II SAB/Wa 173/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Stanisław Marek Pietras, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi J. Z. na przewlekłe prowadzenie przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych postępowania w sprawie skargi na przetwarzanie danych osobowych 1. stwierdza, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. J. Z. w skardze z dnia 17 lutego 2016r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych przewlekłe prowadzenie jego sprawy o ochronę danych osobowych. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż w czerwcu 2013 r. skierował do GIODO skargę na nieprawidłowe przetwarzanie jego danych osobowych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w M. polegające na ich udostępnieniu [...] Fundacji [...] oraz Bankowi [...]. Organ rozpoznał sprawę merytorycznie dopiero [...] grudnia 2014r. a w postępowaniu odwoławczym dopiero [...] listopada 2015r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odniósł się do meritum skargi na przetwarzanie danych osobowych i wskazał, iż organ jest zobowiązany, zgodnie z treścią art. 77 Kpa, do wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, nadto zobowiązany jest do wykorzystywania instrumentów prawnych określonych w art. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, co tłumaczy długotrwałość postępowania. Wyjaśnił, że wniosek inicjujący postępowanie wpłynął do organu w dniu 10 czerwca 2013r. i pierwsze czynności w związku ze skargą strony, zostały podjęte w dniu 19 lipca 2013r. kiedy to zwrócono się do wskazanego w skardze podmiotu, o zajęcie stanowiska w sprawie. Odpowiedź na w/w pytanie wpłynęła do organu 31 lipca 2013r. Dnia 24 września 2013r. organ wystosował do podmiotu którego postępowanie objęte było skargą pismo, wzywając do dodatkowych wyjaśnień. Wyjaśnienia te wpłynęły do organu 2 października 2013r. Pismem z 10 grudnia 2013r. poinformował strony, że został zebrany w sprawie wystarczający do rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Dnia 17 grudnia 2013r. skarżący zapoznał się z zawartością akt a 30 grudnia 2013r. wpłynęło stanowisko strony skarżącej. Dnia 7 stycznia 2014r. skarżący złożył kolejne pismo zawierające kolejne zarzuty. Dnia 14 marca 2014r. organ wystosował do podmiotu którego postępowanie objęte było skargą pismo, wzywając do dodatkowych wyjaśnień. Wyjaśnienia te wpłynęły do organu 24 marca 2014r. Pismem z 5 listopada 2014r. poinformował strony, że został zebrany w sprawie wystarczający do rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Dnia [...] grudnia 2014r. organ wydał decyzję w sprawie. Dnia 17 grudnia 2014r. wpłynął wniosek strony o ponowne rozpoznanie sprawy. Pismem z 15 maja 2015r. poinformował strony, że został zebrany w sprawie wystarczający do rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Dnia [...] listopada 2015r. organ wydał decyzję utrzymującą w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie. W skardze do Sądu strona wniosła o stwierdzenie przewlekłego działania organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając m.in. iż na długość trwania postępowania wpływa fakt, iż jest on jedynym urzędem którego działaniem objęta jest cała Polska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Rozwinięcie zasad orzekanie w tego typu sprawach stanowią postanowienia przepisu art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Badana zgodnie z powyższymi przepisami skarga jawiła się jako zasadna. Polska procedura administracyjna wskazuje na obowiązki organu w zakresie terminowego i sprawnego prowadzenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 12 § 1 i § 2 Kpa i wyrażoną tym przepisem zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji i wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie. W myśl art. 35 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). Z kolei artykuł 36 § 1 Kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Z kolei strona postępowania administracyjnego może, zgodnie z przepisem art. 37 § 1 Kpa wnosić zażalenie na przewlekłość załatwiania sprawy – tu ponieważ GIODO jest organem centralnym – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki formalnoprawne wniesienia skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego. Skoro zostały spełnione przesłanki do wywiedzenia skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego organu, to w dalszej kolejności zważyć należało czy skarga ta jest zasadna, czyli – czy organ rozpatrując niniejszą sprawę działał przewlekle. Na to pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Jak wynika z materiału sprawy, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych po wpłynięciu do niego w dniu 10 czerwca 2013 r. skargi w przedmiocie przetwarzania jego danych osobowych, dopiero po miesiącu, bo dopiero w dniu 19 lipca 2013 r. dokonał pierwszych czynności w sprawie to jest wezwał wskazany w skardze podmiot do złożenia wyjaśnień. O kolejnym naruszeniu podstawowej zasady szybkości postępowania świadczy fakt, że od dnia otrzymania odpowiedzi od badanego podmiotu tj. od 31 lipca 2013r. do dnia wezwania tego podmiotu o dodatkowe wyjaśnienia tj. do 24 września 2013r. upłynęło kolejne dwa miesiące. Nadto od dnia 2 października 2013r. kiedy to wpłynęły do organu dodatkowe wyjaśnienia od badanego podmiotu, do dnia 7 stycznia 2014r. gdy skarżący złożył pismo z kolejnymi zarzutami organ nie zakończył postępowania. Z kolei pomiędzy 24 marcem 2014r. gdy do organu wpłynęły dodatkowe wyjaśnienia z MOPS, a wydaniem decyzji z [...] grudnia 2014r. minęło kolejnych 9 miesięcy. Działając w trybie odwoławczym organ też dopuścił się przewlekłości, gdyż pomiędzy 17 grudniem 2014r. czyli datą wpłynięcia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a wydaniem decyzji w dniu [...] listopada 2015r. minęło prawie dalsze 6 miesięcy. W ocenie tut. Sądu, w materiale sprawy brak jest usprawiedliwienia w braku działania organu w powyższych okresach. Także w odpowiedzi na skargę nie wskazano przekonywujących przyczyn opieszałego prowadzenia postępowania administracyjnego. Nadto podczas całego postępowania organ nie udzielił skarżącemu informacji w trybie art. 36 Kpa o nowym terminie załatwienia sprawy, mimo, że sprawy nie załatwił w terminie przewidzianym w przepisach art. 35 § 3 Kpa. Zatem pasywność organu w załatwieniu sprawy administracyjnej skarżącego jest tu oczywista. Reasumując, taki stan rzeczy, przy uwzględnieniu obowiązków organu wynikających z art. 35 i 36 w zw. z art. 12 Kpa oraz zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 Kpa uzasadnia stanowisko, iż przewlekłość organu w zakresie procedowania w sprawie omawianej skargi była oczywista. Rozpoznając niniejszą sprawę tut. Sąd nie dopatrzył się zaś w stwierdzonej przewlekłości znamion rażącego naruszenia prawa. Przewlekłość organu nie wynikała bowiem z lekceważenia strony czy chęci odsunięcia w czasie obowiązku rozstrzygnięcia sprawy. Należy mieć na uwadze to, że organ, którego przewlekłe działanie było skarżone, jest jedynym urzędem działającym na całą Polskę. Nie posiada on jednostek pomocniczych ani oddziałów zamiejscowych. Okolicznością znaną Sądowi z urzędu jest, że liczba skarg wpływających do organu rośnie w tempie lawinowym i w ciągu ostatnich 4 lat wzrosła o 100%. Powyższe okoliczności obiektywne, i niezależne od organu, wpłynęły więc na długość trwania niniejszego postępowania. W takiej zaś sytuacji nie zachodziła konieczność karania organu stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa, grzywną czy przyznawaniem od organu na rzecz strony zadośćuczynienia. Przewlekłość wyniknęła bowiem z przyczyn niezależnych od organu. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 par.1 pkt.3 i par.1a,– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.