II SAB/Wa 179/14

WyrokWSA w Warszawie2014-06-03

Skład orzekający: Adam Lipiński, Anna Mierzejewska, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dokumentacja techniczna i instrukcje użytkownika programu komputerowego stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Dokumentacja techniczna i instrukcje użytkownika programu komputerowego, będące nierozerwalnym elementem produktu głównego, jakim jest program komputerowy, nie stanowią informacji publicznej. Program komputerowy jest narzędziem umożliwiającym wytworzenie informacji publicznej, ale sam w sobie nią nie jest, ponieważ nie określa zasad funkcjonowania ani organizacji organu. W związku z tym, organ prawidłowo odmówił udostępnienia wnioskowanej dokumentacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jego odpowiedź na wniosek, zamiast decyzji, była właściwą formą rozpoznania sprawy w sytuacji, gdy żądana informacja nie miała charakteru publicznego.
Stan faktyczny
M. P. zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości o udostępnienie dokumentacji technicznej i instrukcji użytkownika programu Zintegrowanego Systemu Rachunkowości i Kadr (SAP). Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że wnioskowane dokumenty nie stanowią informacji publicznej, ponieważ program komputerowy i jego dokumentacja nie mają bytu samodzielnego. M. P. wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając bezczynność organu i domagając się udostępnienia informacji oraz zwrotu kosztów. Skarżący argumentował, że żądana informacja ma charakter publiczny i samodzielny byt.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spraw.), Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej – oddala skargę – Mailem z dnia [...] stycznia 2014 r. M. P. zwrócił się do Ministerstwa Sprawiedliwości na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej o przesłanie drogą elektroniczną całej dokumentacji technicznej i wszystkich instrukcji (podręczników) użytkownika Zintegrowanego Systemu Rachunkowości i Kadr (SAP). W piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. organ Ministerstwo Sprawiedliwości, poinformował wnioskodawcę, że wnioskowane dokumenty nie stanowią informacji publicznej, w związku z czym nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Program komputerowy nie stanowi informacji publicznej, lecz jest narzędziem, którego zastosowanie umożliwia dopiero organowi wytworzenie informacji publicznej samemu, mimo że służy do osiągnięcia takiego celu. Żądana dokumentacja jest nierozerwalnym elementem produktu głównego, którego dotyczy, czyli w tym przypadku programu komputerowego, nie ma bowiem bytu samodzielnego istniejącego w oderwaniu od bytu produktu głównego. Tym samym nie spełnia przesłanki określonej w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. M. P. wniósł skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie nie udzielenia informacji publicznej przez Ministra Sprawiedliwości i wniósł o: 1. zobowiązane Ministra Sprawiedliwości do udzielenia żądanej informacji publicznej – posiadanej dokumentacji technicznej i wszystkich instrukcji (podręczników) użytkownika Zintegrowanego Systemu Rachunkowości i Kadr (ZSRK SAP) – w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2. zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że jego zdaniem żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Wskazał ponadto, że nie zwracał się o program komputerowy, ale wyłącznie o materiały opisujące działanie programu komputerowego, a ponadto uwarunkowania techniczne programu komputerowego mogą wpływać na sposób funkcjonowania i organizacji organu. W ocenie skarżącego wnioskowana dokumentacja ma "byt samodzielny". W przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej organ powinien wydać decyzję czego nie zrobił. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ powołał argumenty, jak ww. piśmie z dnia [...]stycznia 2014 r. |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: | |Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), | |sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem | |zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. | |Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. | |Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, określa informację publiczną bardzo szeroko, | |jako każdą informację | |w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona | |przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź | |gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy | |publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, | |zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje | |publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także | |innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym| |lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji | |publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 | |cytowanej ustawy. Tak więc informacją publiczną jest treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej | |i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, | |które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one| |kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się | |do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób | |ich dotyczących. Są więc nią też, m.in treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy. | |Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze | |publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych | |i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne | |albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki | |organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania | |publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub | |samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. | |Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji publicznej na wniosek| |następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, | |z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. | |Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej | |informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej | |realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, | |zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu | |w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez | |wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. | |Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek | |skarżącego, mógł: | |udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), | |powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak | |niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2), | |udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z | |dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 | |dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy), | |odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), | |powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, | |powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji. | |Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia | |czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością | |organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie | |takiej informacji. | |Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy organ rozpoznał wniosek | |strony. | |W ocenie tutejszego Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie świadczy o tym, że organ nie popadł w bezczynność. Udzielił bowiem | |odpowiedzi na wniosek. W odpowiedzi tej wyraził zaś pogląd, że żądana informacja nie nosi charakteru informacji publicznej. | |Przy takim stanowisku zaprezentowanym przez organ, odpowiedź udzielona wnioskodawcy w formie pisma, była właściwą formą rozpoznania | |wniosku. | |Co się tyczy meritum materii niniejszej sprawy, tj. kwestii tego, czy żądana informacja jest informacją publiczną, to w ocenie | |tutejszego Sądu, organ również dokonał właściwej kwalifikacji przedmiotowej informacji. Analizując sporną kwestię podkreślić należy, | |że dokumentacja techniczna i wszystkie instrukcje (podręczniki) użytkownika Zintegrowanego Systemu Rachunkowości i Kadr (SAP) są | |nierozerwalnym elementem produktu głównego, którego dotyczą. Powyższe informacje żądane przez stronę nie mają bowiem bytu | |samodzielnego, istniejącego w oderwaniu od bytu produktu głównego. | |Stąd, na ocenę tego, czy dochodzone informacje mają charakter informacji publicznej, rzutuje ocena produktu głównego w tym zakresie. | |W ocenie Sądu, program komputerowy nie stanowi zaś informacji publicznej. Program komputerowy jest bowiem narzędziem, którego | |zastosowanie umożliwia dopiero organowi wytworzenie informacji publicznej. Sam jednak, mimo że służy do osiągnięcia takiego celu jak | |otrzymanie informacji publicznej, taką informacją nie jest. Nie określa bowiem zasad funkcjonowania, czy organizacji organu. Tym | |samym, nie spełnia przesłanki określonej w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. | |W związku z powyższym, skoro program komputerowy nie posiada przymiotu informacji publicznej, to również informacje żądane w ocenianym| |wniosku, nie stanowią takiej informacji. | |W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za niezasadną, orzekł, jak w sentencji wyroku, na | |podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., | |poz. 270 ze zm.). |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło