II SAB/Wa 181/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 3 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. z dnia 11 lipca 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 czerwca 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy A. Z. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na bezczynność Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 czerwca 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej. W sprawie tej na skarżącym spoczywa obowiązek uiszczania kosztów sądowych w toku całego postępowania. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że sam prowadzi gospodarstwo domowe. Podał, że nie uzyskuje żadnych dochodów i nie ma żadnego majątku. Oświadczył jednocześnie, że nie korzysta z pomocy społecznej, nie uzyskuje żadnych świadczeń. Nie posiada rachunków bankowych ani kont i lokat dewizowych. Skarżący mieszka z rodzicami, którzy, według oświadczenia, dokonują niezbędnego finansowania strony. Środki przeznaczane są w całości na niezbędne utrzymanie skarżącego. Wniosek o takiej samej treści skarżący złożył także do sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1189/11 i z tego powodu rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie należało wziąć pod uwagę z urzędu oświadczenia i dokumenty źródłowe złożone do ww. sprawy - ze skargi A. Z. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej. I tak, wobec tego, że przedstawione przez skarżącego informacje nie pozwalały na dokonanie pełnej oceny możliwości płatniczych strony, skarżący wezwany został pismem z dnia 7 lipca 2011 r. do złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania dokumentów. Skarżący obowiązany był nadesłać odpis zeznania podatkowego za rok 2010 lub zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego o braku dochodu w roku 2010 oraz złożyć (aktualny na dzień złożenia wniosku) dokument urzędowy, który wskazywałby przyczynę nieosiągania dochodu (np. przyznany status bezrobotnego, orzeczona niezdolność do pracy). Nadto, w piśmie tym wezwano skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia wyjaśniającego rozbieżności pomiędzy informacją podaną w rubryce 8. formularza, zgodnie z którą skarżący nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie, a informacją podaną w rubryce 11. formularza, z której wynika z kolei, że skarżący mieszka z rodzicami, którzy pokrywają w całości wydatki związane z codziennym, niezbędnym utrzymaniem. Jednocześnie wyjaśniono skarżącemu, iż w przypadku prowadzenia gospodarstwa domowego z innymi osobami zobowiązany jest podać datę urodzenia tych osób oraz osiągany przez nie dochód miesięczny brutto ze wskazaniem jego źródła, a powyższe informacje należy zamieścić w dodatkowym oświadczeniu. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał kserokopię zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 sierpnia 2011 r. o wysokości dochodu uzyskiwanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Z zaświadczenia wynika, że dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych skarżący w 2010 r. nie osiągnął. W piśmie z dnia 10 sierpnia 2011 r. skarżący oświadczył jednocześnie, że mieszka z rodzicami, ale nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Rodzice, jak wyjaśnił dalej, dokonują jedynie "niezbędnego finansowania", a środki te pozwalają na podstawowe utrzymanie skarżącego. Skarżący złożył także kopię zaświadczenia z Urzędu Pracy [...] z dnia 8 sierpnia 2011 r., z którego wynika, iż zarejestrowany jest w tym Urzędzie od dnia 8 sierpnia 2011 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wobec takiej treści oświadczenia skarżącego uznano, iż prowadzi on gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami i w konsekwencji wezwano skarżącego do złożenia oświadczenia dotyczącego danych osobowych jego rodziców, ich stanu majątkowego oraz dochodów miesięcznych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył do akt pismo (z dnia 21 września 2011 r.), w którym zaprzeczył, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami. Stwierdził, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo, u rodziców mieszka tymczasowo, pomoc finansowa z ich strony ma charakter częściowy, a przekazywane przez nich środki podlegają zwrotowi. Skarżący przytoczył jednocześnie tezy dwóch orzeczeń (NSA i SN), z których, jego zdaniem, wynika prawidłowość złożonego oświadczenia w części dotyczącej samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 i art. 245 § 3 P.p.s.a.). Prawo pomocy powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Ustalenia dotyczące stanu majątkowego i dochodów osiąganych w gospodarstwie domowym nie mogą budzić żadnych wątpliwości. Tymczasem, w sprawie niniejszej istnieją uzasadnione wątpliwości, co do faktycznych możliwości płatniczych skarżącego, co nie pozwala na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z całości przedstawionych przez stronę informacji wynika, wbrew oświadczeniu skarżącego, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z rodzicami. Świadczy o tym nie sam fakt wspólnego zamieszkiwania, ale okoliczność, że rodzice ponoszą wszelkie koszty codziennego utrzymania skarżącego oraz stałe wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, które wraz z synem zajmują. Skarżący sam nie uzyskuje żadnych dochodów (brak dochodów podlegających opodatkowaniu również w 2010 r.) i jednocześnie nie korzysta ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna i, jak oświadczył, nigdy nie uzyskiwał zasiłku. Z całości przedstawionych informacji wynika, że pomiędzy stroną a rodzicami istnieje więź gospodarcza, co świadczy – wbrew twierdzeniu strony – o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego, w którym skarżący jedynie nie ponosi, z powodu nieuzyskiwania dochodu, wydatków. Wobec tego, że skarżący nie przedłożył na wezwanie informacji dotyczących sytuacji dochodowej i majątkowej rodziców, stwierdzić należy, że brak jest wszystkich danych pozwalających na pełną ocenę możliwości płatniczych skarżącego. Dla dokonania ustaleń w zakresie spełnienia ustawowej przesłanki nie jest wystarczające podanie przez stronę, że ona sama nie dysponuje żadnym dochodem i majątkiem i nie ponosi żadnych wydatków. W sytuacji, gdy ze wszystkich przedstawionych informacji wynika, jak w niniejszej sprawie, że strona pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, dla oceny możliwości płatniczych strony konieczne jest dysponowanie również informacjami o dochodach i majątku rodziców oraz stałych kosztach utrzymania w gospodarstwie domowym. Brak oświadczeń skarżącego we wskazanym wyżej zakresie nie pozwala na pełną ocenę sytuacji finansowej w gospodarstwie domowym. Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jednocześnie, odwołując się do uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazania wymaga, że zarówno przedmiot skargi, jak też okoliczność, że organ reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika, nie stanowią podstawy uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.