II SAB/Wa 169/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-28

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła dokumentów źródłowych potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła dokumentów źródłowych potwierdzających rzeczywistą wysokość miesięcznych wydatków, co uniemożliwia ocenę jej możliwości płatniczych. Samo szacunkowe zestawienie kosztów nie jest wystarczające do jednoznacznego ustalenia, czy strona jest w stanie ponieść koszty postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia dokumentów potwierdzających jego możliwości płatnicze, w tym dowodów wysokości miesięcznych wydatków i wyciągów z rachunków bankowych. Skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów, w szczególności dotyczących miesięcznych wydatków.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. z dnia 10 kwietnia 2014 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 17 stycznia 2013 r o dostęp do informacji publicznej. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W treści formularza wniosku skarżący oświadczył, że w samodzielnie prowadzonym gospodarstwie domowym osiąga dochód miesięczny w wysokości 1.680 zł brutto. Jako źródło dochodu skarżący wskazał umowę o pracę, której kopię (umowa z dnia 28 lutego 2014 r.) załączył do wniosku. Z umowy tej wynika, iż skarżący wykonuje pracę jako pracownik administracyjno – biurowy na pełny etat i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 1.400 zł. Ponadto z umowy tej wynika, iż skarżący wykonuje również roboty publiczne w oparciu o inną umowę, oznaczoną nr [...]. Skarżący złożył również do akt pismo (k.17), w którym dokonał szacunkowego zestawienia miesięcznych kosztów w ten sposób, że całość wydatków oszacował na kwotę 6.926 zł, natomiast środki, którymi aktualnie dysponuje, na kwotę 1.243, 90 zł. Do wniosku skarżący nie dołączył jednak jakichkolwiek dokumentów wskazujących na rzeczywistą wysokość miesięcznych wydatków. Nie przedstawił również wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, a w oświadczeniu złożonym na formularzu wszystkie rubryki dotyczące majątku wypełnił stwierdzeniem "nie posiadam". Z tego powodu, w piśmie z dnia 28 kwietnia 2014 r., skarżący został wezwany do przedstawienia, w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających jego możliwości płatnicze, tj.: dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym za okres ostatnich trzech miesięcy, a także wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, także z tego okresu oraz odpisu zeznania podatkowego za 2013 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył do akt dodatkowe oświadczenie, wyciąg z rachunku bankowego za okres od 7 stycznia 2014 r. do 9 maja 2014 r. oraz kopię odpisu zeznania podatkowego za 2013 r. Skarżący wyjaśnił, że posiadany rachunek bankowy służy mu do opłacania rachunku za telewizję (24,90 zł) i telefon 26 zł. – od 9 maja br. Jednocześnie skarżący oświadczył, że nie opłaca ani czynszu za zajmowane mieszkanie ani też kosztów zużytej wody, energii elektrycznej i ogrzewania mieszkania, ponieważ nie posiada na ten cel wystarczających środków. Stwierdził, że z tego powodu nie przedstawi żądanych w tym zakresie rachunków. Z kolei z przedstawionego odpisu zeznania podatkowego wynika, iż w roku 2013 r,. skarżący osiągnął, z dwóch źródeł przychodu, dochód w łącznej wysokości 16.119,35 zł. Oceniając złożone oświadczenia skarżącego należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 P.p.s.a., w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. Skarżący nie uzupełnił bowiem niewystarczającego do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oświadczenia zawartego w formularzu wniosku. I tak, mimo, iż skarżący, jako źródło utrzymania, podał wynagrodzenie w łącznej wysokości stanowiącej wielokrotność potencjalnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, to nie przedstawił dokumentów źródłowych potwierdzających rzeczywistą, a nie szacunkową wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym. Nie uczynił zadość wezwaniu mimo, iż uprzednio w sposób precyzyjny dokonał zestawienia kosztów. Nie przedstawił przy tym również jakichkolwiek dokumentów, z których treści wynikałoby, że już na obecnym etapie postępowania nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący ograniczył się bowiem do podania kwoty części ponoszonych wydatków. Ponadto nie wyjaśnił jaka jest obecna wysokość zadłużenia z uwagi na brak uiszczania opłat czynszowych za zajmowane mieszkanie. Stwierdził wyłącznie, że opłat tych nie uiszcza mimo, iż korzysta z mieszkania i mediów. Oznacza to, że w niniejszej sprawie dokonanie oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego poprzez zestawienie łącznej kwoty dochodu miesięcznego osiąganego w gospodarstwie domowym z łączną kwotą miesięcznych wydatków jest niemożliwe. Samo zaś szacunkowe zestawienie kosztów nie jest dokumentem wystarczającym do jednoznacznego ustalenia jaką kwotą dysponuje skarżący po odliczeniu niezbędnych wydatków i czy kwota ta pozwala mu na uiszczenie aktualnych i przyszłych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W konsekwencji, odstępując od wykonania wezwania z dnia 28 kwietnia 2014 r., skarżący nie wykazał, czy rzeczywiście - a jeżeli tak, to w jakim zakresie - nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa w zw. z art. 255 i art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło