II SAB/Wa 171/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Adam Lipiński, Sędziowie WSA - Eugeniusz Wasilewski, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Prezesa N.B.P. w W. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: - odrzucić skargę - Prezes N. B. P., w piśmie z dnia 18 sierpnia 2008 r., powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), zwrócił się do Ministra Finansów o udostępnienie informacji publicznej poprzez "przedstawienie kryteriów oceny, jakie zastosował Minister Finansów w swoim stanowisku, zaprezentowanym podczas 20 posiedzenia Sejmu RP w dniu 24 lipca 2008 r., w którym stwierdził, że przed cyt.: "(...) nastaniem nowego rządu (...)" wyższe stopy procentowe były cyt.: "(...) pod wpływem rządu (...)" z uwagi na istnienie "osobistych stosunków" rządu " z Prezesem". Wnioskujący wskazał, że udostępnienie informacji powinno nastąpić w formie pisemnej i zostać przesłane na wskazany w piśmie adres. Ponadto Prezes NBP zażądał przekazania kopii dokumentów urzędowych, w szczególności przygotowanych w Ministerstwie Finansów analiz, istniejącego przed "nastaniem nowego rządu" stanu prawnego i faktycznego, które stanowiły podstawę do zajęcia przez Ministra Finansów stanowiska o pozostawaniu wyższych stóp procentowych "pod wpływem rządu" z uwagi na istnienie "osobistych stosunków z Prezesem", przedstawionego podczas 20. posiedzenia Sejmu RP w dniu 24 lipca 2008 r. Minister Finansów, w piśmie z dnia 27 sierpnia 2008 r., będącym odpowiedzią na powyższy wniosek, wyjaśnił, że jest on analogiczny w treści do pisma z dnia 29 lipca 2008 r., na które udzielono już odpowiedzi pismem z dnia 7 sierpnia 2008 r. Ponadto organ podał, że brak jest podstaw do rozpatrzenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądane wcześniej jak i obecnie informacje nie stanowią informacji publicznej, w rozumieniu powołanej ustawy. W dniu 20 września 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga Prezesa N. B. P. na bezczynność Ministra Finansów w sprawie nieudzielenia informacji publicznej, w zakresie wskazanym w piśmie z dnia 18 sierpnia 2008 r. Skarżący wniósł o zobowiązane Ministra Finansów do udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie w terminie 14 dni. W uzasadnieniu skargi, Prezes N. B. P. stwierdził m.in., że żądane informacje i dokumenty stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jego zdaniem, występując o udzielenie informacji, realizuje on prawo do informacji publicznej, które zostało sformułowane w art. 2 ust. 1 i art. 3 pkt 1 i 2 powołanej ustawy. Zdaniem skarżącego, udzielona przez Ministra Finansów odpowiedź nie stanowi odpowiedzi na jego wniosek. Skoro więc Minister Finansów nie podjął, w terminie wskazanym w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stosownych czynności, to skarga na bezczynność jest uzasadniona. W odpowiedzi na skargę, Minister Finansów wniósł : 1) o odrzucenie skargi, jako niedopuszczalnej, gdyż skarżący, pomimo istnienia takiego obowiązku, nie wystąpił do Ministra Finansów z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa lub 2) o oddalenie skargi, w przypadku nieuwzględnienia wniosku z pkt 1, gdyż brak jest podstaw prawnych, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi z przyczyn merytorycznych, co zostało uzasadnione w piśmie z dnia 27 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy podać, że art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) nakłada na sąd administracyjny obowiązek zbadania z urzędu dopuszczalność skargi, tzn. czy nie zachodzi jedna z przesłanek określonych w tym przepisie. Powołany przepis stanowi, że Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach, ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4). Natomiast art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej (...). W dotychczasowym orzecznictwie, sądy administracyjne stosowały wykładnię rozszerzającą powyżej przytoczonego przepisu, uznając, że skoro prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, oznacza to poszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych w stosunku do art. 61 Konstytucji RP. Użyty w art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej zwrot ,,każdemu" oznacza zarówno osoby fizyczne, osoby prawne, jak i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. Zgodnie z art. 227 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, centralnym bankiem państwa jest Narodowy Bank Polski. Przysługuje mu wyłączne prawo emisji pieniądza oraz ustalania i realizowania polityki pieniężnej (...). Organami Narodowego Banku Polskiego są: Prezes Narodowego Banku Polskiego (...). Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (t.j. Dz. U. z 2005 Nr 1, poz. 2 z późn. zm.) stanowi, że NBP posiada osobowość prawną (...). Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 2 powołanej ustawy, Prezes NBP przewodniczy Radzie Polityki Pieniężnej, Zarządowi NBP oraz reprezentuje NBP na zewnątrz. W świetle art. 61 Konstytucji RP, prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem zarówno obywatela, jak i organizacji zrzeszających, które realizowane jest na zasadach, określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wyjątki powinny być interpretowane ściśle. Zarówno z powołanego przepisu Konstytucji RP, jak i przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, wynika zasada udziału obywateli w życiu publicznym, a w szczególności sprawowania nad nim kontroli. Zdaniem Sądu, sam fakt posiadania osobowości prawnej nie przesądza o tym, że podmiot, który ją posiada, może zostać zaliczony do grupy podmiotów uprawnionych do żądania udostępnienia informacji publicznej od władzy publicznej oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Narodowy Bank Polski, jako osoba prawna, reprezentowana na zewnątrz przez Prezesa NBP, nie jest "każdym" w rozumieniu art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że Minister Finansów jest organem mieszczącym się w pojęciu władzy publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu, w pojęciu tym mieści się również NBP. Oznacza to, że są to podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, ale nie w relacjach wzajemnych. Dostęp, czy też przekazywanie pomiędzy nimi, posiadanych informacji publicznych, następuje na podstawie odrębnych przepisów, a w szczególności tych, które dotyczą realizacji przypisanych im zadań określonych w ustawach i aktach wykonawczych. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Reasumując stwierdzić należy, że żądanie przez NBP, reprezentowany przez Prezesa NBP, od Ministra Finansów udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest nieuprawnione, gdyż ustawa ta nie ma w sprawie zastosowania. Sąd zbadał także zdolność sądową Prezesa NBP, o której mowa w art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie Prezes NBP nie mógł występować jako organ wewnętrzny NBP, a jedynie jako podmiot reprezentujący osobę prawną, którą jest NBP. Prezes NBP jako organ wewnętrzny NBP nie posiada bowiem zdolności sądowej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.