II SAB/Wa 186/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2001 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Pismem z dnia 7 marca 2017 r. J. D. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Obrony Narodowej w sprawie m.in. wniosku z dnia [...] października 2001 r. o udzielenie satysfakcjonującej rekompensaty finansowej za wyrządzone skarżącemu, w trakcie pełnienia zawodowej służby wojskowej, szkody. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przysługujących stronie skarżącej środków zaskarżenia. Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2017 r. wezwano skarżącego do udzielenia w terminie 7 dni informacji, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2001 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa (stosownie do art. 37 k.p.a.), a jeśli tak, to do nadesłania odpisu tego środka zaskarżenia, na którym widnieje prezentata organu, ewentualnie wraz z dowodem jego nadania do organu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący pismem z dnia 30 września 2017 r. poinformował, że przed wniesieniem skargi wielokrotnie wnosił do Ministra Obrony Narodowej zażalenie na niepraworządne działanie podległych jemu funkcjonariuszy, a także wezwał Ministra Obrony Narodowej do usunięcia naruszenia prawa oraz prosił o rozmowę. Skarżący wskazał ponadto, że z uwagi na fakt, iż funkcjonariusze Ministra Obrony Narodowej oraz Minister Obrony Narodowej nie załatwili wystąpień skarżącego, a także uchylali się od rozmowy ze skarżącym, skarżący występował do organów zwierzchnich, tj. do Prezesa Rady Ministrów i do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący podniósł również, że występował jednocześnie do innych organów, tj. do Rzecznika Praw Obywatelskich, Najwyższej Izby Kontroli, posłów i senatorów. Skarżący wskazał ponadto, że nie nadesłał odpisu tych wezwań, gdyż nie dysponuje archiwum pism wnoszonych od 9 lutego 1991 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (tekst jednolity Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej też jako: "p.p.s.a."), w treści obowiązującej na dzień wniesienia skargi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków odwoławczych należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Dopiero wskutek złożenia przysługującego stronie środka odwoławczego uzyskuje ona prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego po jego rozpatrzeniu (vide: m.in. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 239). W przypadku skargi na bezczynność organu koniecznym jest uprzednie wyczerpanie trybu postępowania uregulowanego w obowiązującym na dzień wniesienia skargi art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a."). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r. przewidywał, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Na gruncie niniejszej sprawy istotnym jest, iż w stosunku do Ministra Obrony Narodowej brak jest w postępowaniu administracyjnym organu administracji publicznej wyższego stopnia. Oznacza to, iż stosownie do art. 37 k.p.a., skarżący przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Obrony Narodowej zobowiązany był wezwać ten organ do usunięcia naruszenia prawa. Wystosowanie do organu takiego wezwania stanowiło bowiem w niniejszej sprawie przesłankę dopuszczalności skargi, o której mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że skarżący przed wniesieniem skargi nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto, skarżący - pomimo wezwania Sądu - nie nadesłał odpisu pisma, z którego wynikałoby, że przed wniesieniem skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Obrony Narodowej w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2001 r. wezwał on organ do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący wskazał wprawdzie, że stosownego wezwania dokonał, jednak poinformował jednocześnie, iż nie może nadesłać jego odpisu, gdyż nie dysponuje archiwum pism wnoszonych od dnia 9 lutego 1991 r. W tej sytuacji, uznać należy, że poza powyższym zapewnieniem, skarżący nie przedstawił jednak jakichkolwiek dowodów na okoliczność wyczerpania przysługującego mu środka zaskarżenia. Nie ulega wątpliwości, że brak wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, w trybie art. 37 § 1 k.p.a., czyni wniesioną skargę niedopuszczalną. W tej sytuacji, z uwagi na fakt, iż z akt sprawy nie wynika, aby skarżący wezwał Ministra Obrony Narodowej do usunięcia naruszenia prawa, uznać należy, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisów art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.