II SAB/Wa 161/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-14
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Iwona Maciejuk, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o wszczęcie procedury przewidzianej w art. 9 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, jeśli procedura ta może być wszczęta wyłącznie z urzędu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może dopuścić się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, jeśli wniosek ten dotyczy wszczęcia postępowania, które z mocy prawa może być zainicjowane wyłącznie z urzędu. W takim przypadku wniosek strony nie zobowiązuje organu do działania, a tym samym brak reakcji organu na taki wniosek nie stanowi bezczynności w jego rozpoznaniu.Stan faktyczny
Skarżąca S. A. złożyła wniosek do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o wszczęcie procedury przewidzianej w art. 9 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, zarzucając uchybienia w postępowaniu doktorskim prowadzonym przez Radę Wydziału. Po wielokrotnych próbach uzyskania odpowiedzi i złożeniu ponaglenia, skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając mu rażące naruszenie prawa i zwłokę w rozpoznaniu wniosku. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, że nie uznał za zasadne przeprowadzenia oceny Rady Wydziału w obecnej kadencji, a procedura z art. 9 ustawy nie jest wnioskowa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Andrzej Góraj (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2018 r. sprawy ze skargi S. A. na bezczynność Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2016 r. - oddala skargę -
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy skarżąca – [...]. U [...] S. A. złożyła szereg zarzutów nierzetelności naukowej przeciwko [...] C. A. w jego postępowaniu doktorskim prowadzonym przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...]. Centralna Komisja przeprowadziła wówczas stosowne postępowanie wyjaśniające dot. stawianych zarzutów. Centralna Komisja uzyskała także pisemne wyjaśnienia Wydziału [...] Uniwersytetu [...], która przeprowadziła postępowanie wyjaśniające za pośrednictwem specjalnej komisji wydziałowej. Rada Wydziału [...] na podstawie ustaleń komisji wydziałowej uznała zarzuty nierzetelności naukowej stawiane [...] C. A. za bezzasadne. Dziekan Wydziału [...] specjalnym pismem z [...].10.2015 r. poinformowała [...] S. A. o stanowisku Rady w przedmiocie zarzutów. Podobnie Centralna Komisja po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie podzieliła opinii [...] S. A. o zasadności zarzutów nierzetelności naukowej stawianych doktorantowi C. A. Centralna Komisja wystosowała w tej sprawie specjalną pisemną odpowiedź z października 2016 r. [...] do Kancelarii Adwokacko- Radcowskiej [...] sp. Partnerska Państwa (pełnomocników S. A.). Podobnie niezasadność kolejnych zarzutów S. A. dot. postępowania doktorskiego przeprowadzonego przez Radę Wydziału [...] została wyjaśniona przez Dziekan Wydziału [...] pismem z [...].03.2017 r. do CK.
Skarżąca złożyła wówczas kolejny wniosek w dniu [...] listopada 2016r. - tym razem o wszczęcie w stosunku do Wydziału [...] procedury przewidzianej w art. 9 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r. poz. 882, 1311, z 2017 r. poz. 859,1530), z powołaniem się na uchybienia jakoby popełnione w postępowaniu doktorskim C. A. prowadzonym przez Radę Wydziału [...].
Skargę na bezczynność Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w przedmiocie wniosku strony z dnia [...].11.2016 r. o wszczęcie procedury opisanej w art. 9 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t.j. Dz.U.2017, poz. 1789) wywiodła do tut. Sądu S. A., wnosząc o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i to z rażącym naruszeniem prawa, o zobowiązanie organu do dokonania czynności - rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...].11.2016 r. o wszczęcie procedury opisanej w art. 9 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tj. Dz. U. 2017, poz. 1789), i o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniosła, ze pismem z dnia [...].02.2017 r. zwróciła uwagę organu na fakt nieotrzymania odpowiedzi na pismo z dnia [...].11.2016 r. Jednocześnie skarżąca poinformowała organ o uchwale nr [...] Konwentu Rzeczników przy Ministrze Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2016 r.
W piśmie z dnia [...].06.2017 r., w związku z wyborem nowego Przewodniczącego organu, skarżąca wniosła o to, aby Prezydium organu powróciło do jej wniosku na posiedzeniu, które miało odbyć się w dniu [...].06.2017 r.
W związku z brakiem odpowiedzi organu na pismo z dnia [...].06.2017 r., skarżąca I pismem z dnia [...].10.2017 r. ponownie zwróciła się do organu o udzielenie odpowiedzi na pismo z dnia [...].11.2016 r., wskazując jednocześnie że z informacji znajdującej się na stronie internetowej organu wynika, że w dniu [...].09.2017 r. odbyło się kolejne posiedzenie Prezydium organu. Jak podniosła dalej, pismo skarżącej z dnia [...].10.2017 r. również pozostało bez odpowiedzi ze strony organu.
Pismem z dnia [...].11.2017 r. na podstawie art. 37 § 3 pkt. 1 w zw. z art. 37 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 k.p.a. skarżąca wniosła ponaglenie na bezczynność organu. Skarżąca nie została poinformowana przez organ czy ww. ponagleniu został nadany bieg.
Reasumując wskazała, że mimo upływu 1 roku i 3 miesięcy od skierowania do organu pisma z dnia [...].11.2016 r. strona nie otrzymała na nie odpowiedzi, co oznacza że organ dopuścił się bezczynności w postępowaniu. Zgodnie bowiem z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z § 3 tego przepisu załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie organ przekroczył terminy przewidziane prawem kilkukrotnie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, ze sprawa była już wcześniej w tym zakresie badania i zarzuty nie zostały potwierdzone. Wyjaśnił, iż co do zasady Centralna Komisja dokonuje okresowej oceny działalności naukowej Rady Wydziału na podstawie planu kontroli uchwalanego co kadencję. W ramach prowadzonego przez CK postępowania wewnętrznego w sprawie planu kontroli na kadencję 2017-2020 Sekcja [...] wytypowała ostatecznie 4 jednostki. Na posiedzeniu Prezydium Centralnej Komisji w dniu [...] listopada 2017 r. przyjęto przeprowadzenie oceny 4 jednostek w dziedzinie nauk humanistycznych i humanistycznych. Centralna Komisja nie uznała zasadności przeprowadzenia w tej kadencji 2017-2020 oceny Rady Wydziału [...].
Przeprowadzenie nadzwyczajnej kontroli Radę Wydziału [...] musiałyby wynikać z rażących uchybień Wydziału i wysokiej niestaranności. formalnej w procedowaniu. Tymczasem poziom naukowy i sposób przeprowadzania przewodów doktorskich Radę Wydziału [...] nie budzi generalnie zastrzeżeń Centralnej Komisji.
Centralna Komisja wskazała, że ostatnim pismem Przewodniczącego Centralnej Komisji, poinformowała pełnomocników [...]. U [...] S. A., że Prezydium Centralnej Komisji nie uznało ostatecznie za zasadne przeprowadzenia w obecnej kadencji CK 2017- 2020 oceny w.w. Rady Wydziału [...] .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługiwała na uwzględnienie.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wyjaśnienia tego, czym jest bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku.
Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie administracyjne – co do zasady - może zostać wszczęte przez organ z urzędu lub na wniosek.
O tym, w jakich sprawach obowiązywać będą powyższe reguły, i czy będą obowiązywać w sposób łączny czy rozdzielny, decyduje oczywiście ustawodawca w konkretnych ustawach.
Co zaś się tyczy bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku, to oczywistym ( bo wynikającym z zasad logicznego rozumowania ) jest, że organ może takiej bezczynności dopuścić się jedynie w tych sprawach, które wszczynane są na wniosek. Aby bowiem po stronie organu powstał obowiązek działania na wniosek, ustawodawca musi uprzednio nałożyć na organ taki oblig.
A contrario, w sprawach które mogą zostać podjęte przez organ tylko z urzędu, ewentualny wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, nie zobliguje organu do podjęcia żądanych działań. Oczywiście tego rodzaju wniosek, w sprawach wszczynanych z urzędu, może stanowić dla organu pewnego rodzaju impuls do podjęcia danego postępowania. Z treści wniosku organ może bowiem powziąć wiedzę na temat konkretnych zdarzeń, które postanowi wyjaśnić w toku danego postępowania. Mimo tego taki wniosek, nie będzie mógł być uznany de facto za ten, który inicjuje dane postępowanie. W takim więc wypadku, ewentualnie wszczęte przez organ postępowanie, będzie nadal postępowaniem prowadzonym z urzędu a nie na wniosek.
Idąc dalej tym tropem z całą mocą należy podkreślić to, ze wniosek strony o wszczęcie postępowania, które organ może zainicjować wyłącznie z urzędu, nie powoduje powstania po stronie organu obowiązku działania, rozumianego jako rozpoznanie takiego wniosku. To zaś sprawia, iż w takim jak w/w przypadek, nie może skutecznie dojść do bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku strony. Skoro bowiem taki wniosek nie zmuszał organu do działania, to tym samym organ, nie mógł dopuścić się bezczynności w jego rozpoznaniu.
Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy wskazać należało, iż okolicznością niesporną było to, że we wniosku z [...] listopada 2016r. strona domagała się wszczęcia przez organ procedury opisanej w art.9 ustawy z 14 marca 2003r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. 2017.1789.). Sposób sformułowania w/powołanego przepisu nie nastręcza zaś tut. Sądowi żadnych wątpliwości co do tego, że postępowanie prowadzone w omawianym trybie może zostać wszczęte wyłącznie z urzędu. Świadczy o tym dobitnie już chociażby sam początek omawianej normy – "Centralna Komisja dokonuje okresowej oceny...".
Ustawodawca w treści omawianego przepisu nie zawarł stwierdzenia, by okresowa ocena mogła być dokonana przez Centralną Komisję również na wniosek.
Biorąc więc pod uwagę to, ze uprawnienia do wszczynania postępowania na wniosek nie sposób domniemywać, jedyną dopuszczalną interpretacją normy art.9 ustawy z 14 marca 2003r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. 2017.1789.) – pozostającą w zgodzie z zasadą racjonalności ustawodawcy – jest stwierdzenie, że postępowanie w tym trybie organ może wszcząć tylko z urzędu.
Konsekwencją powyższych konkluzji musi więc być stwierdzenie, że organ nie dopuścił się zarzucanej w skardze bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony z dnia [...] listopada 2016r. Przedmiotowy wniosek nie spowodował bowiem powstania po stronie organu obowiązku wszczęcia stosownego postępowania, gdyż procedura opisana w omawianym przepisie, nie ma charakteru wnioskowego.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku, uznając skargę za niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło