jej do rejestru, tj. Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (art. 306 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 ze zm.).
Kodeks spółek handlowych nie reguluje kwestii tworzenia oddziałów spółek akcyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jednak na możliwość posiadania przez przedsiębiorcę (spółkę akcyjną) oddziałów wskazują przepisy ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.), tj. art. 5 pkt 4, zgodnie z którym przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym – t. j. Dz. U. z 2007 r. nr 168, poz. 1186 ze zm.). Pomimo jednak organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego wyodrębnienia oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, bowiem podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy (por. A. Janiak. Komentarz do art. 436 Kodeksu cywilnego, pub. LEX, 2012 nr 128071).
Z powyższego wynika, że osobowość prawną, a co za tym idzie zdolność sądową, posiada jedynie spółka akcyjna, co oznacza, że tylko spółka akcyjna może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W realiach niniejszej sprawy stroną postępowania może być wyłącznie [...] S.A. z siedzibą w L.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że niewłaściwe określenie podmiotu, którego bezczynności dotyczy skarga, nie jest brakiem formalnym skargi, ani też brakiem podlegającym uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 31 P.p.s.a. Wezwanie do uzupełnienia wskazanych braków byłoby możliwe tylko wówczas, gdy nabycie zdolności sądowej związane jest z dokonaniem określonej czynności takiej jak wpis do rejestru, a dokonanie tej czynności uzależnione jest od woli podmiotu niemającego zdolności sądowej (tak: M. Niezgódka-Medek, teza 1 do art. 31 – B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex 2011). Z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Reasumując, skoro oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej, to nie może występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.
O zwrocie wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło