II SAB/Wa 170/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-06
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w przedmiocie wydania decyzji dotyczących świadczeń emerytalno-rentowych funkcjonariuszy służb mundurowych?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w przedmiocie wydania decyzji dotyczących świadczeń emerytalno-rentowych funkcjonariuszy służb mundurowych. Sprawy te, w tym dotyczące ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego oraz bezczynności organu w tym zakresie, należą do właściwości sądów powszechnych, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy służb mundurowych.Stan faktyczny
R. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Dyrektora Zakładu Emerytalno – Rentowego MSWiA w przedmiocie wydania decyzji dotyczących świadczeń emerytalno-rentowych, w tym ustalenia prawa do emerytury policyjnej i waloryzacji emerytury. Organ administracji odmówił wznowienia postępowania w sprawie świadczeń, wskazując na brak nowych dowodów lub okoliczności. Skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania decyzji w wskazanych przez niego sprawach.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 6 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. L. na bezczynność Dyrektora Zakładu Emerytalno – Rentowego MSWiA w przedmiocie wydania decyzji dotyczących świadczeń emerytalno - rentowych postanawia - odrzucić skargę -
Wnioskiem z dnia 17 grudnia 2011 r. (wpływ do organu 20 grudnia 2011 r.) R. L. wystąpił do Dyrektora Zakładu Emerytalno – Rentowego MSWiA o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego, tj. prawa do emerytury oraz prawa do policyjnej renty inwalidzkiej. Następnie wnioskiem z dnia 11 stycznia 2012 r. R. L. ponownie zwrócił się do organu o wydanie decyzji o ustaleniu prawa do emerytury, o zmianie policyjnej renty inwalidzkiej.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Dyrektor ZER MSWiA, odmówił R. L. wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 1989 r. o ustaleniu prawa do policyjnej renty inwalidzkiej oraz decyzji z dnia [...] czerwca 1989 r. o ustaleniu prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że R. L. ze służby został zwolniony z dniem [...] czerwca 1989 r. i decyzjami z dnia [...] czerwca 1989 r. o ustaleniu prawa do emerytury policyjnej oraz o ustaleniu prawa do milicyjnej renty inwalidzkiej wyliczono podstawę wymiaru świadczeń oraz ich wysokość. Organ wyjaśnił przy tym, że prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu tylko wówczas, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w tej sprawie, zostaną przedstawione nowe dowody lub ujawnione nowe okoliczności. Zdaniem organu, w sprawie z wniosku R. L. nie wystąpiła żadna przesłanka, która uprawniałaby do ponownego ustalenia świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego. Od decyzji tej przysługiwało R. L. prawo złożenia odwołania do Sądu Okręgowego Wydział Ubezpieczeń Społecznych.
Pismami z dnia 13 lutego 2012 r. R. L. wystąpił do organu o ustalenie prawa do świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i wysokości emerytury oraz o ponowne ustalenie wysokości policyjnej renty inwalidzkiej. Natomiast pismem z dnia 20 lutego 2012 r. R. L. zwrócił się do organu o wydanie decyzji o waloryzacji emerytury według stanu na luty 2004 r., 2006 r., 2008 r. do 2011 r.
Pismem z dnia 13 marca 2012 r. R. L. wniósł za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Emerytalno – Rentowego MSWiA skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność tego organu w przedmiocie wydania decyzji o:
1. ustaleniu prawa do emerytury policyjnej z dnia [...] stycznia 1996 r., na podstawie orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW [...] nr [...] oraz decyzji o zmianie policyjnej renty inwalidzkiej,
2. ustaleniu prawa do emerytury policyjnej z dnia [...] kwietnia 2001 r., na podstawie orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA [...] oraz decyzji o zmianie policyjnej renty inwalidzkiej,
3. ustaleniu prawa do emerytury policyjnej z dnia [...] lipca 2011 r., na podstawie orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA [...] nr [...] oraz decyzji o zmianie policyjnej renty inwalidzkiej,
4. waloryzacji emerytury policyjnej z lat 2004 – 2011.
W związku z powyższym, skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w zakresie wskazanym w skardze.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podniósł, że zasady wydawania decyzji waloryzacyjnych świadczeń emerytalnych i rentowych zostały uregulowane w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.), natomiast przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie decyzji wydawanych przez Dyrektora ZER MSWiA mają zastosowanie tylko w sprawach nieuregulowanych w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. Dodatkowo organ wskazał, że R. L. ma ustalone prawo do renty inwalidzkiej, którą otrzymuje, tym samym brak jest podstaw do wydawania kolejnych decyzji ustalających prawo do tego świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie kontroli sądu administracyjnego wykonywania administracji publicznej nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej w skrócie P.p.s.a.), który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych.
W myśl art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach oraz bezczynność organów w tych przypadkach.
Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. Zatem przedmiotem skargi na bezczynność może być wyłącznie bezczynność organów w tych przypadkach, gdy strona ma prawo żądać od organu podjęcia czynności (np. wydania postanowienia, decyzji lub innego aktu), która stanowić może przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego. W związku z tym, nie każda bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych.
W niniejszej sprawie, przedmiotem skargi wniesionej do sądu administracyjnego, skarżący uczynił bezczynność organu sprawie wydania decyzji o ustaleniu prawa do emerytury policyjnej, policyjnej renty inwalidzkiej oraz waloryzacji emerytury policyjnej.
W związku z powyższym, wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, stosowanie do przepisu art. 2 K.p.c. powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, objętymi właściwością sądów powszechnych, są sprawy dotyczące ubezpieczeń społecznych, emerytur i rent, a także sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (art. 476 § 2 i 3 K.p.c.). Również ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) stanowi w art. 32 ust. 4 i 5, że w sprawach dotyczących prawa do zaopatrzenia emerytalnego i świadczeń z tego tytułu oraz w przypadku niewydania przez organ emerytalny decyzji w tych sprawach zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a więc do właściwego sądu powszechnego.
Z powyższego wynika, że zarówno w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu prawa do zaopatrzenia emerytalnego, jak i w sprawie bezczynności organu w tym zakresie właściwy jest sąd powszechny. Skoro w tych sprawach nie jest właściwy sąd administracyjny, to skargę należało uznać za niedopuszczalną, bowiem stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ administracji publicznej wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego i gdy nie ma specjalnej podstawy do zaskarżenia bezczynności organu do sądu powszechnego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło