II SAB/Wa 165/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - J. B. w dniu 27 lipca 2010 r. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 lipca 2010 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "ppsa"), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z przytoczonych przepisów wynika, że osobę ubiegającą się o prawo pomocy w zakresie całkowitym obciąża obowiązek wykazania, że znajduje się w takiej sytuacji materialnej, w której nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku prawo pomocy w zakresie całkowitym będzie mogło zostać przyznane. W niniejszej sprawie skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną Z. B. (obecnie w trakcie sprawy o separację), która jest właścicielką mieszkania spółdzielczego o powierzchni 35 m2. Oświadczył, że jego dochód stanowi emerytura, która wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi 2.208 zł netto. W rubryce nr 7 dotyczącej majątku skarżący wskazał, że posiada działkę rekreacyjną leśną o powierzchni [...] m2 oraz oszczędności, w kwocie około 10000 zł. W piśmie z dnia 11 lipca 2010 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku wskazał, że nie zna dochodów swojej żony i nie ma do nich dostępu. Podał, że po połowie z żoną pokrywa koszty energii elektrycznej i mieszkania, a pozostałe koszty są rozliczane odrębnie. Wyjaśnił, że do jego stałych kosztów utrzymania należą wydatki związane z czynszem – 328 zł oraz opłatami za: energię elektryczną – około 70 zł miesięcznie, telewizję kablową, telefon i internet – około 200 zł, wyżywienie 450-600 zł, lekarstwa około 250 zł oraz suplementy diety – około 150 zł. Do stałych wydatków skarżący zaliczył również zakup czasopism – około 75 zł, usługi dentystyczne i protetyczne, wg potrzeb, podatki i koszty energii elektrycznej za działkę rekreacyjną - około 50 zł miesięcznie. Skarżący podniósł, że do wskazanych wyżej wydatków oraz kosztów utrzymania, dochodzą też koszty związane z odwiedzinami rodzeństwa oraz aktywnością społeczną. Natomiast w swoim sprzeciwie z dnia 27 lipca 2010 r. oświadczył, że oszczędności w kwocie 10000 zł zostały zebrane na pokrycie kosztów opieki w ostatniej fazie życia i na koszty pogrzebu. Wskazał, że przez wiele lat pracował za darmo w celu stępienia ostrości postaw ksenofobicznych i antysemickich oraz promocji niektórych gmin z obszaru [...]. W ocenie Sądu, wykazana przez stronę sytuacja materialna w żadnym razie nie uniemożliwia jej poniesienia kosztów ewentualnego ustanowienia adwokata oraz kosztów uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wysokość tych kosztów w zestawieniu ze stałymi dochodami wnioskodawcy oraz faktem, że skarżący dysponuje oszczędnościami w kwocie 10000 zł, a wskazane środki pieniężne nie podlegają zajęciu w trybie egzekucji administracyjnej, czy sądowej, nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dodatkowo należy zauważyć, że skarżący uiścił już wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł. Oczywistym jest, że ponoszenie kosztów postępowania i wydatków związanych z ewentualnym ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego i jego rodziny, ale nie uzasadnia to jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Zdaniem Sądu, taka sytuacja na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzi. Natomiast okoliczności wskazywane przez skarżącego dotyczące prowadzonej przez niego działalności społecznej nie miały wpływu na orzeczenie sądu w przedmiocie prawa pomocy. Jak bowiem wskazano wyżej jedyną przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez wnioskodawcę niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.