II SAB/Wa 172/19
WyrokWSA w Warszawie2019-06-18
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Zarządu Zlewni pozostawał w bezczynności przy rozpatrywaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie wydał decyzji administracyjnej w terminie 14 dni od otrzymania powiadomienia o braku możliwości udostępnienia informacji w żądanej formie, zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy o informacji środowiskowej. Jednakże bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, gdyż organ udzielał odpowiedzi i pozostawał w błędnym przekonaniu o prawidłowości swojego działania. W związku z tym sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa i oddalił skargę w pozostałym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący zarzucił Dyrektorowi Zarządu Zlewni bezczynność przy rozpatrywaniu wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r. o udostępnienie kopii projektu drenowania działki. Organ początkowo wskazał, że projekt stanowi element ewidencji melioracji i udostępnia się go na podstawie ustawy o informacji środowiskowej, prosząc o uściślenie wniosku. Po dalszej korespondencji organ poinformował, że nie widzi potrzeby powielania informacji, gdyż sprawa dotyczy pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na odrębność postępowania o pozwolenie wodnoprawne od udostępnienia informacji publicznej i naruszenie 14-dniowego terminu. Organ w odpowiedzi na skargę twierdził, że nie posiada ewidencji w formie elektronicznej i że udostępnienie informacji następuje na podstawie ustawy o informacji środowiskowej, a także że skarżący nie wniósł ponaglenia.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] do rozpatrzenia wniosku R. G. z dnia [...] stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] na rzecz R. G. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Danuta Kania, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi R. G. na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] do rozpatrzenia wniosku R. G. z dnia [...] stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] na rzecz R. G. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił bezczynność przy rozpatrywaniu jego żądania udostępnienia informacji publicznej, zawartego w piśmie z [...] stycznia 2019 r.
W skardze wniesiono o:
- zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni,
- stwierdzenie, że bezczynność organu, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).
Uzasadniając skargę wskazano:
- przedmiotem żądania było udostępnienie kopii z projektu drenowania działki ew. nr [...] (obręb T. gm. L.) wykonanego w 1975 roku w ramach obiektu "[...] ",
- pismem z [...] stycznia 2019 r. organ stwierdził, że powyższy projekt stanowi element ewidencji urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, a jego udostępnianie następuje na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U z 2018 r. poz. 2081), zwanej dalej "ustawą o informacji środowiskowej"; poprosił ponadto o uściślenie wymaganych danych, formatu załączników i ich ilości itp.,
- w odpowiedzi na to pismo Wnioskodawca wskazał, że projekt drenowania nie stanowi elementu ewidencji melioracji oraz wyjaśnił inne wątpliwości organu, dotyczące sprecyzowania wniosku,
- pismem z [...] lutego 2019 r. organ poinformował, że nie widzi potrzeby powielania informacji, którymi dysponuje Wnioskodawca; jednocześnie poinformował, że - na podstawie złożonych dokumentów - zostanie wydana stosowna decyzja (pozwolenie wodnoprawne); w związku z tym organ nie widzi potrzeby powielania informacji,
- odnosząc się do tego pisma Wnioskodawca wyjaśnił, że postępowanie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest odrębne – nie ma wpływu na udostępnienie informacji publicznej,
- żądana informacja jest publiczną; nie budzi wątpliwości, że była przetwarzana przez organ przy piśmie z [...] sierpnia 2018 r.; przetworzenie tej informacji było nierzetelne; w następstwie tego (wcześniej po bezskutecznym uzyskaniu informacji telefonicznej) skierowano wniosek o jej udostępnienie; nie jest zrozumiałe działanie organu, który marnotrawi czas i koszty, odpisując na pisma i zbędną korespondencję; w następstwie dopuszcza się bezczynności, zamiast udostępnić żądaną informację,
- do dnia wniesienia skargi (datowana [...] luty 2019 r.), czyli przez 41 dni od złożenia wniosku, organ nie udostępnił żądanej informacji bądź nie wydał decyzji odmownej, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o informacji publicznej"; naruszył tym 14 dniowy termin, określony w art. 13 ust. 1. tej ustawy,
- uzasadnione jest zobowiązanie organu do ukarania odpowiedzialnego pracownika, winnego niezałatwienia sprawy w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie bądź oddalenie i umorzenie postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazano:
- Wnioskodawca zwrócił się do organu o udostępnienie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej w zakresie udostępniania kopii projektu drenowania - w wersji elektronicznej.
- organ poinformował go pismem z [...] stycznia 2019 r., że dany projekt drenowania stanowi element ewidencji urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów a - stosownie do art. 196 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo Wodne (Dz.U z 2018. poz. 2268) - element ewidencji melioracji wodnych udostępnia się do wglądu nieodpłatnie; sporządzanie kopii i ich przesyłanie odbywa się na podstawie przepisów ustawy o informacji środowiskowej,
- organ nie posiada danej ewidencji w formie elektronicznej i nie może być w formie elektronicznej udostępniona,
- Wnioskodawca - pismem z [...] stycznia 2019 r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie udzielenia żądanej informacji w trybie dostępu do informacji publicznej.
- pismem z [...] lutego 2019 r. poinformowano go, że przy piśmie z [...] stycznia 2019 r. (dotyczącym wydania pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rurociągów drenarskich) zawarto wszelkie niezbędne dokumenty; nie zachodzi więc potrzeba udzielenia informacji, której żądał przy piśmie z [...] stycznia 2019 r.,
- w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym zasadne jest odrzucenie skargi na bezczynność z uwagi na brzmienie art. 53 ust. 2b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; stanowi on że skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie można wnieść po wniesieniu ponaglenia; Wnioskodawca nie wystąpił z ponagleniem, w rozumieniu art. 37 K.p.a.,
- zasadne jest także oddalenie skargi; udostępnienie informacji, żądanych przez Wnioskodawcę odbywa się w trybie przepisów ustawy o informacji środowiskowej,
- organ przy piśmie z [...] marca 2019 r. przedłożył Wnioskodawcy kserokopię dokumentu, żądanego w piśmie z [...] stycznia 2019 r.; zasadne jest więc umorzenie postępowania w sprawie.
Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd zważył, co następuje:
Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
W rozpatrywanej sprawie było poza sporem, że żądana informacja stanowiła publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o informacji publicznej. Jednocześnie jednak - jak trafnie wskazywał organ - jako dotycząca zrealizowanych urządzeń melioracyjnych, udostępniana jest wedle reguł ustawy o informacji środowiskowej – tak art. 196 ust. 7 ustawy – Prawo wodne. W takiej sytuacji w sprawie nie znajdą zastosowania ogólne reguły udostępniania informacji publicznej, określone ustawą o informacji publicznej, wobec treści jej art. 1 ust. 2, lecz przepisy szczególne, zawarte w ustawie o informacji środowiskowej. W myśl art. 15 ust. 1 tej ostatniej ustawy, udostępnienie informacji następuje w sposób i formie określonej we wniosku. Jeżeli nie jest to możliwe organ administracji powiadamia żądającego informacji w terminie 14 dni o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje w jaki sposób i w jakiej formie informacja może być udostępniona (art. 15 ust. 2). Jeżeli w terminie 14 dni od otrzymania tego powiadomienia podmiot żądający nie poinformuje o wyborze sposobu udostępniania, spośród wskazanych w powiadomieniu, organ administracji wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji (art. 15 ust. 3).
Odnosząc te reguły do realiów rozpoznawanej sprawy jest niesporne, że wniosek wpłynął do organu [...] stycznia 2019 r. Z kolei, w świetle stanowiska organu, także w odpowiedzi na skargę, informacja w żądanej formie (wersja elektroniczna) nie mogła zostać udostępniona gdyż stosowna ewidencja nie jest prowadzona w formie elektronicznej. Wobec stanowiska Wnioskodawcy, który żąda udostępnienia informacji w określonej formie, organ – o ile zainteresowany nie wyrazi woli uzyskania informacji w innej formie - winien był wydać decyzję administracyjną (art. 15 ust. 3 ustawy o informacji środowiskowej), czego nie uczynił do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę. Wprawdzie w samej odpowiedzi organ wskazuje, że ostatecznie zrealizował żądanie, jednak Informacja ta nie może zostać zweryfikowana, wobec braku potwierdzenia, że Wnioskodawca jest usatysfakcjonowany z formy uzyskanych dokumentów. Z zawartego w aktach pisma do Wnioskodawcy wynika wyłącznie, że przesłano skan określonej mapy. Może jednak budzić wątpliwości, czy uczyniono zadość żądaniu, gdy organ wskazywał, że nie dysponuje projektem urządzeń w określonej wnioskiem formie. W takiej sytuacji był on obowiązany załatwić sprawę w wymaganym prawem trybie chyba, że Wnioskodawca oświadczy, że jest usatysfakcjonowany innym sposobem realizacji jego żądania.
Nie mógł zostać w takiej sytuacji uwzględniony wniosek organu o umorzenie postępowania przed Sądem. Przy tym, nawet o ile organ uczyniłby zadość żądaniu Wnioskodawcy, nie mogłoby to stanowić przesłanki do odstąpienia od oceny przez Sąd czy pozostawał on w bezczynności na dzień wnoszenia skargi. W danym przypadku - jak wskazano - miało to miejsce. Spełnienie żądania byłoby jedynie przesłanką do odstąpienia przez Sąd od zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku we właściwej formie.
Wobec takiego uwarunkowania sprawy skarga na bezczynność była zasadna. Jednocześnie bezczynność organu nie może być kwalifikowana, jako mająca charakter rażący. Udzielając pisemnych odpowiedzi wobec żądań Wnioskodawcy organ pozostawał bowiem w mylnym przekonaniu, jakoby sprawa została załatwiona poprzez wskazanie braku możliwości udostępnienie żądanych informacji bądź wyjaśnienie, że nie jest to zasadne. W takiej sytuacji brak przesłanek dla wymierzenia organowi grzywny wedle żądań skargi. Prowadziło to do jej oddalenia w danym zakresie.
W kwestii wniosku organu o odrzucenie skargi należy wskazać, że - jak przyjęto jednolicie w judykaturze - wniesienie skargi wobec bezczynności organu w kwestii udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzone ponagleniem. Bezzasadne są natomiast zarzuty skargi, jakoby w sprawie naruszono przepisy określające zasady udzielenia informacji wedle reguł ogólnych, określonych ustawą o informacji publicznej. Przepisy te bowiem nie znajdą w sprawie zastosowania. Nie ma to jednak znaczenia, skoro Sąd nie jest związany wnioskami i zarzutami skargi - tak art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd nie orzekł w przedmiocie zobowiązania organu do ukarania winnego pracownika. Nie ma bowiem ku temu kompetencji.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 oraz § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 - 3 sentencji wyroku. W pkt 4 zasądzono od organu zwrot kosztów postępowania, które obejmują uiszczony wpis.
-----------------------
2
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło