II SAB/Wa 163/19

WyrokWSA w Warszawie2019-06-24

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Ewa Kwiecińska, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Okręgowy Inspektor Pracy pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Okręgowy Inspektor Pracy pozostawał w bezczynności, ponieważ nie udostępnił żądanej informacji publicznej ani nie wydał decyzji odmownej w ustawowym terminie. Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ błędnie interpretował przepisy w kontekście wcześniejszych postępowań, co nie świadczyło o złej woli. W związku z tym sąd oddalił wniosek o wymierzenie grzywny.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył skargę na bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej dokumentacji z kontroli. Organ twierdził, że wniosek zmierza do obejścia postępowania administracyjnego i stanowi nadużycie prawa, powołując się na wcześniejsze wnioski i postępowania. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Okręgowego Inspektora Pracy w W. do rozpatrzenia wniosku M. M. z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od Okręgowego Inspektora Pracy w W. na rzecz skarżącego M. M. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Okręgowego Inspektora Pracy w W. do rozpatrzenia wniosku M. M z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w W. na rzecz skarżącego M. M. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. M. M., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dotyczącym dokumentacji z kontroli przeprowadzonych w roku 2015 przez [...] A. K. o numerach 1 do 10. Pełnomocnik wskazał, że wnioskodawca złożył wniosek z takim samym żądaniem [...] listopada 2018 r. Pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie żądanej informacji publicznej w ustawowym terminie, bezpodstawne uznanie, że wniosek zmierza do obejścia postępowania administracyjnego oraz stanowi nadużycie prawa do dostępu do informacji publicznej, brak merytorycznego rozstrzygnięcia złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w wyżej wskazanej części (czy to w drodze jej udostępnienia, czy też w drodze decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania) w ustawowym terminie bez podjęcia jakichkolwiek dalszych działań, a tym samym pozbawienie żądającego możliwości skutecznego zakwestionowania ewentualnie niekorzystnej dla niego decyzji administracyjnej. Wniósł o zobowiązanie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] do rozpoznania wniosku w części dotyczącej przekazania informacji dotyczącej dokumentacji z kontroli przeprowadzonych w roku 2015 przez [...] A. K. o numerach 1 do 10 terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości 15.000 zł, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Pełnomocnik podał, że w odpowiedzi na wniosek Zastępca Okręgowego Inspektora Pracy w [...] pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] poinformował wnioskodawcę, iż brak jest podstaw do wydania odrębnej decyzji administracyjnej dot. udostępnienia żądanej informacji, bowiem wniosek z dnia [...] października 2018 r. i z dnia [...] listopada 2018 r, (oba w przedmiocie udostępnienia tej samej informacji publicznej) dotyczą części dokumentacji z szerokiego zakresu dokumentacji stanowiącej przedmiot pierwotnego wniosku w wyniku którego wydano decyzję dnia [...] czerwca 2018 r. (nr rej. [...]) i w istocie zmierza on do obejścia postępowania administracyjnego. Pełnomocnik podniósł, że stanowisko organu, przedstawione w odpowiedzi na skierowany wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest błędne. Podkreślił, że powoływane przez Zastępcę Okręgowego Inspektora Pracy w [...] wcześniejsze wnioski inicjowane przez M. M. czy [...] S.A. w żaden sposób nie uzasadniają rzekomego, podnoszonego przez organ "nadużywania" prawa, a wskazuje raczej na istniejący problem systemowy związany z realizowaniem przez Okręgowy Inspektorat Pracy w [...] ciążących obowiązków informacyjnych dotyczących swoich pracowników. Pełnomocnik podniósł, że wniosek nie został zrealizowany w prawem przepisanej formie. Organ pozostaje w bezczynności gdyż nie załatwił wniosku skarżącego. Podał, że pismo organu z dnia [...] grudnia 2018 r. nie ma znamion decyzji i za decyzję uznane być nie może. Podkreślił, że podmiotem pozostającym w bezczynności jest organ administracji publicznej, który w sposób szczególny obowiązany jest do przestrzegania zasady praworządności i który wchodzącymi tu w rachubę administracyjnoprawnymi formami działania (czynność materialno-techniczna, decyzja administracyjna) posługuje na co dzień, także przy załatwianiu spraw innego rodzaju, a zatem ma pełne rozeznanie co do ich prawnego znaczenia. Pomimo upływu terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacja publiczna, będąca przedmiotem wniosku, nie została udostępniona w drodze czynności materialno-technicznej, ani też w sprawie nie została wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wobec powyższego należy uznać, że podmiot zobowiązany wciąż pozostaje w bezczynności. Uzasadniając żądanie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i wymierzenie grzywny pełnomocnik skarżącego wskazał na podane przez organ powody niezałatwienia sprawy, sprowadzające się do nieznajdującego uzasadnienia i oparcia w przepisach prawa zarzutu rzekomego nadużycia i obejścia prawa dot. postępowania administracyjnego przez skarżącego. Podniósł, że organ powołuje się na uprzednie wnioski kierowane doń przez skarżącego tudzież podmioty z nim powiązane, wskazując przy tym kategorycznie na "wyjątkowo nieprzychylne nastawienie wnioskodawcy – M. M. oraz [...] S.A. z siedzibą w [...] do Okręgowego Inspektora Pracy w [...] oraz do osoby A. K.". Pełnomocnik skarżącego podniósł, że wymienione przez organ w piśmie wnioski, w tym również wnioski podmiotów innych niż skarżący, nie są "takie same", bowiem ich zakresy są odmienne: dotyczą różnych okresów i różnych informacji. Prawdą jest natomiast, że niektóre z tych wniosków częściowo się pokrywają. Nie uzasadnia to jednak stwierdzenia zawartego w omawianym piśmie, że "nie ma potrzeby udzielenia informacji publicznej wnioskodawcy, który już raz ją otrzymał (...) mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wniosek z dnia [...] października 2018 r. dotyczy części dokumentacji z szerokiego zakresu dokumentacji stanowiącej przedmiot pierwotnego wniosku i w istocie zmierza do obejścia postępowania administracyjnego, w wyniku którego wydano decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r., nr rej. [...] (...)". Pełnomocnik wskazał, że relacje pomiędzy poszczególnymi wnioskodawcami, domagającymi się dostępu do informacji publicznej, nie mogą mieć znaczenia przy rozpoznawaniu poszczególnych wniosków. W szczególności spółka i osoby wchodzący w skład jej organów, to odrębne podmioty prawa, z których każdy dysponuje swoim własnym uprawnieniem do udostępnienia mu informacji publicznej. Każdy wniosek winien być rozpoznany indywidualnie w oparciu o kryteria wynikające z Konstytucji i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podał, że wnioskami z dnia [...] października 2018 r. (złożonym w formie elektronicznej) i z dnia [...] listopada 2018 r. (złożonym w formie pisemnej) M. M. wniósł o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dokumentacji z kontroli przeprowadzonych w roku 2015 przez [...] A. K. o numerach od 1 do 10. Pismem z dnia [...] października 2018 r. nr [...] powiadomiono wnioskodawcę o wydłużeniu terminu rozpoznania wniosku do dnia [...] grudnia 2018 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] udzielono wnioskodawcy odpowiedzi, że informacja, o udostępnienie której wystąpił wnioskodawca, stanowi wycinek informacji publicznej będącej przedmiotem sprawy rozpoznanej przez Okręgowego Inspektora Pracy decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., na mocy której Okręgowy Inspektor Pracy w [...] odmówił podmiotowi, w imieniu którego działa wnioskodawca, udzielenia informacji publicznej w zakresie protokołów z kontroli (bez załączników dołączonych do nich), nakazów oraz wystąpień wytworzonych w roku 2014 i 2015 przez [...] pracy A. K. Organ wskazał, że powyższe oznacza, że w istocie wnioskodawca wystąpił o informację publiczną, co do której wydana została decyzja ostateczna. Dla zobrazowania powyższego organ wskazał m.in., że wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r. (złożonym drogą elektroniczną oraz w formie pisemnej) M. M. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie pełnych dokumentacji z kontroli przeprowadzonych w latach 2012, 2013, 2014 i 2015 przez [...] pracy A. K., na nośniku elektronicznym (CD lub DVD) na adres [...]. S.A. [...], [...]. W dniu [...] czerwca 2016 r. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wydał decyzję znak: [...], w której odmówił M. M. udostępnienia informacji publicznej. Organ uzasadnił swoje stanowisko stwierdzeniem, iż wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji publicznej. W ocenie organu I instancji przetworzony charakter informacji ma miejsce wówczas, gdy jej udostępnienie negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań w celu udostępnienia informacji publicznej. Odwołanie od powyżej wskazanej decyzji złożył M. M., jako członek zarządu Spółki [...] S. A., dnia [...] lipca 2016 r. W przedmiotowym odwołaniu, poza zakwestionowaniem prawidłowości stanowiska zajętego przez organ I instancji w przedmiocie odmowy udostępnienia wnioskodawcy żądanej przez niego informacji. M. M. zmodyfikował swój wniosek i wystąpił o udostępnienie w trybie informacji publicznej protokołów z kontroli (bez załączników dołączonych do nich), nakazów oraz wystąpień wytworzonych w roku 2014 i 2015 przez [...] pracy A. K., powołując się na zawiadomienie złożone do organów ścigania oraz postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową [...] Odwołujący się wystąpił o uwzględnienie odwołania w całości, uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz udostępnienie informacji publicznej. W dniu [...] lipca Główny Inspektor Pracy uchylił decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Kasatoryjną decyzję organ II instancji uzasadnił faktem, iż organ I instancji nie ustalił w sposób prawidłowy osoby wnioskodawcy. Pismem z dnia [...] października 2016 r. M. M. został wezwany przez organ I instancji do sprecyzowania, czy wnioskodawcą w kwestii udzielenia informacji publicznej poprzez przekazanie pełnych dokumentacji z kontroli przeprowadzonych przez [...] pracy A. K. w latach 2012, 2013, 2014 i 2015 jest M. M., czy reprezentowana przez niego [...] S.A. oraz do ewentualnego wskazania sposobu reprezentacji osoby prawnej. Wnioskodawca został również wezwany do sprecyzowania żądania złożonego przez niego wniosku o udzielenie informacji publicznej. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. M. M. wskazał, iż wnioskując o udzielenie informacji publicznej, występował jako członek zarządu [...] S.A. Wnioskodawca wskazał również, iż wnosił o udostępnienie w trybie informacji publicznej protokołów z kontroli (bez załączników dołączonych do nich), nakazów oraz wystąpień wytworzonych w roku 2014 i 2015 przez [...] pracy A.K. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r, znak: [...] Okręgowy Inspektor Pracy w [...] odmówił Spółce udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. W ocenie organu żądane informacje są informacjami publicznym przetworzonymi, albowiem wymagają podjęcia działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłóciłyby normalny tok działania organu i utrudniłyby wykonywanie przypisywanych mu zadań. Okręgowy Inspektor Pracy wskazał, że realizując żądanie wnioskodawcy, należałoby dokonać selekcji protokołów kontroli przeprowadzonych przez [...] pracy A. K. w roku 2014 i 2015, wyszukać wszystkie nakazy i wystąpienia wydane przez A. K. w powyższym okresie, dokonać ich anonimizacji, następnie tak przygotowaną dokumentację zeskanować, nagrać na nośnik informacji elektronicznej, a następnie wysłać wnioskodawcy. Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie, podnosząc iż żądane protokoły z kontroli, nakazy oraz wystąpienia wytworzone w latach 2014 i 2015 przez [...] pracy A. K. nie stanowią informacji publicznej przetworzonej, bowiem anonimizacja dokumentu, polegająca na wykreśleniu z jego treści różnych elementów nie stanowi przetworzenia informacji. Główny Inspektor Pracy w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2017 r., zgodził się z organem I instancji, że przedmiotem wniosku Spółki jest informacja publiczna przetworzona. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu 1 instancji, iż w niniejszej sprawie nie Istnieje szczególny interes publiczny w udzieleniu żądanej informacji publicznej przetworzonej. Skargę na wskazaną powyżej decyzję złożyła skarżąca Spółka. Organ wskazał, że w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej został spełniony. Jednocześnie Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że wyselekcjonowanie wnioskowanych informacji wymagałoby znacznego nakładu pracy, bowiem konieczne byłoby zapoznanie się z treścią każdego z tych dokumentów, a taki nakład pracy daje podstawy do zakwalifikowania żądanych informacji do kategorii informacji publicznej przetworzonej. WSA w Warszawie podkreślił ponadto, że skarżąca spółka, wzywana do wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, ograniczyła się jedynie do kwestionowania charakteru prawnego żądanej informacji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła [...] S.A. z siedzibą w [...] W wyroku z dnia 26 marca 2018 r, sygn. akt I OSK 2349/17 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie oraz decyzje organów obu instancji oraz zasądził na rzecz skarżącej Spółki koszty postępowania. W uzasadnieniu NSA wskazał, że organy obu instancji, podnosząc w uzasadnieniach wydanych przez siebie decyzji, że udostępnienie żądanej informacji łączy się ze znacznym nakładem pracy, nie powołały się na żadne konkretne dane dotyczące ilości przeprowadzonych przez A. K. kontroli i orientacyjnej przynajmniej ilości dokumentów wygenerowanych w związku z tymi kontrolami. NSA podniósł, że organy obu instancji ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że inspektorzy pracy przeprowadzają średnio kilkadziesiąt kontroli rocznie. Skoro informacja ta nie dotyczy konkretnie A. K., to nie jest możliwa ocena, czy słusznie przyjęto, ze żądana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr rej. [...] Okręgowy Inspektor Pracy w [...] odmówił skarżącej Spółce udzielenia informacji publicznej w zakresie protokołów z kontroli (bez załączników dołączonych do nich), nakazów oraz wystąpień wytworzonych w roku 2014 i 2015 przez [...] pracy A. K. Organ wskazał, że przedmiotowa decyzja została przez wnioskodawcę zaskarżona do Głównego Inspektora Pracy. Organ podniósł nadto, że wniosek z dnia [...] października 2018 r. dotyczy części dokumentacji z szerokiego zakresu dokumentacji stanowiącej przedmiot pierwotnego wniosku i w istocie zmierza do obejścia postępowania administracyjnego, w wyniku którego wydano decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r., nr rej. [...]. Dodatkowo wskazano, mając na uwadze liczbę postępowań zainicjowanych czy to przez M. M., czy to przez [...] S.A., której to spółki M. M. jest członkiem zarządu, że wniosek z dnia [...] października 2018 r. stanowi nadużycie prawa do dostępu do informacji publicznej. Nie zachodzą zatem podstawy do wydania w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej - w przeciwnym razie funkcjonowałyby w obrocie prawnym dwie decyzje dotyczące tego samego zakresu sprawy (jak wskazano powyżej, zakres jednej sprawy zawiera się w zakresie sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną). Organ wskazał nadto, że z rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie organ podnosi, że w ogóle nie ma potrzeby wydawania decyzji administracyjnej, w związku z czym organ w stanie bezczynności nie pozostaje. Jeżeli zaś Sąd uznałby, że organ pozostawał w bezczynności, to z całą pewnością nie jest możliwe stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a tym bardziej niezasadne jest żądanie wymierzenia grzywny. Organ wniósł o załączenie do niniejszego postępowania akt, w tym akt administracyjnych, spraw zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie Wydział VIII Zamiejscowy w Radomiu o sygn. akt VIII SAB/Wa 31/17 oraz o sygn. akt VIII SABA/\/a 29/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga na bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku M. M. z dnia [...] października 2018 r. (ponowionego [...] listopada 2018 r.) w zakresie dotyczącym dokumentacji z kontroli przeprowadzonych w roku 2015 przez [...] A. K. o numerach od 1 do 10 jest dopuszczalna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę pogląd ten pozostaje aktualny także w obecnym stanie prawnym. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie u.d.i.p. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm.), zwana dalej u.d.i.p., służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] jest zatem podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych, w tym m.in.treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). W świetle powyższego, nie budzi wątpliwości, że żądanie zawarte we wniosku M. M. z dnia [...] października 2018 r. stanowi żądanie udostępnienia informacji publicznej. W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. W przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, jak wskazane wyżej, strona może zwalczać stan bezczynności w drodze skargi na bezczynność organu w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie wnioskowym na podstawie przepisów u.d.i.p. Rozpatrując skargę na bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku M. M. z dnia [...] października 2018 r. (ponowionego [...] listopada 2018 r.) w zakresie dotyczącym dokumentacji z kontroli przeprowadzonych w roku 2015 przez [...] A. K. o numerach od 1 do 10 Sąd stwierdził, że była ona zasadna w chwili jej wniesienia, jak również pozostaje zasadna w dniu orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w niniejszej sprawie. Organ nie udostępnił bowiem wnioskodawcy żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, jak też nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia wnioskodawcy żądanej informacji, zatem pozostawał w bezczynności. Termin 14 dni od dnia wniesienia wniosku upłynął w dniu [...] listopada 2018 r. Wskazania przy tym wymaga, że przepis art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie stanowi podstawy do przedłużenia przez organ terminu do rozpatrzenia wniosku. Nadto, ustawodawca wprost wskazał w tym przepisie, że podmiot obowiązany, stosując ten przepis, powinien zawiadomić o terminie, w jakim udostępni informację. W sprawie niniejszej organ nie udostępnił wnioskodawcy informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Odnosząc się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę, Sąd wskazuje, że argumentacja ta nie stanowi podstawy do oddalenia skargi M. M. na bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku M. M. z dnia [...] października 2018 r. w zakresie dotyczącym dokumentacji z kontroli przeprowadzonych w roku 2015 przez [...] A. K. o numerach od 1 do 10. Z przedstawionych przez organ w odpowiedzi na skargę informacji wynika, że w istocie nie można mówić o tożsamości podmiotowej i przedmiotowej sprawy z wniosku M. M. z dnia [...] października 2018 r. ze sprawą przedstawioną w odpowiedzi na skargę zainicjowaną wnioskiem z [...] maja 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w której wydane zostały decyzje administracyjne i zapadł przywołany przez organ wyrok NSA z dnia 26 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 2349/17. Wymieniony przez organ wniosek z [...] maja 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej miał dużo szerszy zakres, jak wskazano w odpowiedzi na skargę, niż wniosek z dnia [...] października 2018 r., którego dotyczy niniejsze postępowanie, a nadto, podmiotem wnioskującym [...] maja 2016 r., wobec którego organ wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej był, jak wynika z odpowiedzi na skargę, a także ze znanego Sądowi z urzędu wyroku NSA z dnia 26 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2349/17, inny podmiot, tj. [...] S.A. Brak było w tych okolicznościach podstaw do przyjęcia, że wniosek z [...] października 2018 r. został już rozpatrzony poprzez wydanie decyzji. Podniesiona w odpowiedzi na skargę okoliczność, że M. M. występował wówczas jako członek zarządu powołanej Spółki, nie oznacza, że można mówić o złożeniu wniosku z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej przez ten sam podmiot. Z wniosku z dnia [...] października 2018 r. bezspornie wynika, że został on złożony przez M. M. we własnym imieniu a nie w imieniu Spółki. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje zaś – z zastrzeżeniem art. 5 – "każdemu", stosownie do art. 2 ust. 1 u.d.i.p. W tych okolicznościach, obowiązkiem organu było rozpatrzenie wniosku M. M. z [...] października 2018 r. o udostępnienie żądanej informacji publicznej zgodnie z zasadami określonymi w u.d.i.p. Odpowiedź organu z dnia [...] grudnia 2018 r., a zatem udzielona po 2 miesiącach, nie stanowi o udostępnieniu żądanej informacji publicznej, jak również nie może być kwalifikowana jako decyzja o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. W drugim akapicie odpowiedzi organu z [...] grudnia 2018 r. podniesiono, że "nie ma potrzeby udzielania informacji publicznej wnioskodawcy, który już raz ją otrzymał". W istocie, gdyby wnioskodawca otrzymał przed złożeniem wniosku z [...] października 2018 r. żądaną informację publiczną, wówczas skarga na bezczynność nie byłaby zasadna. W tej sprawie jednakże nadesłane przez organ akta sprawy nie potwierdzają, aby organ udostępnił M. M. żądaną we wniosku z [...] października 2018 r. informację publiczną. Nie jest tym samym trafne zawarte w piśmie organu z [...] grudnia 2018 r. stwierdzenie, że nie istnieje w takim przypadku obowiązek wydania decyzji odmownej, którą wnioskodawca mógłby poddać następnie kontroli sądowej. W sprawie niniejszej, z wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jak wynika z odpowiedzi na skargę, nie mamy do czynienia z tożsamością podmiotową i przedmiotową ze sprawą, w której organ wydawał decyzje administracyjne w postępowaniu wszczętym wnioskiem z [...] maja 2016 r. Wobec tego, że wniosek M. M. nie został rozpatrzony w formie przewidzianej przepisami u.d.i.p. w ustawowym terminie, jak też nie został rozpatrzony do dnia orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie, Sąd zobowiązał Okręgowego Inspektora Pracy w [...] do rozpatrzenia tego wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynności Okręgowego Inspektora Pracy w [...] nie można w niniejszej sprawie przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Okoliczności niniejszej sprawy i powody, dla których organ zastosował przepisy u.d.i.p. w taki a nie inny sposób zostały określone wyczerpująco w odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2018 r. na wniosek M. M. o udostępnienie informacji publicznej. Okoliczności te były tego rodzaju, że nie pozwalają przypisać organowi złej woli w rozpatrzeniu wniosku z [...] października 2018 r. Sposób rozumienia przez organ przepisów u.d.i.p. w niniejszej sprawie, w kontekście okoliczności dotyczących postępowania innego podmiotu nie stanowią podstawy przypisania bezczynności organu w niniejszej sprawie charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ dokonując interpretacji przepisów u.d.i.p. pozostawał – w okolicznościach sprawy – w błędnym przekonaniu, że postępowanie prowadzone w sprawie z wniosku innego wnioskodawcy z [...] maja 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej zwalnia go z obowiązku rozpatrzenia wniosku M. M. z [...] października 2018 r. Powyższe nie stanowi podstawy stwierdzenia, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Z tych względów Sąd nie znalazł także podstaw do wymierzenia organowi grzywny. Zgodnie z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6. Użycie przez ustawodawcę w powołanym wyżej przepisie zwrotu "sąd (...) może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach, wskazujących, że bez tej dodatkowej sankcji (dolegliwości finansowej) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej, biorąc pod uwagę argumentację organu zawartą w odpowiedzi na skargę, brak jest podstaw do przyjęcia, że organ nie podejmie po wydaniu wyroku wymaganych u.d.i.p. czynności w przedmiocie wniosku skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O zwrocie kosztów postępowania sądowego w punkcie 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego w wysokości 480 zł oraz opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło