II SAB/Wa 161/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi T. W. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] kwietnia 2020 r. 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego T. W. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił bezczynność przy rozpatrywaniu jego skargi z [...] kwietnia 2020 r., w zakresie przetwarzania jego danych osobowych przez I. S.A., zwaną dalej "Spółką". W skardze podniesiono, że sprawa toczy się od [...] kwietnia 2020 r. (moment wniesienia skargi na Spółkę), a ostatnia korespondencja z organem jest datowana na 23 listopada 2020 r. Skargę do Sądu datowano: 20 stycznia 2021 r. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu podniesiono: - skarga Wnioskodawcy wpłynęła do organu [...] kwietnia 2020 r.; dotyczyła nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez: Spółkę; polegała ona na nieuwzględnieniu przez Spółkę żądania Wnioskodawcy, złożonego na podstawie art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4 maja 2016 r. ze zm. oraz Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2) w zakresie uzyskania kopii przetwarzanych przez Spółkę danych; przedmiotowe pismo zainicjowało postępowanie wyjaśniające w sprawie, - [...] maja 2020 r. organ wystąpił do Spółki o ustosunkowanie się do treści skargi oraz złożenie wyjaśnień; o podjętych czynnościach poinformowano Wnioskodawcę pismem z tej samej daty, - 9 czerwca 2020 r. do organu wpłynęły pisemne wyjaśnienia Spółki, - w piśmie z 3 lipca 2020 r. Wnioskodawca wskazał: "dzięki interwencji Urzędu Ochrony Danych Osobowych, IOD Spółki przedstawił mi informacje dot. kalkulacji przekazania pełnej kopii moich danych osobowych (załącznik nr 1)"; prosił jednocześnie organ o ich analizę, - pismem z [...] listopada 2020 r. Wnioskodawca zwrócił się do organu o wytoczenie powództwa na rzecz jego osoby - przeciw Spółce, - [...] listopada 2020 r. organ wystąpił do Spółki o złożenie uzupełniających wyjaśnień; o podjętych czynnościach poinformowano Wnioskodawcę pismem z tej samej daty, - 8 grudnia 2020 r. wpłynęło do organu pisemne wyjaśnienia Spółki, - wobec konieczności dalszego ich uzupełnienia, organ - [...] lutego 2021 r. - ponownie wystąpił do Spółki o złożenie wyjaśnień - niezbędnych do wydania decyzji administracyjnej w sprawie; o podjętych czynnościach również poinformowano Wnioskodawcę - pismem z tej samej daty, - organ w żadnym razie nie uchylał się więc od podjęcia stosownych czynności w sprawie; przeciwnie - przedsięwziął przewidziane prawem czynności, służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu jej okoliczności faktycznych i zebraniu materiału dowodowego, potrzebnego do rozstrzygnięcia decyzją administracyjną, - 20 stycznia 2021 r. Wnioskodawca przesłał - poprzez platformę e-PUAP - adresowaną do Sądu skargę na bezczynność organu; nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia środka zaskarżenia - w postaci ponaglenia, na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej K.p.a.; stosownie do dyspozycji art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy; zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 37 § 3 pkt 2 K.p.a. - w zw. z art. 52 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Wnioskodawca winien był w pierwszej kolejności wnieść, na podstawie wyżej wspomnianego przepisu K.p.a., ponaglenie do organu prowadzącego postępowanie wraz z uzasadnieniem; autor ponaglenia powinien opisać sytuację i wyjaśnić, dlaczego ocenia ją jako niezgodny z prawem stan bezczynności organu; dopiero po rozpatrzeniu przez organ wniesionego ponaglenia, na wskutek wyczerpania przysługujących środków zaskarżenia, Wnioskodawca mógłby wnieść skargę do Sądu; art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia uruchomienie drogi postępowania sądowoadministracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia, - skuteczne wnieść skargę na bezczynność organu można więc wyłącznie po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących Wnioskodawcy na mocy przepisów K.p.a. - m.in. poprzez wniesienie przewidzianego tam środka – ponaglenia; Wnioskodawca nie skorzystał zaś z przysługującego mu prawa do wniesienia środka zaskarżenia - w postaci ponaglenia, na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. W dodatkowym piśmie procesowym (k. 63) Wnioskodawca wskazał, że - w jego ocenie - ponagleniem było jego wystąpienie do organu - dotowane na [...] listopada 2020 r. Wedle akt, decyzję w sprawie zainicjowanej skargą Wnioskodawcy wydano [...] lipca 2021 r. (tak k. 113-116 akt administracyjnych) Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej - w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Skargę na bezczynność – co trafnie zauważa organ - można wnieść po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – ponaglenie, w myśl art. 37 § 1 K.p.a. Przy tym chybiony jest pogląd organu, jakoby konieczne było uprzednie rozpatrzenie przezeń ponaglenia. W rozpoznawanym przypadku – wbrew stanowisku organu - uczyniono zadość wymaganiu wniesienia ponaglenia. Słusznie podnosi Wnioskodawca, że jego pismo - datowane na [...] listopada 2020 r. stanowi właśnie formę ponaglenia. Wyrażono w nim bowiem wprost niezadowolenie strony, co do braku działań w jej sprawie. W postępowaniu administracyjnym, czynności procesowe stron, nie reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, nie muszą mieć charakteru sformalizowanego. Przepisy nie zakreślą z kolei wymaganego minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków, wskazanych w art. 37 § 1 K.p.a., w zw. z art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniesieniem skargi. Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Organ administracji publicznej winien zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., oraz podać przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin jej załatwienia (art. 36 K.p.a.). Samo sprostanie tej powinności nie wyłącza jednak możliwości uznania, że organ jest w sprawie bezczynny. Trafnie w odpowiedzi na skargę przywołano istotne w sprawie regulacje normatywne oraz opisano przebieg sprawy. Ponowne ich przytaczanie nie jest zasadne. W opisanym wcześniej stanie faktycznym jest bezsporne, że - w okresie od lipca do wpływu pisma z [...] listopada 2020 r. - organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie ze skargi Wnioskodawcy, ani też wcześniej jej nie zakończył - przez wydanie stosownego orzeczenia. Wystąpił więc w sprawie okres bezczynności organu - w danym zakresie skarga jest zasadna. Jak przyjęto w judykaturze, samo załatwienie sprawy administracyjnej, przed wyrokowaniem sądu, nie wyłącza zasadności orzekania w przedmiocie bezczynności - przed wydaniem decyzji czy innego aktu. Sąd odstępuje wówczas jedynie od zobowiązania organu do wydania orzeczenia w stosownym terminie. Mając jednocześnie na uwadze, że po kilkumiesięcznej przerwie - wobec interwencji Wnioskodawcy - podjęto dalsze czynności, a następnie - przed dniem wyrokowania przez Sąd - zakończono sprawę przez wydanie rozstrzygnięcia bezczynności organu nie można traktować jako mającej charakter rażący. Nie sposób bowiem wnosić, aby celowo uchylał się on od załatwienia danej sprawy bądź działał rażąco niedbale. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 - 2 sentencji wyroku. W pkt 3 orzeczono o zwrocie na rzecz Wnioskodawcy kosztów postępowania - wobec treści art. 200 wskazanej ustawy. ----------------------- 5