II SAB/Wa 183/22
WyrokWSA w Warszawie2022-07-19
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Ewa Radziszewska-Krupa, Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobowiązał organ do wypłaty skarżącemu kwoty pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący twierdził, że postępowanie trwało zbyt długo, mimo składanych ponagleń. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując m.in. kwestią powagi rzeczy osądzonej. Skarżący wyjaśnił, że skarga dotyczy odrębnego postępowania od tego, które zostało zakończone poprzednim wyrokiem sądu. Minister ostatecznie wydał decyzję po ponad roku od złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. 2. Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Przyznano skarżącemu od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji sumę pieniężną w wysokości 1.000 złotych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi G. F. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje G. F. od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji sumę pieniężną w wysokości 1.000 (słownie: tysiąc) złotych.
I. Stan spawy przedstawia się następująco:
1. Skarżący – G. F. - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z 11 lutego 2022r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej "Ministrem") w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra z [...] kwietnia 2021r. nr [...]. Skarżący wniósł o:
- zobowiązanie Ministra do wydania decyzji będącej odpowiedzią na jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie miesiąca,
- stwierdzenie, że do przewlekłości doszło z rażącym naruszeniem prawa;
- przyznanie od Ministra na jego rzecz sumy pieniężnej, o jakiej mowa w art. 154 § 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
W uzasadnieniu skargi przedstawił przebieg postępowania o wyłączenie stosowania wobec Skarżącego art. 15c, 22a i 24a ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Anty korupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016r. poz. 708 ze zm., zwana dalej "u.z.e.f."). Decyzję Ministra z [...] kwietnia 2021r. nr [...] otrzymał 27 kwietnia 2021r., i wnioskiem z 7 maja 2021r. zwrócił się do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy, załączając 41 sztuk dokumentów z akt personalnych z lat 1981-2016, stanowiących istotną podstawę wniosku. Minister otrzymał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy [...] maja 2021r.
Zdaniem Skarżącego postępowanie należało zakończyć 12 lipca 2021r., stosownie do art. 35 § 3 k.p.a. Minister otrzymał 28 czerwca 2021r. ponaglenie Skarżącego sporządzone 22 czerwca 2021r. Skarżący otrzymał 23 czerwca 2021r. kopię pisma Ministra z 16 czerwca 2021r., skierowanego do Prezesa IPN o przesłanie "szerszej dokumentacji", zaś 24 czerwca 2021r. otrzymał pismo Ministra z 16 czerwca 2021r., że rozpatrzenie wniosku Skarżącego powinno nastąpić do 10 września 2021r.
Skarżący - w związku z bezskutecznym upływem terminu do wydania decyzji – [...] września 2021r. wystąpił z kolejnym ponagleniem, które Minister otrzymał 29 września 2021r. Minister pomimo upływu pięciu miesięcy od wyznaczonego terminu zakończenia prowadzenia postępowania nie wydał i nie doręczył Skarżącemu decyzji ani nie poinformował o przyczynie przewlekłego postępowania. W związku z tym uznał, że wniesienie skargi było konieczne i uzasadnione.
2. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił m.in., że: Minister wydał decyzję z [...] kwietnia 2021r. w wyniku wyroku WSA w Warszawie z 31 marca 2021r. sygn. akt II SAB/Wa 97/21, zobowiązującego Ministra do rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] czerwca 2017r. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał skarżącemu sumę pieniężną w wysokości 1000 zł.
Minister ww. decyzją z [...] kwietnia 2021r. odmówił wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. Skarżący złożył [...] maja 2021r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a 28 czerwca wystąpił z ponagleniem.
Zdaniem Ministra skoro sprawa przewlekłości Ministra została prawomocnie zakończona wyrokiem WSA w Warszawie z 31 marca 2021r. sygn. akt II SAB/Wa 97/21, skargę należy odrzucić. Skarżący - co prawda - wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra w sprawie rozpatrzenia wniosku z [...] maja 2021r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] kwietnia 2021r. nr [...], wydanej na podstawie art. 8a u.z.e.f., jednakże wniosek ten (o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest środkiem prawnym złożonym w toku postępowania wszczętego wnioskiem z [...] czerwca 2017r. W analogicznej sprawie WSA w Warszawie w prawomocnym postanowieniu z 5 listopada 2021r. sygn. akt II SAB/Wa 385/21, uznał, że kwestia związana z nieprawidłowym, opieszałym załatwieniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może być przedmiotem kolejnej skargi na przewlekłość organu, gdy przewlekłość organu w rozpoznaniu wniosku o wydanie decyzji na podstawie art. 8a u.z.e.f. jest już stwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu, wszczynanie kolejnego postępowania w tym samym przedmiocie jest niedopuszczalne i godzi w powagę rzeczy osądzonej. Przysługującym środkiem prawnym, gdy organ, pomimo zobowiązującego go do działania prawomocnego wyroku w dalszym ciągu unika realizacji obowiązku nałożonego w tym wyroku, jest skarga w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym (po jego nowelizacji dokonanej przez art. 1 pkt 42 lit. a ustawy z 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r., poz. 658).
3. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu wskazał, że jego skarga z 11 lutego 2022r. nie dotyczy niewykonania wyroku WSA w Warszawie z 31 marca 2021r. sygn. akt II SAB/Wa 97/21, gdyż Minister wykonał ten wyrok. Skarga dotyczy przewlekłego prowadzenia przez Ministra postępowania z wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] maja 2021r.
4. Minister na wezwanie z Sądu, w odpowiedzi z 18 lipca 2022r., wyjaśnił, że po ponownym rozpatrzeniu wniosku Skarżącego wydał [...] czerwca 2022r. decyzję, w której utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] kwietnia 2021r.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
1. Skarga ma usprawiedliwione podstawy.
2. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a.
Sąd stwierdza ponadto, że w myśl art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W myśl art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W myśl art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) bądź jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
3. Sąd stwierdza ponadto, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. w brzmieniu nadanym ustawą z 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2017r., poz. 935). Innymi słowy, organ prowadzi postępowanie przewlekle wówczas, gdy nie załatwia sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi zatem, co prawda, postępowanie ale podejmuje w nim czynności opieszale, w tempie nie znajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze, albo czynności zbędne, pozorne albo nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z 19 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 1039/17, LEX nr 2454680, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 listopada 2017r. sygn. akt II SAB/Łd 187/17, LEX nr 2411020). Przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012r. sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z 26 lipca 2012r. sygn. akt II OSK 1360/12 – dostępne na www.nsa.gov.pl).
W piśmiennictwie ponadto wskazuje się, że pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70).
Zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. Z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, ale także wtedy, gdy nie załatwia sprawy w terminach ustawowych. Przesłanką zatem uznania przez Sąd administracyjny wystąpienia przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, który prowadzi do niezałatwienia sprawy w terminie wymaganym przepisami k.p.a.
4. Zdaniem Sądu, w świetle ww. przepisów, możliwe i dopuszczalne było wniesienie przez Skarżącego skargi na przewlekłe prowadzenie przez Ministra postępowania po wniesieniu przez Skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego to postępowania, na mocy art. 127 § 3 k.p.a., stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Po pierwsze dlatego, że Skarżący wiąże wystąpienie przewlekłości w postępowaniu wszczętym wnioskiem Skarżącego z [...] maja 2021r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej ww. decyzją Ministra z [...] kwietnia 2021r., w której odmówiono wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f.
Po drugie należy stwierdzić, że prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 31 marca 2021r. sygn. akt II SAB/Wa 97/21 został wykonany przez Ministra przez wydanie decyzji z [...] kwietnia 2021r. Tym samym skoro przewlekłość Ministra nie wiązała się z brakiem wykonania ww. orzeczenia Sądu administracyjnego, nie można uznać, że mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej i że możliwe jest odwołanie się w tym przypadku do art. 154 § 1 P.p.s.a. Skarżący wiąże przewlekłość Ministra, który działał jako organ odwoławczy, z nieterminowym rozpatrzeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Ministra z [...] kwietnia 2021r. Przewlekłość Ministra nie wiązała się zatem z niewykonaniem ww. wyroku WSA w Warszawie, lecz z opieszałością, która wystąpiła w postępowaniu odwoławczym (po wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) już po wydaniu ww. decyzji, która w sposób należyty wykonywała wyrok Sądu.
Skarżący wyczerpał ponadto formalnoprawne warunki, o których mowa w art. 53 § 2b P.p.s.a., uprawniające do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdyż w postępowaniu toczącym się na skutek złożenia ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nawet dwa ponaglenia do Ministra: pierwsze z 22 czerwca 2021r. (wpłynęło do Ministra 28 czerwca 2021r.), a drugie z 24 września 2021r. (wpłynęło do Ministra 30 września 2021r.). Oba ponaglenia pozostały bez odpowiedzi Ministra.
5. Sąd, mając na względzie przytoczone wyżej – w pkt 3 uzasadnienia wyroku - przepisy uznaje ponadto, że w kontrolowanej sprawie Minister prowadził postępowanie przewlekle.
Sąd wskazuje, że nawet przyjmując, że sprawa miała charakter szczególnie skomplikowany, bezsporne jest, że Minister, działając w drugiej instancji nie zakończył postępowania w ustawowym terminie, licząc od dnia wpływu ww. wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] maja 2021r., naruszając w sposób wyraźny, wynikającą z art. 12 § 1 k.p.a., zasadę szybkości postępowania administracyjnego.
Sąd wskazuje, że z akt administracyjnych wynika, aby Minister po wniesieniu przez Skarżącego ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - poza czynnościami: a) wystąpienia do Prezesa IPN pismem z 16 czerwca 2021r. o przesłanie "szerszej dokumentacji" na potrzeby prowadzonego postępowania (doręczone 25 czerwca 2021r.) oraz b) poinformowania Skarżącego pismem z 16 czerwca 2021r., w trybie art. 35 § 3 i art. 36 § 1 k.p.a., o tym, że sprawa powinna być rozpatrzona do 10 września 2021r. – nie podejmował innych czynności. Nie odpowiedział też Skarżącemu na złożone ponaglenia.
Minister stosowne dokumenty otrzymał z IPN 12 lipca 2021r. Decyzję, na podstawie której utrzymał w mocy ww. decyzję własną z [...] kwietnia 2021r. - w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy - wydał natomiast dopiero [...] czerwca 2022r., czyli blisko rok po otrzymaniu żądanej dokumentacji z IPN.
Sąd w związku z tym uznał, że Minister od [...] lipca 2021r. do [...] czerwca 2022r. pozostawał w bezczynności i prowadził postępowanie w sposób przewlekły w sprawie wniosku Skarżącego z [...] maja 2021r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje bowiem takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce także w sytuacji, gdy organ nie podejmuje działań, mimo że nie istnieją przeszkody do prowadzenia postępowania i rozpatrzenia wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niepodejmowanie przez organ działań prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej ma na celu zasadniczo doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia. Podkreślić należy również, że samo poinformowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem bezczynności lub przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli Sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego Sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności.
Z akt sprawy wynika, że Minister, choć poinformował Skarżącego, że sprawa z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zostanie załatwiona do 10 września 2021r. nie dotrzymał tego terminu ani nie ustosunkował się do pism Skarżącego, stanowiących ponaglenia z: 22 czerwca 2021r. (wpłynęło do Ministra 28 czerwca 2021r.), 24 września 2021r. (wpłynęło do Ministra 30 września 2021r.). Dodatkowo Minister nie podejmował przez ponad osiem miesięcy od czasu wpłynięcia drugiego ponaglenia Skarżącego żadnych czynności, a wniosek Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] maja 2021r. Minister rozpoznał po ponad roku od jego wpłynięcia, co wskazuje na rażącą opieszałość i przewlekłość w postępowaniu organu odwoławczego. Oznacza to, że ani termin miesięczny ani termin dwumiesięczny, przewidziane w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. nie zostały dochowane przez Ministra w związku z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę. Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest natomiast rozstrzyganie spraw indywidualnych co do istoty, w drodze decyzji administracyjnej. Pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego Sąd w pełni podziela, jednakże czasu opóźnienia w sprawie nie można usprawiedliwić tą okolicznością, bowiem organ przez wiele miesięcy nie kończył postępowania i w efekcie decyzję wydał dopiero po roku od wpłynięcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czyli [...] czerwca 2022r., co nosi wszelkie cechy rażącego naruszenia prawa.
Sąd, mając na uwadze potrzebę zadośćuczynienia Skarżącemu za oczekiwanie na rozpatrzenie i zakończenie jego sprawy, orzekł o przyznaniu Skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 1.000 złotych.
6. Sąd z przedstawionych powodów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził, że Minister dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Sąd przyznał Skarżącemu od Ministra sumę pieniężną, na mocy art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło