II SAB/Wa 184/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Sędziowie WSA Jacek Fronczyk Waldemar Śledzik (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J.S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie wniosku z dnia [...] marca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy K. do rozpatrzenia wniosku skarżącego J.S. z dnia [...] marca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: a) osób upoważnionych do wydawania decyzji w imieniu Wójta Gminy K.; b) oświadczeń majątkowych: - członków Rady Gminy K. za 2004 rok, - przewodniczącego Rady Gminy K. za 2005 rok, w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego D.G. kwotę 240 zł (słownie dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) stanowiącą 23 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. J.S. (dalej jako Skarżący) wniósł do Wójta Gminy K. wniosek, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, o wydanie odpisów kompletu oświadczeń majątkowych osób zobowiązanych ustawowo do ich składania za okres od 2002 – 2006 r. oraz poinformowanie o osobach pełniących funkcje: wójta, zastępcy wójta, radnych, składach komisji rady gminy, sekretarza, osobach upoważnionych do wydawania decyzji w imieniu wójta, osobach pełniących funkcje kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Jednocześnie wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez dopełnienie obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez opublikowanie wskazanych informacji w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy K. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. organ poinformował Skarżącego, że "żądana informacja znajduje się na stronie gminy [...]". Na potwierdzenie powyższego organ przedstawił zwrotne poświadczenie odbioru przedmiotowej przesyłki przez Skarżącego z dnia [...] kwietnia 2011 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. W.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy K., polegającą na nieudzielaniu informacji publicznej żądanej wnioskiem z [...] marca 2011 r., domagając się zobowiązania organu do niezwłocznego udzielenia żądanej informacji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ mimo upływu ustawowego terminu informacji nie udzielił, pozostając w bezczynności. Podkreślił, że organ "notorycznie, celowo gra na zwłokę, odpowiada wymijająco, wprowadza w błąd, uchyla się od udzielenia informacji publicznej, odsyła do innego organu, pozostając w bezczynności". Na okoliczność powyższego twierdzenia przytoczył kilkanaście wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ pismem z dnia [...] maja 2011 r. wniósł o oddalenie skargi ewentualnie o jej odrzucenie. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, że "skarga nie czyni zadość wymaganiom stanowionym w przepisach prawa, gdyż dokonano w niej skreśleń i odręcznych poprawek odnośnie daty wniosku i mimo ustnego wezwania w sekretariacie urzędu do usunięcia tych wad lub przynajmniej parafowania tych zmian, Skarżący nie wyraził na to zgody". Jednocześnie organ wskazał, że z analizy kontroli korespondencji wynika, że o wydanie wskazanych informacji wnioskował J.S., a skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W.S., co powoduje, że skarga winna ulec odrzuceniu przez Sąd, "gdyż skarga została wniesiona przez inną osobę niż osoba wnioskująca o informację". Ponadto organ wskazał, że pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. dokonał stosownej czynności materialno-technicznej udzielając wnioskującemu i Skarżącemu odpowiedzi na żądane informacje poprzez odesłanie do strony internetowej [...]. W dniu [...] maja 2011 r. W.S. sprostował skargę z dnia [...] kwietnia 2011 r. wskazując, że wniósł ją w imieniu ojca – J.S. w przedmiocie jego wniosku z dnia [...] marca 2011 r. oraz załączył pełnomocnictwo od ojca do reprezentowania go przed Sądem w zawisłej sprawie o syg. akt II SAB/Wa 184/11. W dniu [...] sierpnia 2011 r. J.S., odnosząc się do odpowiedzi na skargę organu z dnia [...] maja 2011 r. zaprzeczył, aby organ udzielił mu odpowiedzi na jego wniosek z dnia [...] marca 2011 r., gdyż powoływane przez organ w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. informacje dotyczą wniosku J. i W.S. z dnia [...] marca 2011 r. Dodatkowo wskazał, że w dniu [...] kwietnia dokonał wydruku informacji z BIP urzędu, które potwierdzają jednoznacznie, że zakładki stworzone przez organ na tej stronie internetowej dla oświadczeń majątkowych za lata 2004, 2005 i 2006 "są całkowicie puste", zaś za lata 2002 i 2003 organ nie stworzył w ogóle takich zakładek. Zauważył też, że większość żądanych informacji za rok 2004 i część informacji za rok 2005 wprowadzono do BIP po złożeniu przez niego skargi do Sądu. Wobec powyższego wniósł dodatkowo o wymierzenie organowi "dotkliwej grzywny". Pismem procesowym z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wójt Gminy K. podtrzymując swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę dodatkowo wskazał, że "wszystkie oświadczenia majątkowe wymagane prawem za ostatnie 6 lat przez osoby wskazane we wniosku Skarżącego są dostępne na stronie BIP Urzędu Gminy w K." oraz, że "żądania Skarżącego są bezprecedensowe i przejawem pieniactwa" a liczne wnioski, skargi i zażalenia Skarżącego "paraliżują funkcjonowanie Urzędu". Dlatego też, Rada Gminy K. wydała w dniu [...] maja 2011 r. oświadczenie, opinie i deklaracje nr [...] w sprawie znieważania organów i funkcjonariuszy publicznych Gminy K., którą przedłożył do zapoznania Sądowi. W dniu [...] grudnia 2011 r. Skarżący pismem procesowym przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika – radcę prawnego D.G. wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy K. do udzielenia informacji publicznej nieudostępnionej w Biuletynie Informacji Publicznej w zakresie osób upoważnionych do wydawania decyzji w imieniu Wójta Gminy K. oraz oświadczeń majątkowych członków Rady Gminy K. za 2004 r., a przewodniczącego Rady Gminy K. za 2005 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powyższego wniosku pełnomocnik Skarżącego wskazał, że Wójt Gminy K. nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku udostępnienia wszelkich danych związanych z jego strukturą organizacyjną oraz kompetencjami, gdyż nie umieścił wymaganej prawem informacji w BIP niezwłocznie, na co wskazują daty zamieszczonych w BIP informacji, które w dużej części pojawiły się dopiero po wniesieniu skargi przez Skarżącego J.S., a w szczególności, do dnia złożenia przedmiotowego pisma procesowego na stronie BIP nie zostały umieszczone osoby upoważnione do wydawania decyzji w imieniu Wójta Gminy K. oraz oświadczenia majątkowe członków Rady Gminy K. za 2004 r. a także przewodniczącego Rady Gminy K. za 2005 r. Zauważył również, że także w przypadku oświadczeń majątkowych za rok 2002 i 2003 organ powinien odmówić udzielenia informacji publicznej i wskazać podstawę prawną takiej odmowy, a nie pominąć milczeniem część zakresu informacji, o które wnosił Skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym słowo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ich świetle, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Uwzględniając wszystkie te aspekty, można zatem przyjąć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich, przy czym chodzi o dokumenty urzędowe. Artykuł 4 ust. 1 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy bezspornym jest, że Wójt Gminy K. jest podmiotem zobowiązanym w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Wójta Gminy K. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. Pozostawanie w bezczynności przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej oznacza niepodjęcie przez ten podmiot we wskazanym w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej terminie stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia. Zgodnie bowiem z ustawą o dostępie do informacji publicznej w przypadku skierowania pisemnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany do jej udzielenia ma możliwość udzielenia informacji w drodze czynności materialno – technicznej, w formie pisma (zawiadomienia, odpowiedzi), że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ nie jest w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3) lub obowiązuje inny tryb jej udostępnienia (art. 1 ust. 2); może również odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie administracyjne w formie decyzji administracyjnej (art. 16) lub też odmówić udostępnienia informacji przetworzonej, ze względu na niewykazanie, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego – w formie decyzji administracyjnej, po uprzednim wezwaniu do przedstawienia, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1). Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy oraz wniosku Skarżącego należy uznać, że skarga J.S. na bezczynność Wójta Gminy K. jest zasadna. Wbrew stanowisku organu wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2011 r. nie został załatwiony w sposób zwalniający Wójta Gminy K. z zarzutu bezczynności. Organ odpowiadając na żądanie udostępnienia informacji publicznej, de facto nie wywiązał się z obowiązku udzielenia żądanej informacji, bowiem nie udzielił Skarżącemu takiej informacji, o którą ten wnioskował. Pismo z dnia [...] kwietnia 2011 r., stanowiące odpowiedź na wniosek, nie tylko nie zawierało konkretnych (bezpośrednich) odpowiedzi na żądania zawarte we wniosku, ale dotyczyło wydania informacji publicznej na złożony wniosek z dnia [...] marca 2011 r. (por. pismo z dnia [...] kwietnia 2011 r. [...] – w aktach sprawy), który – jak wyjaśnił Skarżący – dotyczył zupełnie innej sprawy z wniosku p. W.S. (zarejestrowany w Urzędzie Gminy w K. pod nr [...]). Ponadto zauważyć trzeba, że wskazanie przez organ źródła przedmiotowych informacji w zakresie wydania odpisów kompletu oświadczeń majątkowych osób zobowiązanych ustawowo do ich składania za okres od 2002 – 2006 r. oraz poinformowania o osobach pełniących funkcje: wójta, zastępcy wójta, radnych, składach komisji rady gminy, sekretarza, osobach upoważnionych do wydawania decyzji w imieniu wójta, osobach pełniących funkcje kierowników gminnych jednostek organizacyjnych poprzez odesłanie do strony internetowej – [...] – nie wypełnia przesłanki jej udzielenia. Organ nie wskazał bowiem nawet zakładki, ani nie uszczegółowił miejsca w BIP, gdzie żądane, konkretne informacje, Skarżący mógłby uzyskać. W tym miejscu Sąd zauważa, że Biuletyn Informacji Publicznej jest zbiorem, w którym znajduje się szereg informacji stanowiących informację publiczną, zatem odesłanie do niedookreślonego miejsca na stronach BIP, nie można uznać za sprostanie żądaniu wnioskodawcy. Tym samym nie można stwierdzić, że organ nie pozostaje w bezczynności w sytuacji, gdy wprawdzie odpowiada na wniosek strony, jednakże jego stanowisko zawarte w odpowiedzi, faktycznie nie odnosi się do zakresu wnioskowanej informacji. Podnieść bowiem trzeba, że wskazanie podmiotowi żądającemu udzielenia informacji publicznej strony Biuletynu Informacji Publicznej jako jej źródła, stanowi prawidłowe załatwienie wniosku tylko i wyłącznie w przypadku, gdy informacje tam zawarte odnoszą się bezpośrednio (wprost) i konkretnie do meritum żądania, bezpośrednio zawierają dane istotne z punktu widzenia pytającego, a ich uzyskanie nie wymaga przedsięwzięcia dodatkowych czynności (informacja prosta). Nieprawidłowe jest więc załatwienie wniosku poprzez odesłanie do stron Biuletynu Informacji Publicznej, tak jak w rozpoznawanej sprawie, gdy do uzyskania żądanej informacji konieczne jest zapoznanie się przez stronę z licznymi udostępnionymi na stronie BIP dokumentami źródłowymi, a następnie dokonanie selekcji zawartych w nich danych lub też, gdy uzyskanie informacji polegać ma na interpretacji obszernych danych dostępnych w BIP, a następnie samodzielnym jej "wytworzeniu" na ich podstawie (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SAB/Bk 7/08). Inaczej mówiąc, organ administracji publicznej nie ma obowiązku udostępniać informacji publicznej, w formie i w sposób wskazany we wniosku, jedynie wówczas, gdy znajduje się ona w Biuletynie Informacji Publicznej, przy czy zakres żądania wyrażony we wniosku o jej udostępnienie i zakres informacji znajdujący się w BIP uprawnia do twierdzenia, iż są one identyczne. W innym przypadku organ zobowiązany jest do udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem. W ocenie Sądu udzielona Skarżącemu odpowiedź na wniosek nie pozwalała na pozyskanie informacji w zakresie o jaki chodziło Skarżącemu. W rzeczywistości była to odpowiedź wymijająca. Odesłanie zatem do informacji znajdujących się w Biuletynie Informacji Publicznej nie stanowiło należytego załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Reasumując, aby możliwe było uznanie, że Wójt Gminy K. udzielił informacji publicznej zgodnie z wnioskiem Skarżącego, wówczas powinien nie tylko wskazać źródło – BIP– ale również podać zakładkę (konkretne miejsce), w którym żądana informacja się znajduje. Skoro tego nie uczynił to znaczy, że pozostaje w bezczynności. Orzekając o obowiązku udzielenia informacji Skarżącemu, Sąd wziął pod uwagę zmodyfikowany pismem procesowym wniosek z dnia [...] grudnia 2011 r., w którym Skarżący domaga się udzielenia informacji publicznej nieudostępnionej w Biuletynie Informacji Publicznej w zakresie osób upoważnionych do wydawania decyzji w imieniu Wójta Gminy K. oraz oświadczeń majątkowych członków Rady Gminy K. za 2004 r., a przewodniczącego Rady Gminy K. za 2005 r. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).