II SAB/Wa 19/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2001 r. dotyczącego rekompensaty finansowej oddala skargę Dnia 2 lutego 2018 r. J. D. wywiódł do tut. Sądu skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w rozpoznaniu jego wniosku z [...] października 2001 r. i wniósł o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu prawnego oraz o przyznanie od organu sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia. Wniosek J. D. z [...] października 2001 r. był wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w – jak to określiła strona - "sprawie w której zostałem skrzywdzony". W odpowiedzi na skargę na bezczynność organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż udzielił stronie odpowiedzi. Wskazał, iż w reakcji na w/w wniosek Dyrektor [...] MON pismem z [...] listopada 2001 r. odpowiedział bowiem stronie, iż brak jest podstaw prawnych zobowiązujących organ do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego z [...] stycznia 1991 r. jak też brak jest podstaw do kwestionowania zasadności zwolnienia strony ze służby wojskowej, zaś w przedmiocie roszczeń finansowych wyczerpane zostały wszelkie działania prawne. Podkreślono też w tym piśmie, iż obecne wystąpienie strony nie wnosi żadnych nowych elementów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) Sądy Administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, w zakresie swojej kognicji orzeka m.in. w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Zasadą przyjętą w piśmiennictwie jest, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy w terminie określonym przepisami prawa organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, lecz mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności prawem przewidzianej. Wniesienie skargi na "milczenie władzy", jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla stwierdzenia bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu, albo do podjęcia określonych czynności. Podkreślenia wymaga również fakt, iż nie w każdym wypadku, gdy organ poinformuje stronę w piśmie, iż nie uwzględni wniosku, uwolni się od skutecznego zarzutu bezczynności. W ściśle określonych sytuacjach organ zobowiązany jest bowiem do wyartykułowania w sposób formalny swego stanowiska wobec żądania wnioskodawcy. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazania wymagało to, iż wniosek którego dotyczy niniejsza skarga na bezczynność, był wnioskiem o wszczęcie określonego postępowania administracyjnego. Taki wniosek, mógł zostać rozpoznany przez organ w dwojaki sposób: -organ mógł merytorycznie zbadać jego zasadność podejmując stosowne postępowanie, -organ mógł wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podkreślić w tym miejscu należy, iż tylko wydanie przez organ jednego z w/w rozstrzygnięć, załatwiających w sposób formalny wniosek, zwalniałoby go od zarzutu bezczynności w sprawie. Badając pismo Dyrektora [...] MON pismem z [...] listopada 2001 r., uznać należało, iż co do zasady spełnia ono minimalne wymogi formalne, umożliwiające uznanie go za postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie. Stosownie do dyspozycji art. 124 K.p.a. zawiera bowiem oznaczenie stron (w tym organu), zawiera datę, rozstrzygnięcie (organ stwierdził w nim bowiem brak podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku), podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego jak również krótkie uzasadnienie. Brak wskazania w powyższym postanowieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia czy też brak zawarcia pouczenia, nie pozbawia tego aktu cech postanowienia. W/w niedoskonałości postanowienia, mogłyby zaś być jedynie przedmiotem oceny, ale już w postępowaniu skargowym. W takim postępowaniu ewentualnemu badaniu podlegałoby m.in. to, czy uzasadnienie jest wyczerpujące i zasadne. W związku z powyższym, uznając skargę co do zasadny za nietrafną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) nie stwierdzając bezczynności po stronie organu.