II SAB/Wa 170/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-25
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Przemysław Szustakiewicz, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Polski Związek Łowiecki, jako zrzeszenie wykonujące zadania publiczne, jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w szczególności czy jego bezczynność w tym zakresie uzasadnia wymierzenie grzywny?Ratio decidendi
Polski Związek Łowiecki, wykonując zadania publiczne na podstawie Prawa łowieckiego, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Bezczynność organu w tym zakresie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ ustąpiła po złożeniu skargi, a organ udzielił odpowiedzi. W związku z tym, sąd oddalił wniosek o wymierzenie grzywny, zasądzając jedynie zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
A.W. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego (PZŁ). Po braku odpowiedzi, złożył skargę na bezczynność organu, domagając się udostępnienia informacji, wymierzenia grzywny i zwrotu kosztów. PZŁ odpowiedział, że udzielił odpowiedzi i kwestionował zasadność stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej do pytań wewnątrzorganizacyjnych, jednak przyznał, że doszło do przekroczenia terminu. Sąd stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalił wniosek o grzywnę.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Zarząd Główny Polskiego Związku Łowieckiego dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku A.W. z dnia [...] stycznia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny. 4. Zasądzono od Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego na rzecz skarżącego A.W. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi A.W. na bezczynność Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. stwierdza, że Zarząd Główny Polskiego Związku Łowieckiego dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku A.W. z dnia [...] stycznia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek o wymierzenie grzywny; 4. zasądza od Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego na rzecz skarżącego A.W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. A.W. zwrócił się do władz naczelnych Polskiego Związku Łowieckiego (dalej: PZŁ) z wnioskiem o udzielnie informacji publicznej w zakresie:
1. liczby członków niestowarzyszonych w poszczególnych okręgach PZŁ,
2. udziału w Krajowym Zjeździe Delegatów PZŁ, w charakterze delegatów niestowarzyszonych członków PZŁ, w jakiej liczbie i jaka była ogólna liczba delegatów,
3. czy w trakcie obrad KZD były poruszane i jakie sprawy członków niestowarzyszonych,
4. czy Zarząd Główny PZŁ lub Naczelna Rada Łowiecka, w okresie od ostatniego KZD do chwili obecnej, wykonywały czynności związane z nadzorem lub inne, nad działalnością zarządów okręgowych w zakresie wykonywania przez członków niestowarzyszonych zadań Zrzeszenia, ich obowiązków i praw wynikających ze Statutu, w tym w zakresie prowadzenia gospodarki łowieckiej,
5. jakie kwoty pieniężne znajdowały się na wszystkich rachunkach bankowych i w kasie Zarządu Głównego PZŁ wg stanów na dzień [...] grudnia 2014,2015 i 2016 roku.
Następnie pismem z dnia 4 marca 2017 r. A.W. złożył skargę na bezczynność Zarządu Głównego PZŁ, z uwagi na brak odprowadzi na jego wniosek. Skarżący wniósł o nakazanie Zarządowi Głównego PZŁ udzielenia informacji poprzez udostępnienie przez zarząd pisma, zawierającego informacje, o które wnosił i kopii dokumentów oraz, na podstawie art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o wymierzenie grzywny w wysokości uznanej przez Sąd, a także o zasądzenie od skarżonego na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Główny PZŁ stwierdził, że pismem z dnia [...] marca 2017 r. udzielił odpowiedzi na zadane przez wnioskodawcę pytania. Nadto, zdaniem Zarządu Głównego PZŁ, wnioskodawca, będący członkiem Polskiego Związku Łowieckiego, ma dwie drogi uzyskania informacji o działalności Związku. Pierwsza - w trybie wewnętrznym. Sposób dostępu do informacji jest odformalizowany i wnioskodawca po uprzednim umówieniu się może przeglądać żądane informacje w siedzibie organu PZŁ. Druga droga uzyskiwania informacji - to tryb przewidziany w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (zwanej dalej u.d.i.p.), przy czym pytania mogą się odnosić wyłącznie do kwestii związanych z zadaniami publicznymi Zrzeszenia, wskazanymi przepisami prawa oraz gospodarowaniem mieniem publicznym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I OSK 1928/14). Organ wskazał, że miał duże wątpliwości, czy tryb z u.d.i.p. jest właściwym do odpowiedzi na zadane przez wnioskodawcę pytania, ponieważ pytania dotyczyły kwestii wewnątrzorganizacyjnych, a nie problematyki związanej z zadaniami publicznymi Zrzeszenia, wskazanymi przepisami prawa, czy gospodarowaniem mieniem publicznym. Organ podniósł, że pomimo przekroczenia terminu do udzielenia informacji publicznej, wniosek A.W. rozpatrzono w pierwszym możliwym terminie. Organ podniósł, że przy ocenie działań organów PZŁ trzeba mieć na względzie, że zarządy okręgowe są organami pracującymi na posiedzeniach, a nie są ciałami wykonującymi swe działania w sposób permanentny. Organy te składają się zarówno z pracowników etatowych związku, jak i osób pełniących swoje funkcje społecznie. Dlatego mogą wystąpić obiektywne przeszkody w rozstrzygnięciu wniosku w terminie przewidzianym ustawą. Zarząd Główny PZŁ składa się z trzech członków z czego dwie osoby pełnią funkcje społecznie. Dlatego pomimo, że doszło do przekroczenia terminów do załatwienia wniosku, w niniejszej sprawie nie można mówić o rażącej bezczynności w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), dalej jako "u.d.i.p.", każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
Natomiast w przepisie art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, ustawodawca dokonał przykładowego wyliczenia informacji, mających przymiot informacji publicznych.
Uwzględniając powyższe, w orzecznictwie przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej, przez którą rozumie się każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Bliższa analiza art. 6 u.d.i.p. wskazuje, że wnioskiem może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk, na dzień udzielenia odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, Lex nr 1264728).
Zgodnie z art. 4 ust.1 pkt 5 u.d.i.p., zobowiązane do udostępniania są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Natomiast stosownie do art. 32 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2013 r., poz. 1226 ze zm.), Polski Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulację liczebności populacji zwierząt łownych. Polski Związek Łowiecki posiada osobowość prawną i działa na podstawie ustawy oraz statutu uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego. Stosownie do art. 34 ustawy - Prawo łowieckie, do zadań Polskiego Związku Łowieckiego należy między innymi prowadzenie gospodarki łowieckiej, współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych zwierząt dziko żyjących, organizowanie szkolenia w zakresie prawidłowego łowiectwa i strzelectwa myśliwskiego, realizacja innych zadań zleconych przez ministra właściwego do spraw środowiska. Polski Związek Łowiecki ma także zagwarantowane ustawowo prawo wyrażania opinii do projektów aktów prawnych przygotowywanych przez ministra właściwego do spraw środowiska w określonych sprawach. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że ustawodawca przekazał zrzeszeniu, jakim jest Polski Związek Łowiecki, na podstawie art. 34 ustawy - Prawo łowieckie, do realizacji niektóre zadania z zakresu administracji publicznej. W konsekwencji Polski Związek Łowiecki, jako podmiot wykonujący zadania publiczne, jest objęty regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Podkreślić należy, że zadania z zakresu administracji publicznej Związek realizuje również przez swoje organy wymienione art. 32a ustawy - Prawo łowieckie oraz w Statucie Polskiego Związku Łowieckiego, stanowiącym załącznik do uchwały [...] Krajowego Zjazdu Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego z dnia [...] lipca 2005 r. w sprawie uchwalenia Statutu Polskiego Związku Łowieckiego. W świetle § 98 przedmiotowego Statutu, zarządy okręgowe są organami Polskiego Związku Łowieckiego, co oznacza, że są również zobowiązane do udzielania informacji publicznych i ich bezczynność w tym zakresie może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego, co potwierdza również orzecznictwo sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. w sprawie I OSK 89/13; wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r. w sprawie I OSK 2745/13; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2013 r. w sprawie I OZ 1155/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 marca 2015 r. w sprawie IV SAB/Gl 13/15; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 lutego 2015 r. w sprawie IV SAB/Wr 2/15; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 12 sierpnia 2014 r. w sprawie II SAB/Rz 39/14).
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Polski Związek Łowiecki jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Natomiast żądana informacja, dotycząca ilości członków niezrzeszonych PZŁ, ich sytuacji oraz poruszania ich sprawa na Krajowym Zjeździe Delegatów oraz finansach PZŁ, stanowi informację publiczną, ponieważ dotyczy organizacji i majątku podmiotu wykonującego zadania publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit a i f u.d.i.p.).
W świetle utrwalonego w orzecznictwie i doktrynie poglądu, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wynika z przeświadczenia, że dany akt w ogóle nie powinien zostać podjęty, a czynność nie powinna zostać dokonana.
Stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy.
Zatem milcząc wobec wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, Zarząd Główny PZŁ w dacie wniesienia skargi na bezczynność do Sądu, pozostawał w bezczynności. Jednakże bezczynność ta ustała wobec udostępnienia żądanej informacji dokonanego pismem z dnia [...] marca 2017 r., tj. w terminie trzydziestu dni od otrzymania skargi. W takiej sytuacji Sąd nie mógł zobowiązać organu do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Jednocześnie w ocenie Sądu, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie wynikała bowiem z lekceważącego stosunku do złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o czym świadczy fakt natychmiastowego udzielenia odpowiedzi na wniosek, po otrzymaniu skargi na bezczynność. Zdaniem Sądu, wymieniona kwalifikowana forma bezczynności winna być zarezerwowana do sytuacji oczywistych, niebudzących wątpliwości i niedających się usprawiedliwiać w żaden sposób. W ocenie Sądu, nie zaistniały również przesłanki do wymierzenia organowi grzywny lub przyznania skarżącemu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pokreślić należy, że grzywna ma przede wszystkim charakter dyscyplinujący, a w dalszej kolejności represyjny i prewencyjny. Wskazane wyżej okoliczności, które doprowadziły do stanu bezczynności, nie skłaniają do uznania, by konieczne było w niniejszej sprawie sięganie po środki prewencyjne i represyjne, zaś wobec ustania bezczynności, cel dyscyplinujący grzywny odpadł.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło