II SAB/Wa 178/18
WyrokWSA w Warszawie2018-07-24
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Sławomir Fularski, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Polskiej Akademii Nauk pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wniosków o przyznanie nagrody rocznej dyrektorom instytutów za 2016 r. oraz związanych z tym decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądane przez skarżącego informacje dotyczące wniosków o przyznanie nagrody rocznej dyrektorom instytutów za 2016 r. oraz związanych z tym decyzji stanowią informację publiczną. Organ nie udostępnił tych informacji ani nie wydał decyzji odmawiającej ich udostępnienia, co skutkowało bezczynnością. W związku z tym sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i zasądził koszty postępowania.Stan faktyczny
Dyrektor Instytutu zwrócił się do Prezesa Polskiej Akademii Nauk o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wniosków o przyznanie nagrody rocznej dyrektorom instytutów za 2016 r. oraz związanych z tym decyzji. Prezes PAN odmówił udostępnienia informacji, uznając je za niepubliczne i służące wyłącznie prywatnym celom wnioskodawcy. Dyrektor Instytutu wniósł skargę na bezczynność organu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Zobowiązanie Prezesa Polskiej Akademii Nauk do rozpoznania wniosku Dyrektora Instytutu z dnia [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku; stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od Prezesa Polskiej Akademii Nauk na rzecz Dyrektora Instytutu kwoty 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Sławomir Fularski Sędzia WSA – Danuta Kania po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Dyrektora Instytutu [...] im. H. N. Polskiej Akademii [...] w [...] na bezczynność Prezesa Polskiej Akademii [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Polskiej Akademii [...] do rozpoznania wniosku Dyrektora Instytutu [...] im. H. N. Polskiej Akademii [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezesa Polskiej Akademii [...] na rzecz Dyrektora Instytutu [...] im. H. N. Polskiej Akademii [...] w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Instytutu [...] im. H. N. Polskiej Akademii [...] w [...] wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r., działając na podstawie art. 2 i 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 15 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, zwrócił się do Prezesa Polskiej Akademii [...] o udostępnienie informacji publicznej poprzez:
– wskazanie liczby wniosków w sprawie przyznania Dyrektorom instytutów [...] Polskiej Akademii [...] nagrody rocznej za 2016 r. w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi;
– przesłanie wszystkich wniosków w sprawie przyznania Dyrektorom instytutów [...] Polskiej Akademii [...] nagrody rocznej za 2016 r. w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi;
– wskazanie liczby Dyrektorów instytutów [...] Polskiej Akademii [...], którzy otrzymali nagrodę roczną za 2016 r. w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi;
– przekazanie wszystkich decyzji Prezesa Polskiej Akademii [...] wraz z uzasadnieniem, o przyznaniu Dyrektorom instytutów [...] Polskiej Akademii [...], nagrody rocznej za 2016 r. w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi;
– przekazanie wszystkich decyzji Prezesa Polskiej Akademii [...] wraz z uzasadnieniem o odmowie przyznania Dyrektorom instytutów [...] Polskiej Akademii [...], nagrody rocznej za 2016 r. w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi.
Jednocześnie wniesiono o udostępnienie powyższych informacji w formie elektronicznej i przesłanie ich na wskazany adres poczty elektronicznej, a jeśliby powyższe informacje zostały podane do publicznej wiadomości, to wniesiono o wskazanie miejsca ich publikacji.
W odpowiedzi na powyższe Prezes Polskiej Akademii [...] pismem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], poinformował Dyrektora Instytutu [...] im. H. N. Polskiej Akademii [...] w [...], że żądane informacje nie można zakwalifikować jako informacje publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem nie mają one charakteru publicznego, gdyż wniosek o udostępnienie informacji z uwagi na nieprzyznanie skarżącemu Dyrektorowi nagrody rocznej za rok 2016, ma na celu wyłącznie zaspokojenie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci uzyskania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów zawodowych, prywatnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2018 r., skarżący Dyrektor Instytutu [...] im. H. N. Polskiej Akademii [...] w [...] zarzucił Prezesowi Polskiej Akademii [...] bezczynność w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r., zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz wniósł o zobowiązanie Prezesa Polskiej Akademii [...] do rozpatrzenia powyższego wniosku o udzielenie żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, stwierdzenie, że Prezes Polskiej Akademii [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej oraz o zasądzenie od Prezesa Polskiej Akademii [...]na jego rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazano, że do dnia wniesienia skargi, nie otrzymano żadnej odpowiedzi od organu mimo pisma ponaglającego z dnia [...] lutego 2018 r.
W odpowiedzi na skargę Prezes Polskiej Akademii [...] wniósł o jej oddalenie, bądź o umorzenie postępowania, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że Instytut stanowi jednostkę naukową PA[...] i to on ustala wynagrodzenie miesięczne dyrektorom nadzorowanych przez niego instytutom. Dalej wskazał na procedowanie w sprawie przyznania nagrody rocznej Prezesowi skarżącego instytutu za 2016 r. i stwierdził, że wysłał skarżącemu pismo z dnia [...] lutego 2018 r. Natomiast żądane dane nie mają charakteru publicznego z uwagi na okoliczność, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej w związku z nieprzyznaniem przez Prezesa Polskiej Akademii [...]nagrody rocznej za rok 2016 dyrektorowi Instytutu [...] Polskiej Akademii [...] ma na celu wyłącznie zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb wnioskodawcy, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów zawodowych, prywatnych wnioskodawcy. Wobec tego żądane dane nie mają przymiotu publicznego, a służą wyłącznie "indywidualnemu interesowi" wnioskodawcy (dyrektora) i mają jedynie na celu pozyskanie informacji o przyczynie odmowy przyznania mu tej nagrody, uzyskanie informacji o ilości przyznanych nagród pozostałym dyrektorom instytutów [...] Polskiej Akademii [...], porównania wniosków pochodzących od innych instytutów [...] Polskiej Akademii [...] z jego wnioskiem, jak również porównania podjętych decyzji pozytywnych oraz negatywnych przez Prezesa Polskiej Akademii [...]. Jednocześnie stwierdzono, że instytucja dostępu do informacji publicznej ma przede wszystkim umożliwiać osobom uprawnionym sprawowanie efektywnej kontroli nad działalnością administracji publicznej, a tym samym zmierza do ochrony interesu publicznego. Omawiana regulacja nie jest natomiast nakierowana bezpośrednio na ochronę interesu prywatnego. W dalszej części powołano się na okoliczności, które przemawiają za uznaniem, że żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej, a mianowicie na audyt stwierdzający uchybienia w zakresie stosowania w Instytucie postanowień ustawy kominowej, m.in. w zakresie wypłacania składników nieobjętych ograniczeniami z ustawy kominowej oraz wypłacania wynagrodzenia z przekroczeniem limitów wynagrodzenia miesięcznego w rozumieniu art. 8 ustawy kominowej. Dodano jednocześnie, że już w dniu [...] września 2016 r. dyrektor instytutu występował z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Zatem w rozpoznawanej sprawie należy przyjąć, że żądane we wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. przez dyrektora Instytutu [...] Polskiej Akademii [...] informacje nie można zakwalifikować jako żądanie udzielenia informacji publicznej, natomiast organ nie pozostaje w bezczynności, bowiem w piśmie z dnia [...] lutego udzielił skarżącemu odpowiedzi. Ponadto zwrócono uwagę, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Jeżeli jednak żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżącego poinformowano, że wnioskowane informacje nie stanową informacji publicznej. Zatem żądane w skardze przez skarżącego zobowiązanie organu do podjęcia określonych czynności, w tym wypadku do udzielenia żądanej przez stronę skarżącą informacji publicznej, stało się bezprzedmiotowe, a na uzasadnienie swojego stanowiska, powołano się na judykaturę.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2018 r. skarżący odniósł się do organizacji Polskiej Akademii [...] i przydzielanymi w związku z tym nagrodami, polemizując z organem i stwierdzając, iż nie jest prawdą, jakoby z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej wystąpił jako osoba fizyczna działająca we własnym interesie. Zatem nie była to sprawa indywidualna i podtrzymał swoje zarzuty ze skargi.
Z kolei Prezes Polskiej Akademii [...] w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2018 r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, zaś skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2018 r. podtrzymał zarzuty zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem bezczynności Prezesa Polskiej Akademii [...] w zakresie nierozpoznania wniosku skarżącego Dyrektor Instytutu [...] im. H. N. Polskiej Akademii [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., zasługuje na uwzględnienie.
Na samym wstępie stwierdzić należy, że w myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). Zatem powyższy przepis, odsyłając do stosowania przepisów tejże ustawy, określa właściwość rzeczową sądów administracyjnych do rozpatrywania skarg i to nie tylko na decyzje odmawiające udostępnienia informacji publicznej. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności ogłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego;
8 bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które powodują zwłokę organu w rozpatrzeniu wniosku oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie.
Przenosząc powyższe rozważania na kwestię związaną z udostępnieniem informacji publicznej, to bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy wniosek dotyczy dostępu do informacji będącej informacją publiczną, a organ ani nie udziela tej informacji wnioskodawcy, nie informuje o innym sposobie otrzymania danej informacji, nie informuje o braku posiadania wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji (lub decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania, decyzji o warunkach ponownego wykorzystywania informacji publicznej oraz o wysokości opłat za udzielenie takiej informacji) lub decyzji umarzającej postępowanie. Dodać w tym miejscu należy, że jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął wymaganej na gruncie powyższej ustawy w danej sprawie czynności, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia powód, z uwagi na który to nie nastąpiło.
W sytuacji więc, jeśli skarżący Dyrektor Instytutu [...] im. H. N. Polskiej Akademii [...] w [...] złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a wniosek ten, w jego ocenie, nie został należycie – czyli w jednej z form przewidzianych w ustawie – rozpatrzony w wymaganym terminie, to w świetle powołanych wyżej przepisów przysługiwało mu prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność tego organu. Zatem Sąd uznał skargę za dopuszczalną i jej rozpoznanie nastąpiło stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a wobec nieskomplikowanego charakteru sprawy, nie było potrzeby – w ocenie Sądu – wzywać strony na posiedzenie. Stwierdzić również należy, że skarga spełnia wszystkie wymagania formalne, a ponadto skarżący jest uprawniony do wniesienia skargi, ponieważ stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, "każdemu" przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" i w tej sytuacji posiada interes prawny, o którym mowa w art. 50 § 1 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Mówiąc natomiast w dalszym ciągu o dostępie do informacji publicznej i ewentualnej bezczynności w tym zakresie, stwierdzić należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3).
Konkretyzacją natomiast tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, "każdemu" przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej,
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.) oraz partie polityczne (ust. 2).
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że Prezes Polskiej Akademii [...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu wspomnianego powyżej przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5) ustawy i tym samym została spełniona przesłanka podmiotowa z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wskazać dalej należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. W dalszej części stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl – co już wyżej wykazano – art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje "każdemu", z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej, stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dodać również należy, że według art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Jednakże niezależnie od powyższego wskazać należy, że ustawodawca w art. 5 ust. 1 ustawy przewidział wyjątki od zasady jawności informacji publicznej, tj. dotyczące sytuacji, w których zasada jawności podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Jeżeli zatem żądana informacja publiczna korzysta z takiej ochrony, to na podmiocie obowiązanym ciąży obowiązek ustalenia i wykazania, że żądane informacje objęte są tajemnicą, o której mowa w powyżej powołanym przepisie i w tej sytuacji winien on wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej mając za podstawę treść art. 16 ust. 1 ustawy, bądź też dokonać anonimizacji. W tym miejscu powołać się należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt. I OSK 707/17 w uzasadnieniu którego stwierdzono m.in., że "Do pojęcia "informacja publiczna" zalicza się treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, jak też podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, jeżeli spełnione jest kryterium przedmiotowe spraw publicznych, szczegółowo uregulowane w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Są nią zatem zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej i dotyczących sfery jego działalności. Bez znaczenia jest to, w jaki sposób dokumenty te znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych (dotyczyły spraw publicznych). Nie ma oparcia prawnego twierdzenie, że udostępnieniu podlegają wyłącznie dokumenty urzędowe, czy ich treść, bo przecież informacje publiczne (dotyczące spraw publicznych) mogą znaleźć się i w innych dokumentach". Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie Prezes Polskiej Akademii [...] udostępnił skarżącemu Dyrektorowi Instytutu [...] im. H. N. Polskiej Akademii [...] w [...] (a co już wyżej zaznaczano wielokrotnie, że może być nim "każdy"), nie udostępnił wniosków, nie wskazał ich ilości, nie udostępnił decyzji pozytywnych i negatywnych dotyczących przyznania Dyrektorom instytutów [...] Polskiej Akademii [...] nagrody rocznej za rok 2016, to pozostawał w bezczynności w tym zakresie.
W sprawie wyraźnie należy zaakcentować, że używając w art. 2 ust. 1 ustawy pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatelskie uprawnienie wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie żądana przez skarżącego informacja o nagrodach osób zatrudnionych przez podmiot publiczny, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, również informacja o wydatkowaniu przez organ administracji publicznej środków publicznych. Z tych środków pochodzą m. in. nagrody osób zatrudnionych w podmiotach zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Informacją publiczną jest zatem informacja o wydatkach podmiotu publicznego m.in. na nagrody pracowników i to tym bardziej, że pełnia one również funkcję publiczną. W tych ramach można żądać szczegółowych danych dotyczących wydatkowania środków publicznych na nagrody konkretnej grupy pracowników zatrudnionych na określonym stanowisku, a także pracownika, który jako jedyny zajmuje określone stanowisko w ramach struktury organizacyjnej podmiotu publicznego.
Nie można również stracić z pola widzenia, że zgodnie z art. 84 ust. 6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii [...] (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1869 ze zm.), instytuty prowadzą samodzielną gospodarkę finansową, pokrywając koszty działalności z przydzielonych im środków publicznych na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870, z późn. zm.), a także z innych środków pozyskiwanych przez instytuty, w tym z wynagrodzenia, o którym mowa w art. 94c ust. 2, oraz z części środków przysługujących instytutom z tytułu komercjalizacji przez pracownika instytutu wyników badań naukowych, prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami. Natomiast zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, ze zm.), gospodarka środkami publicznymi jest jawna, co przyznaje sam organ w piśmie. Nie można również przejść obojętnie wobec treści art. 15 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1222 ze zm.) w myśl którego, informacje o wynagrodzeniu osób podlegających przepisom ustawy oraz o nagrodach rocznych, świadczeniach dodatkowych i odprawach są jawne i nie podlegają ochronie danych osobowych ani tajemnicy handlowej.
Reasumując, żądana przez skarżącego informacja, posiada walor informacji publicznej bowiem w istocie dotyczy sposobu wydatkowania środkami publicznymi i pogląd, że informacje o wysokości nagród przyznanych i wypłaconych pracownikom czy też innych składników wynagrodzenia (także z podaniem konkretnej kwoty w odniesieniu do konkretnego pracownika) stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, został już wielokrotnie wyrażony w stanowisku judykatury (vide: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gdańsku z dnia 30 lipca 2014 r. sygn. akt II SAB/Gd
64/14; w Kielcach z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt II SAB/Ke 72/14; w Rzeszowie z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1334/14).
Natomiast zupełnie nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, jakoby skarżący żądał udostępnienia zawnioskowanej informacji publicznej w celach indywidulanych, bowiem ani z akt sprawy, ani też z wniosku o udzielenie informacji w żadnych stopniu nie wynika, aby taki cel prześwięcał skarżącemu, zaś dywagacje organu w tej kwestii należy ocenić – zdaniem Sądu – jedynie jako domniemanie, nie mające żadnego waloru dowodowego. Wobec powyższego została spełniona przesłanka przedmiotowa ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Mając powyższe rozważania na uwadze wskazać należy, że w tej sytuacji należało zobowiązać organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2018 r.
Stwierdzić również należy, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, iż naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. Lex nr 1218894). Jednakże – zdaniem Sądu – tak kwalifikowany stan nie wystąpił w niniejszej sprawie, bowiem nie mamy tu do czynienia z lekceważeniem, bądź ignorowaniem skarżącego i wobec powyższego stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rozpatrując ponownie Prezes Polskiej Akademii [...] jest zobowiązany uwzględnić poczynione powyżej rozważania oraz wskazania i załatwić sprawę na zasadach oraz w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 pkt 1) i pkt 3) oraz § 1a) w zw. z art 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200, 205 § 2 i art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło